Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 3.229

3.229.1

tataḥ prakalpya putratve skandaṃ mātṛgaṇo'gamat / kākī ca halimā caiva mātā cātha halī tathā /
āryā bālā ca dhātrī ca saptaitā śiśumātaraḥ //

3.229.2

etāsāṃ vīryasampannaḥ śiśurnāmātidāruṇaḥ /
skandaprasādajaḥ putro lohitākṣo bhayankaraḥ //

3.229.3

eṣa vīro'ṣṭamaḥ proktaḥ skando mātṛgaṇodbhavaḥ /
chāgavakreṇa sahito navamaḥ parikīrtyate //

3.229.4

ṣaṣṭhaṃ chāgamayaṃ vakraṃ skandasyaiveti viddhi tam /
ṣaṭ्śirobhyantaraṃ rājannityaṃ mātṛgaṇārcitam //

3.229.5

ṣaṇṇāṃ tu pravaraṃ tasya śīrṣāṇāmiha śabdyate /
śaktiṃ yenāsṛjaddivyāṃ bhadraśākha iti sma ha //

3.229.6

ityetaddvividhākāraṃ vṛttaṃ śuklasya pañcamīm /
tatra yuddhaṃ mahāghoraṃ vṛttaṃ ṣaṣṭhyāṃ janādhipa //

3.229.7

upaviṣṭaṃ tu taṃ skandamāmuktakavacasrajam /
hiraṇyacūḍamukuṭaṃ hiraṇyānkṣaṃ mahāprabham //

3.229.8

lohitāmbarasaṃvītaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ manoramam /
sarvalakṣaṇasampannaṃ trailokyasyāpi supriyam //

3.229.9

tatastaṃ varadaṃ śūraṃ yuvānaṃ mṛṣṭakuṇḍalam /
abhajatpadmarūpā śrīḥ svayameva śarīriṇī //

3.229.10

śriyā juṣṭaḥ pṛthuyaśāḥ sa kumāro varastadā /
niṣaṇṇo dṛśyate bhūtaiḥ paurṇamāsyāṃ yathā śaśī //

3.229.11

apūjayanmahātmāno brāhmaṇāstaṃ mahābalam //

3.229.12

idamāhustadā caiva skandaṃ tatra maharṣayaḥ //

3.229.13

hiraṇyavarṇa bhadraṃ te lokānāṃ śankaro bhava /
tvayā ṣaḍrātrajātena sarve lokā vaśīkṛtāḥ //

3.229.14

abhayañca punardattaṃ tvayaivaiṣāṃ surottama /
tasmādindro bhavānastu trailokyasyābhayankaraḥ //
skanda uvāca /

3.229.15

kimindraḥ sarvalokānāṃ karotīha tapodhanāḥ /
kathaṃ devagaṇāṃścaiva pāti nityaṃ sureśvaraḥ //
ṛṣaya ūcuḥ /

3.229.16

indro dadhāti bhūtānāṃ balaṃ tejaḥ prajāḥ sukham /
tuṣṭaḥ prayacchati tathā sarvānkāmānsureśvaraḥ //

3.229.17

durvṛttānāṃ saṃharati vratasthānāṃ prayacchati /
anuśāsti ca bhūtāni kāryeṣu balasūdanaḥ //

3.229.18

asūrye ca bhavetsūryastathā'canad्re ca candramāḥ /
bhavatyagniśca vāyuśca pṛthivyāpaśca svaṃ tathā //

3.229.19

etadindreṇa kartavyamindre hi vipulaṃ balam /
tvaṃ ca vīra balī śreṣṭhastasmādindro bhavasva na //
śakra uvāca /

3.229.20

bhavasvendro mahābāho sarveṣāṃ naḥ sukhāvahaḥ /
abhiṣicyasva caivādya prāptarūpo'si sattama //
skanda uvāca /

3.229.21

śādhi tvameva trailokyamavyāgre nijaye rataḥ /
ahaṃ te kinkaraḥ śakra na mamendratvamīpsitam //
śakra uvāca /

3.229.22

balantavādbhutaṃ vīra tvaṃ devānāmarīñjahi /
avajñāsyanti māṃ lokā vīryaṇa tava vismitāḥ //

3.229.23

indratve tu sthitaṃ vīra balahīnaṃ parājitam /
tvattejasā'vamaṃsyanti lokā māṃ surasattama //

3.229.24

āvayośca mitho bhede prayatiṣyantyatandritāḥ /
bhedite ca tvayi vibho loko dvaidhamupeṣyati //

3.229.25

dvidhābhūteṣu lokeṣu niściteṣvāvayostathā /
vigrahaḥ sampravarteta bhūtabhedānmahābala //

3.229.26

tatra tvaṃ māṃ raṇe tāta yathāśraddhaṃ vijeṣyasi /
tasmādindro bhavāneva bhavitā mā vicāraya //
skanda uvāca /

3.229.27

tvameva rājā bhadraṃ te trailokyasya mamaiva ca /
karomi kiṃ ca teśakra śāsanāttadbravīhi me //
indra uvāca /

3.229.28

ahamindro bhaviṣyāmi tava vākyānmahābala /
yadi satyamidaṃ vākyaṃ niścayādbhāṣitaṃ tvayā //

3.229.29

yadi vā śāsanaṃ skanda kartumicchasi me śṛṇu /
abhiṣicyasva devānāṃ saināpatye mahābala //
skanda uvāca /

3.229.30

dānavānāṃ vināśāya devānāmarthasiddhaye /
gobrāhmaṇahitārthāya saināpatye'bhiṣiñca mām //
mārkaṇḍeya uvāca /

3.229.31

so'bhiṣikto maghavatā sarvairdevagaṇaiḥ saha /
atīva śuśubhe tatra pūjyamāno maharṣibhiḥ //

3.229.32

tatra tatkāñcanaṃ chatraṃ dhriyamāṇaṃ vyarocata /
tathaiva susamiddhasya pāvakasyātmamaṇḍalam //

3.229.33

viśvakarmakṛtā cāsya divyā mālā hiraṇmayī /
ābaddhā tripuraghnena svayameva yaśasvinā //

3.229.34

āgamya manujavyāghra saha devyā parantapa /
arcayāmāsa suprīto bhagavāngovṛṣadhvajaḥ //

3.229.35

rudramagniṃ dvijāḥ prāhū rudrasūnustatastu saḥ /
kīrtyate sumahātejāḥ kumāro'dbhutadarśanaḥ //

3.229.36

rudreṇa śukramutsṛṣṭaṃ tacchvetaḥ parvato'bhavat /
pāvakasyenadriyaṃ śvete kṛttikābhiḥ kṛtaṃ nage //

3.229.37

pūjyamānaṃ tu rudreṇa dṛṣṭvā sarvedivaukasaḥ /
rudrasūnuṃ tataḥ prāhurguhaṃ guṇavatāṃvaram //

3.229.38

anupraviśya rudreṇa vahniṃ jāto hyayaṃ śiśuḥ /
tatra jātastataḥ skando rudrasūnustato'bhavat //

3.229.39

rudrasya vahneḥ svāhāyāḥ ṣaṇṇāṃ strīṇāṃ ca tejasā /
jātaḥ skandaḥ suraśreṣṭho rudrasūnustato'bhavat //

3.229.40

araje vāsasī rakte vasānaḥ pāvakātmajaḥ /
bhāti dīptavapuḥ śramānraktābhrābhyāmivāṃśumān //

3.229.41

kukkuṭaścāgninā dattastas keturalankṛtaḥ /
rathe samucchito bhāti kālāgnirava lohitaḥ //

3.229.42

yā ceṣṭā sarvabhūtānāṃ prabhā śaktirbalaṃ tathā /
agratastasya sā śaktirdevānāṃ jayavardhanī //

3.229.43

viveśa kavacaṃ cāsya śarīraṃ sahajaṃ tathā /
yudhyamānasya devasya prādurbhavati tatsadā //

3.229.44

śaktirdharmo balaṃ tejaḥ kāntatvaṃ satyamunnatiḥ /
brahmaṇyatvamasammoho bhaktānāṃ parirakṣaṇam //

3.229.45

nikṛntanaṃ ca śatrūṇāṃ lokānāṃ cābhirakṣaṇam /
skandena saha jātāni sarvāṇyeva janādhipa //

3.229.46

evaṃ devagaṇaiḥ sarvaiḥ so'bhiṣiktaḥ svalankṛtaḥ /
babhau pratītaḥ sumanāḥ paripūrṇendudarśanaḥ //

3.229.47

iṣṭaiḥ svādhyāyaghoṣaiśca devatūryavarairapi /
devagandharvagītaiśca sarvairapsarasāṃ gaṇaiḥ //

3.229.48

etaiścānyaiśca bahubhistuṣṭairhṛṣṭaiḥ svalankṛtaḥ / [susaṃvṛtaḥ piśācānāṃ gaṇairdevagaṇaistathā.]
krīḍanbhāti tadā devairabhiṣiktaśca pāvakiḥ //

3.229.49

abhiṣiktaṃ mahāsenamapaśyanta divaukasaḥ /
vinihatya tamaḥ sūryaṃ yathaivābhyuditaṃ tathā //

3.229.50

athainamabhyayuḥ sarvā devasenāḥ sahasraśaḥ /
asmākaṃ tvaṃ patiriti bruvāṇāḥ sarvato diśaḥ //

3.229.51

tāḥ samāsādya bhagavānsarvabhūtagaṇairvṛtaḥ /
arcitastu stutaścaiva sāntvayāmāsa tā api //

3.229.52

śatakratuścābhiṣicya skandaṃ senāpatiṃ tadā /
sasmāra tāṃ devasenāṃ yā sā tena vimokṣitā //

3.229.53

ayaṃ tasyāḥ patirnūnaṃ vihito brahmaṇā svayam /
sañcintya tvānayāmāsa devasenāṃ hyalankṛtām //

3.229.54

skandaṃ provāca balabhidiyaṃ kanyā surottama /
ajāte tvayi nirdiṣṭā tava patnī svayambhuvā //

3.229.55

tasmāttvamasyā vidhivatpāṇiṃ mantrapuraskṛtam /
gṛhāṇa dakṣiṇaṃ devyāḥ pāṇinā padmavarcasā //

3.229.56

evamuktaḥ sa jagrāha tasyāḥ pāṇiṃ yathāvidhi /
bṛhaspatirmantraviddhi jajāpa ca juhāva ca //

3.229.57

evaṃ skandasya mahiṣīṃ devasenāṃ vidurjanāḥ /
ṣaṣṭhīṃ yāṃ brāhmaṇāḥ prāhurlakṣmīmāsāṃ sukhapradām //

3.229.58

sinībālīṃ kuhūṃ caiva sadvṛttimaparājitām /
ityevamādibhirdevī nāmabhiḥ parikīrtyate //

3.229.59

yadā skandaḥ patirlabdhaḥ śāśvato devasenayā /
tadā tamāśrayallakṣmīḥ svayaṃ devī śarīriṇī //

3.229.60

śrījuṣṭaḥ pañcamīskandastasmācchrīḥ pañcamī smṛtā / ṣaṣṭhyāṃ kṛtārtho'bhūdyasthāttasmātṣaṣṭhī mahātidhiḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc