Mahabharata · Chapter 3.211

sa tu vipro mahāprājña dharmavyādhamapṛcchata /
śiṣṭācāraṃ kathamahaṃ vidyāmiti narottama //

pañca kāni pavitrāṇi śiṣṭācāreṣu nityadā / etadicchāmi bhadraṃ te śrotuṃ dharmabhṛtāṃvara /
tvatto mahāmate vyādha tadbravīhi yathātatham //
vyādha uvāca /

yajño dānaṃ tapo vedāḥ satyaṃ ca dvijasattama /
pañcaitāni pavitrāṇi śiṣṭācāreṣu nityadā //

kāmakrodhau vaśe kṛtvā dambhaṃ lobhamanārjavam /
dharmamityevaṃ santuṣṭāste śiṣṭāḥ śiṣṭasammatāḥ //

na teṣāṃ bhidyate vṛttaṃ yajñasvādhyāyaśīlinām /
ācārapālanaṃ caiva dvitīyaṃ śiṣṭalakṣaṇam //

guruśuśrūṣaṇaṃ satyamakrodho dānameva ca /
etaccatuṣṭayaṃ brahmañśiṣṭācāreṣu nityadā //

śiṣṭācāre manaḥ kṛtvā pratiṣṭhāpya ca sarvaśaḥ /
yāmayaṃ labhate tuṣṭiṃ sā na śakyā hyato'nyathā //

vedasyopaniṣatsatyaṃ satyasyopaniṣaddamaḥ /
damasyopaniṣattyāgaḥ śiṣṭācāreṣu nityadā //

ye tu dharmānasūyante buddhimohānvitā narāḥ /
apathā gacchatāṃ teṣāmanuyātā ca pīḍyate //

ye tu śiṣṭāḥ suniyatāḥ śrutityāgaparāyaṇāḥ /
dharmapanthānamārūḍhāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ //

niyacchanti parāṃ buddhiṃ śiṣṭācārānvitā janāḥ /
upādhyāyamate yuktāḥ sthityā dharmārthadarśinaḥ //

nāstikānbhinnamaryādānkrūrānpāpamatau sthitān /
tyaja tāñjñānamāśritya dhārmikānupasevya ca //

kāmalobhagrahākīrṇaṃ pañcendriyajalāṃ nadīm /
nāvaṃ dhṛtimayīṃ kṛtvā janmadurgāṇi santara //

krameṇa sañcito dharmo buddhiyogamayo mahān /
śiṣṭācāre bhavetsādhū rāgaḥ śukle va vāsasi //

ahiṃsā satyavacanaṃ sarvabhūtahitaṃ param / ahiṃsā paramo dharmaḥ sa ca satye pratiṣṭhitaḥ /
satyaṃ kṛtvā pratiṣṭhāṃ tu pravartante pravṛttayaḥ //

satyameva garīyastu śiṣṭācāraniṣevitam /
ācāraśca satāṃ dharmaḥ santo hyācāralakṣaṇāḥ //

yo yathā prakṛtirjantuḥ sa svāṃ prakṛtimaśnute /
pāpātmā krodhakāmādīndoṣānāpnotyanātmavān //

ārambho nyāyayukto yaḥ sa hi dhaṟma iti smṛtaḥ /
anācārastvadhrameti etacchiṣṭānuśāsanam //

akrudhyanto'nasūyanto nirahankāramatsarāḥ /
ṛjavaḥ śamasampannāḥ śiṣṭācārā bhavanti te //

traividyavṛddhāḥ śucayo vṛttavanto manasvinaḥ /
guruśuśrūṣavo dāntāḥ śiṣṭācārā bhavantyuta //

teṣāmahīnasatvānāṃ duṣkarācārakarmaṇām /
svaiḥ karmabhiḥ satkṛtānāṃ ghoratvaṃ sampraṇaśyati //

taṃ tadācāramāścaryaṃ purāṇaṃ śāśvataṃ dhruvam /
dharmyaṃ dharmeṇa paśyantaḥ svargaṃ yānti manīṣiṇaḥ //

āstikā mānahīnāśca dvijātijanapūjakāḥ /
śrutavṛttopasampannāste santaḥ svargagāminaḥ //

vedoktaḥ prathamo dharmo dharmaśāstreṣu cāparaḥ /
śiṣṭācīrṇaś śiṣṭānāṃ trividhaṃ dharmalakṣaṇam //

dhāraṇaṃ cāpi vedānāṃ tīrthānāmavagāhanam /
kṣamā satyārjavaṃ śaucaṃ śiṣṭācāranidarśanam //

sarvabhūtadayāvanto hyahiṃsāniratāḥ sadā /
paruṣaṃ ca na bhāṣante sadā santo dvijapriyāḥ //

śubhānāmaśubhānāṃ ca karmaṇāṃ sabalāśrayam /
vipākamabhijānanti te śiṣṭāḥ śiṣṭasammatāḥ //

nyāyopetā guṇopetāḥ sarvalokahitaiṣiṇaḥ / santaḥ svargajitaḥ śaktyā sanniviṣṭāśca satpathe /
dātāraḥ saṃvibhaktāro dīnānugrahakāriṇaḥ //

sarvapūjyāḥ śrutadhanāstathaiva ca tapasvinaḥ /
sarvabhūtadayāvantaste śiṣṭāḥ śiṣṭasammatāḥ //

dānanityāḥ sukhānyāśu prāpnuvantyapi ca śriyam /
pīḍayā ca kalatrasya bhṛtyānāṃ ca samāhitāḥ //

atiśaktyā prayacchanti santaḥ sadbhiḥ samāgatāḥ / lokayātrāṃ ca paśaynto dharmamātmahitāni ca /
evaṃ santovartamānāstvedhante śāśvatīḥ samāḥ //

ahiṃsā satyavacanamānṛśaṃsyavathārjavam /
adroho nātimānaśca hrīstitikṣā damaḥ śamaḥ //

dhīmanto dhṛtimantaśca bhūtānāmanukampakāḥ /
akāmadveṣasaṃyuktāste santo lokasatkṛtāḥ //

trīṇyeva tu padānyāhuḥ satāṃ vṛttamanusmaran /
na caiva druhyeddadyācca satyaṃ caiva sadā vadet //

sarvatra ca dayāvantaḥ santaḥ karuṇavedinaḥ /
gacchantīha susantuṣṭā dharmyaṃ panthānamuttamam //

śiṣṭācārā mahātmāno yeṣāṃ dharmaḥ suniścitaḥ /
anasūyā kṣamā śāntiḥ santoṣaḥ priyavāditā //

kāmakrodhaparityāgaḥ śiṣṭācāraniṣevaṇam /
karma ca śrutasampannaṃ satāṃ mārgamanuttamam //

śiṣṭācāraṃ niṣevante nityaṃ dhramamanuvratāḥ /
prajñāprāsādamārūhya muhyato mahato janān //

prekṣante lokavṛttāni vividhāni dvijottamāḥ /
atiṣuṇyāni dānāni tāni dvijavarottama //

etatte sarvamākhyātaṃ yathāprajñaṃ yathāśrutam / śiṣṭācāraguṇānbrahmanpuraskṛtya dvijarṣabha //