Mahabharata · Chapter 3.220

śrutvemāṃ dharmasaṃyuktāṃ dharmarājaḥ kathāṃ śubhām /
punaḥ papraccha tamṛṣiṃ mārkaṇḍeyamidaṃ tadā //

kathamagnirvanaṃ yātaḥ kathaṃ cāpyaṅgirāḥ purā /
naṣṭe'gnau havyamahavadagnirbhūtvā mahādyutiḥ //

agniryadā caika eva bahutvaṃ cāsya karmasu /
dṛśyate bhagavansarvametadicchāmi veditum //

kumāraśca yathotpanno yathā cāgneḥ suto'bhavat /
yathā rudrācca sambhūto gaṅgāyāṃ kṛttikāsu ca //

etadicchāmyahaṃ tvattaḥ śrotuṃ bhārgavasattama /
kautūhalasamāviṣṭo yāthātathyaṃ mahāmune //
mārkaṇḍeya uvāca /

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
yathā kruddho hutavahastapastaptuṃ vanaṃ gataḥ //

yathā ca bhagavānagniḥ svayamevāṅgerā'bhavat /
santāpayaṃśca prabhayā nāśayaṃstimirāvalim //

purāṅgirā mahābāho cacāra tapa uttamam / āśramastho mahābhāgo havyavāhaṃ viśeṣayan /
yathāgnirbhūtvā tu tadā jagatsarvaṃ vyakāśayat //

tapaścaraṃstu hutabhuksantaptastasya tejasā /
bhṛśaṃ glānaścatejasvī na ca kiñcitprajajñivān //

atha sañcintayāmāsa bhagavānhavyavāhanaḥ /
anyo'gniriva lokānāṃ brahmaṇā samprakalpitaḥ //

agnitvaṃ vipranaṣṭaṃ hi tapyamānas me tapaḥ /
kathamagniḥ punarahaṃ bhaveyamiti cintya saḥ //

apaśyadagnivallokāṃstāpayantaṃ mahāmunim /
sopāsarpacchanairbhītastamuvāca tadāṅgirāḥ //

śīghrameva bhavasvāgnistvaṃ punarlokabhāvanaḥ /
vijñātaścāsi lokeṣu triṣu saṃsthānacāriṣu //

tvamagne prathamaḥ sṛṣṭo brhamaṇā timirāparhaḥ /
svasthānaṃ pratipadyasva śīghrameva tamo nuda //
agniruvāca /

naṣṭakīrtirahaṃ loke bhavāñjāto hutāśanaḥ /
bhavantameva jñāsyanti pāvakaṃ na tu māṃ janāḥ //

nikṣipamyahamagnitvaṃ tvamagniḥ prathamo bhava /
bhaviṣyāmi dvitīyo'haṃ prājāpatyaka eva ca //
aṅgirā uvāca /

kuru puṇyaṃ prajāsvargyaṃ bhavāgnistimirāpahaḥ /
māṃ ca deva kuruṣvāgne prathamaṃ putramañjasā //
mārkaṇḍeya uvāca /

tacchrutvāṅgiraso vākyaṃ jātavedāstathā'karot /
rājanvṛhaspatirnāma tasyāpyaṅgirasaḥ sutaḥ //

jñātvā prathamajaṃ taṃ tu vahneraṅgirasaṃ sutam /
upetya devāḥ papracchuḥ kāraṇaṃ tatra bhārata //

sa tu pṛṣṭastadā devaistata kāraṇamabravīt /
pratyagṛhṇanta devāśca tadvaco'ṅgirasastadā //

tatranānāvidhānagnīnpravakṣyāmi mahāprabhān / karmabhirvahubhiḥ khyātānanānārthānbrāhmaṇeṣviha //