Mahabharata · Chapter 3.261

vrīhidroṇaḥ parityaktaḥ kathaṃ tena mahātmanā /
kasmai dattaśca bhagavanvidhinā kena cāttha me //

pratyakṣadharmā bhagavānyas tuṣṭo hi karmabhiḥ /
saphalaṃ tasya janmāhaṃ manye saddharmacāriṇaḥ //
vyāsa uvāca /

śiloñchavṛttirdharmātmā mudgalaḥ saṃyatendriyaḥ /
āsīdrājankurukṣetre satyavāganasūyakaḥ //

atithivratī kriyāvāṃśca kāpotīṃ vṛttimāsthitaḥ /
satramiṣṭīkṛtannāma samupāste mahātapāḥ //

saputradāro hi muniḥ pakṣāhāro babhūva ha /
kapotavṛttyā pakṣeṇa vrīhidroyaṇamupārjayat //

darśaṃ ca paurṇamāsaṃ ca kurvanvigatamansaraḥ /
devatātithiśeṣeṇa kurute dehayāpanam //

tatrendraḥ sahito devaiḥ sākṣātribhuvaneśvaraḥ /
pratyṛhṇānmahārāja bhāgaṃ parvaṇiparvaṇi //

sa parvakālyaṃ kṛtvā tu munivṛttyā samanvitaḥ /
atithibhyo dadāvannaṃ prahṛṣṭenāntarātmanā //

vrīhidroṇasya tatprītyā dadato'nnaṃ mahātmanaḥ /
ṛṣermātsaryahīnas vardhatyatithidarśanāt //

tacchatānyapi bhuñjanti brāhmaṇānāṃ manīṣiṇām /
munestyāgaviśuddhyā tu tadannaṃ vṛddhimṛcchati //

taṃ tu raśuśrāva dharmiṣṭhaṃ mudgalaṃ saṃśitavratam /
durvāsā nṛpa digvāsāstamathābhyājagāma ha //

vibhraccāniyataṃ veṣamunmatta iva pāṇḍava /
vikacaḥ paruṣā vāco vyāharanvividhā muniḥ //

abhigamyātha taṃ vipramuvāca munisattamaḥ /
annārthinamanuprāptaṃ viddhi māṃ munisattama //

svāgataṃ te'stviti muniṃ mudgalaḥ pratyabhāṣata /
pādyamācamanīyaṃ ca prativedyānnamuttamam //

prādātsa tapasopāttaṃ kṣudhitāyātithipriyaḥ /
unmattāya parāṃ śraddhāmāsthāya sa dhṛtavrataḥ //

tatastadannaṃ rasavatsa eva kṣudhayā'nvitaḥ /
bubhuje kṛtsnamunmattaḥ prādāttasmai ca mudgalaḥ //

bhuktvā cānnaṃ tataḥ sarvamucchiṣṭenātmanastataḥ /
athāṅgaṃ lilipe'nnena yathāgatamagācca saḥ //

tenaivātmānamālipya hasangāyanpradhāvati /
nṛtyate dhāvate caiva buddhyā tatkrośate tathā //

evaṃ dvitīye samprāpte parvakāle manīṣiṇaḥ /
āgamya bubhuje sarvamannapuñchopajīvinaḥ //

nirāhārastu sa muniruñchamārjaye punaḥ /
na cainaṃ vikriyāṃ netumaśakanmudgalaṃ kṣudhā //

na krodho na ca mātsaryaṃ nāvamāno na sambhramaḥ /
saputradāramuñchantamāviveśa dvijottamam //

tathā tamuñchadharmāṇaṃ durvāsā munisattamam /
upatasthe yathākālaṃ ṣaṭkṛtvaḥ kṛtaniścayaḥ //

na cās manasaḥ kaścidvikāro dṛśyate muneḥ /
śuddhasatvasya śuddhaṃ sa dadṛśe nirmalaṃ manaḥ //

tamuvāca tataḥ prītaḥ sa munirmudgalaṃ tadā /
tvatsamo nāsti loke'smindātā mātsaryavarjitaḥ //

kṣuddharmasañjñāṃ praṇudatyādatte dhairyameva ca /
viṣayānusāriṇī jihvā karṣatyeva rasānprati //

āhāraprabhavāḥ prāṇā mano durnigrahaṃ calam /
manasaścendriyāṇāṃ cāpyaikāgryaṃ niścitaṃ tapaḥ //

śrameṇopārjitaṃ tyaktaṃ na ca duḥkhena cetasā /
tatsarvaṃ bhavatā sādho yathāvadupapāditam //

prītāḥ smo'nugṛhītāśca sametya bhavatā saha / indriyābhijayo dhairyaṃ saṃvibhāgo damaḥ śamaḥ /
dayā satyaṃ ca dharmaśca tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam //

lokāḥ samastā dharmeṇa dhāryante sacarācarāḥ /
dharmopi dhāryate yena dhṛtiyukta tvayā'tmanā //

viśuddhasatvasampanno na tvadanyosti kaścana /
jitāste karmabhirlokāḥ prāptosi paramāṃ gatim //

aho dānaṃ vighuṣṭaṃ te sumahatsvargavāsibhiḥ /
saśarīro bhavāngantā svargaṃ sucaritavrata //

ityevaṃ vadatastasya tadā durvāsaso muneḥ /
devadūto vimānena mudgalaṃ pratyupasthitaḥ //

haṃsasārasayuktena kiṅkiṇījālamālinā /
kāmagena vicitreṇa divyagandhavatā tathā //

uvāca cainaṃ viprarṣiṃ vimānaṃ karmabhirjitam /
samupāroha saṃsiddhiṃ prāptosi paramāṃ mune //

tamevaṃvādinamṛṣirdevadūtamuvāca ha /
icchāmi bhavatā proktānguṇānsvarganivāsināṃ //

ke guṇāstatravasatāṃ kiṃ tapaḥ kaśca niścayaḥ /
svarge tatrasukhaṃ kiṃ ca doṣo vā devadūtaka //

satāṃ sāptapadaṃ mitramāhuḥ santaḥ kulocitāḥ /
mitratāṃ ca puraskṛtya pṛcchāmi tvāmahaṃ vibho //

yadatra tathyaṃ pathyaṃ ca tadbravīhyavicārayan / śrutvā tathā kariṣyāmi vyavasāyaṃ girā tava //