Mahabharata · Chapter 3.230

śriyā juṣṭaṃ mahāsenaṃ devasenāpatīkṛtam /
saptarṣipatnayaḥ ṣaḍ devyastatsakāśamathāgaman //

ṛṣibhiḥ samparityaktā dharmayuktā mahāvratāḥ /
drutamāgamya cocustā devasenāpatiṃ prabhum //

vayaṃ putra parityaktāṃ bhartṛbhirdevasammitaiḥ /
akāraṇādruṣā taistu puṇyasthānātparicyutāḥ //

asmābhiḥ kila jātastvamiti kenāpyudāhṛtam /
tatsatyametatsaṃśrutya tasmānnastrātumarhasi //

akṣayaśca bhavetsvargastvatprasādāddhi naḥ prabho /
tvāṃ putraṃ cāpyabhīpsāmaḥ kṛtvaitadanṛṇo bhava //
skanda uvāca /

mātaro hi bhavatyo me suto vo'hamaninditāḥ /
yadvāpīcchata tatsarvaṃ sambhaviṣyati vastathā //
mārkaṇḍeya uvāca /

vivakṣantaṃ tataḥ śakraṃ kiṃ kāryamiti so'bravīt /
uktaḥ skandena brūhiti so'bravīdvāsavastataḥ //

abhijitspardhamānā tu rohiṇyā kanyasī svasā /
icchantī jyeṣṭhatāṃ devī tapastaptuṃ vanaṃ gatā //

tatra mūḍhosmi bhadraṃ te nakṣatraṃ gaganāccyutam /
kālaṃ tvimaṃ paraṃ skanda brahmaṇā saha cintaya //

dhaniṣṭhādistadā kālo brahmaṇā parikalpitaḥ /
rohiṇo hyabhavatpūrvamevaṃ saṅkhyā samābhavat //

evamukte tu śakreṇa trividaṃ kṛttikā gatāḥ /
nakṣatraṃ śakaṭākāraṃ bhāti tadvahnidaivatam //

vinatā cābravītskandaṃ mama tvaṃ piṇḍadaḥ sutaḥ /
icchāmi nityamevāhaṃ tvayā putra sahāsitum //
skanda uvāca /

evamastu namaste'stu putrasnehātpraśādhi mām /
snuṣayā pūjyamānā vai devi vatsyasi nityadā //
mārkaṇḍeya uvāca /

atha mātṛgaṇaḥ sarvaḥ skandaṃ vacanamabravīt / vayaṃ sarvasya lokasya mātaraḥ kavibhiḥ stutāḥ /
icchāmo mātarastubhyaṃ bhavituṃ pūjayasva naḥ //

tāsāṃ tu vacanaṃ śrutvāskando vacanamabravīt / mātaro hi bhavatyo me bhavatīnāmahaṃ sutaḥ /
ucyatāṃ yanmayā kāryaṃ bhavatīnāmathepsitam //
mātara ūcuḥ /

yāstu tā mātaraḥ pūrvaṃ lokasyāsya prakalpitāḥ /
asmākaṃ tu bhavetsthānaṃ tāsāṃ caiva na tadbhavet //

bhavema pūjyā lokasya na tāḥ pūjyāḥ surarṣabha /
prajā'smākaṃ hṛtāstābhistvatkṛte tāḥ prayaccha naḥ //
skanda uvāca /

vṛttāḥ prajā na tāḥ prakyā bhavatībhirniṣevitum /
anprāṃ vaḥ kāṃ prayacchāmi prajāṃ yāṃ manasecchathā //
mātara ūcuḥ /

iccāma tāsāṃ mātṝṇāṃ prajā bhoktuṃ prayaccha naḥ /
tvayā saha pṛthagbhūtā ye ca tāsāmatheśvarāḥ //
skanda uvāca /

prajā vo dadmi kaṣṭaṃ tu bhavatībhirudāhṛtam /
parirakṣata bhadraṃ vaḥ prajā sādhunamaskṛtāḥ //
mātara ūcuḥ /

parirakṣāma bhadraṃ te prajāḥ skanda yathecchasi /
tvayā no rocate skanda sahavāsaściramprabho //
skanda uvāca /

yāvatṣoḍaśa varṣāṇi bhavanti taruṇāḥ prajāḥ /
prabādhata manuṣyāṇāṃ tāvadrūpaiḥ pṛthagvidhaiḥ //

ahaṃ ca vaḥ pradāsyāmi raudramātmānamavyayam /
paramaṃ tena sahitāḥ sukhaṃ vatsyatha pūjitāḥ //
mārkaṇḍeya uvāca /

tataḥ śarīrātskandasya paruṣaḥ pāvakaprabhaḥ /
bhoktuṃ prajāḥ sa martyānāṃ niṣpapāta mahābalaḥ //

apatatsahasā bhūmau visañjño'tha kṣudhārditaḥ /
skandena so'bhyanujñāto raudrarūpo'bhavadgrahaḥ //

skandāpasmāra ityāhurgṛhaṃ taṃ dvijasattamāḥ /
vinatā tu mahāraudrā kathyate śakunigrahaḥ //

mātṝṇāṃ rākṣasamprāhustaṃ vidyātpūtanāgraham /
kaṣṭā dāruṇarūpeṇa ghorarūpā niśācarī //

paśācī radāruṇākārā kathyate śītapūtanā /
garbhānsā mānuṣīṇāṃ tu harate ghoradarśanā //

aditiṃ revatīṃ prāhurgrahastasyāstu raivataḥ /
so'pi bālānmahāgoro bādhate vai mahāgrahaḥ //

daityānāṃ yā ditirmātā tāmāhurmukhamaṇḍikām /
atyarthaṃ śiśumāṃsena samprahṛṣṭā durāsadā //

kumārāśca kumāryaś ye proktāḥ skandasambhavāḥ /
te'pi garbhabhujaḥ sarve kauravyasumahāgrahāḥ //

tāsāmeva tu patnīnāṃ patayaste prakīrtitāḥ /
ājāyamānāngṛhṇanti bālakānraudrakarmaṇaḥ //

gavāṃ mātā tu yā prājñaiḥ kathyate surabhirnṛpa /
śakunistāmathāruhyasaha bhuṅkte śiśūnbhuvi //

saramā nāma yā mātā śunāṃ devī janādhipa /
sā'pigarbhānsamādatte mānuṣīṇāṃ sadaiva hi //

pādapānāṃ ca yā mātā karañjanilayā hi sā /
varadā sā hi saumyā ca nityaṃ bhūtānukampinī //

karañje tāṃ namasyanti tasmātputrārthino narāḥ /
ime tvaṣṭādaśānye vai grahā māṃsamadhupriyāḥ //

dvipañcarātraṃ tiṣṭhanti satataṃ sūtikāgṛhe /
kadrūḥ sūkṣmavapurbhūtvā garbhiṇīṃ praviśatyatha //

bhuṅkte sā tatra taṃ garbhaṃ sā tu nāgaṃ prasūyate /
gandharvāṇāṃ tu yā mātā sā garbhaṃ gṛhya gacchati //

tato vilīnagarbhā sā mānuṣī bhuvi dṛśyate /
yā janitrī tvapsarasāṃ garbhamāste pragṛhya sā //

upaviṣṭaṃ tato garbhaṃ kathayanati manīṣiṇaḥ /
lohitasyodadheḥ kanyā dhātrī skandasya sā smṛtā //

lohitāyanirityevaṃ kadambe sā hi pūjyate /
puruṣe tu yathā rudrastathā'ryā pramadāsvapi //

āryā mātā kumārasya pṛthakkāmārthamijyate /
evamete kumārāṇāṃ mayā proktā mahāgrahāḥ //

yāvatṣoḍaśa varṣāṇi śiśūnāṃ hyaśivāstataḥ /
ye ca mātṛgaṇāḥ proktāḥ puruṣāścaivaye grahāḥ //

sarve skandagrahā nāma jñeyā nityaṃ śarīribhiḥ / teṣāṃ praśamanaṃ kāryaṃ snānaṃ dhūpamathāñjanam /
balikārgepahārāś skandasyejyā viśeṣataḥ //

evamabhyarcitāḥ sarve prayacchanti śubhaṃ nṛṇām /
āyurdīrghaṃ ca rājenadrasamyakpūjānamaskṛtāḥ //

ūrdhvaṃ tu ṣoḍaśādvarṣādye bhavanti grahā nṛṇām /
tānahaṃ sampravakṣyāmi namaskṛtya maheśvaram //

yaḥ paśyati naro devāñjāgradvā śayitopi vā /
unmādyati sa tu kṣipraṃ taṃ tu devagrahaṃ viduḥ //

āsīnaśca śayānaśca yaḥ paśyati naraḥ pitṝn /
unmādyatisa tu kṣipraṃ sa jñeyastu pitṛgrahaḥ //

avamanyati yaḥ siddhānkruddhāścāpi śapanti yam /
unmādyati sa tu kṣipraṃ jñeyaḥ siddhagrahastu saḥ //

upāghrāti ca yo gandhānrasāṃścāpi pṛthagvidhān /
unmādyati sa tu kṣipraṃ sa jñeyo rākṣaso grahaḥ //

gandharvāścāpi yaṃ divyāḥ saṃviśanti naraṃ bhuvi /
unmādyati sa tu kṣipraṃ graho gāndharva eva saḥ //

adhirohanti yaṃ nityaṃ piśācāḥ puruṣaṃ prati /
unmādyati sa tu kṣipraṃ grahaḥ paiśāca eva saḥ //

āviśanti ca yaṃ yakṣāḥ puruṣaṃ kālaparyaye /
unamādyati sa tu kṣipraṃ jñeyo yakṣagrahastu saḥ //

yas doṣaiḥ prakupitaṃ cittaṃ muhyati dehinaḥ /
unamādyati sa tu kṣipraṃ sādhanaṃ tasya śāstrataḥ //

vaiklavyācca bhayāccaiva ghorāṇāṃ cāpi darśanāt /
unmādyati sa tu kṣipraṃ sāntvaṃ tasya tu sādhanam //

kaścitkrīḍitukāmo vai bhoktukāmastathā'paraḥ /
abhikāmastathaivānya ityeṣa trividho grahaḥ //

yāvatsaptativarṣāṇi bhavantyete grahā nṛṇām /
ataḥ paraṃ dehināṃ tu grahatulyā bhaveñjarā //

aprakīrṇendriyaṃ dāntaṃ śuciṃ nityamatandritam /
āstikaṃ śraddadhānaṃ ca varjayanti tadā grahāḥ //

ityeṣa te grahoddeśo mānuṣāṇāṃ prakīrtitaḥ / na spṛśanti grahā bhaktānnarāndevaṃ maheśvaram //