Mahabharata · Chapter 3.207

dhundhurnāma mahārāja tayoḥ putro mahādyutiḥ /
sa tapo'tapyata mahanmahāvīryaparākramaḥ //

atiṣṭhadekapādena kṛśo dhamanisantataḥ /
tasmai brahmā dadau prīto varaṃ vavre sa ca prabhum //

devadānavayakṣāṇāṃ sarpagandharvarakṣasām /
avadhyo'haṃ bhaveyaṃ vai vara eṣa vṛto mayā //

evaṃ bhavatu gaccheti tamuvāca pitāmahaḥ /
sa evamuktastatpādau mūrdhnā spṛṣṭvā jagāma ha //

satu dhundhurvaraṃ labdhvā mahavīryaparākramaḥ /
anusmaranpitṛvadhaṃ drutaṃ viṣṇumupāgamat //

satu devānsagandharvāñjitvā dhundhuramarṣaṇaḥ /
babādha sarvānasakṛdviṣṇuṃ devāṃśca vai bhṛśam //

samudravālukāpūrṇe ujjānaka iti smṛte / āgamya ca sa duṣṭātmā taṃ deśaṃ bharatarṣabha /
bādhatesma paraṃ śaktyā tamudaṅkāśramaṃ vibho //

antarbhūmigatastatra vālukāntarhitastathā /
madhukaiṭabhayoḥ putro dhundhurbhīmaparākramaḥ //

śete lokavināśāya tapobalamupāśritaḥ /
udaṅkasyāśramābhyāśe niḥśvasanpāvakārciṣaḥ //

etasminneva kāle tu rājā sabalavāhanaḥ /
kuvalāśvo narapatiranvito balaśālinām //

sahasrairekaviṃśatyā putrāṇāmarimardanaḥ /
prāyādudaṅkasahito dhundhostasya vadhāya vai //

tamāviśattato viṣṇurbhagavāṃstejasā prabhuḥ /
udaṅkas niyogena lokānāṃ hitakāmyayā //

tasminprayāte durdharṣe divi śabdo mahānabhūt /
eṣa śrīmānnṛpasuto dhundhumāro bhaviṣyati //

divyaiśca puṣpaistaṃ devāḥ samantātparyavākiran /
devadundubhayaścāpi neduḥ svayamanīritāḥ //

śītaśca vāyuḥ pravavau prayāṇe tasya dhīmataḥ / vipāṃsulāṃ mahīṃ kurvanvavarṣa ca sureśvaraḥ /
pradakṣiṇāścāpyabhavanvanyāstaṃ samṛgadvijāḥ //

antarikṣe vimānāni devatānāṃ yudhiṣṭhira /
tatraiva samadṛśyanta dhundhuryatra mahāsuraḥ //

kuvalāśvasya dhunyośca yuddhakautūhalānvitāḥ /
devagandharvasahitāḥ samavaikṣanmaharṣayaḥ //

nārāyaṇena kauravya tejasā'pyāyitastadā /
sa gato nṛpatiḥ kṣipraṃ putraistaiḥ sarvato diśam //

arṇavaṃ svānayāmāsa kuvalāśvo mahīpatiḥ /
hitārtaṃ sarvalokānāmudaṅkasya vaśe sthitaḥ //

kuvalāśvas putraiśca tasminvai vālukārṇave /
saptabhirdivasaiḥ svātvā dṛṣṭo dhundhurmahābalaḥ //

āsīddhoraṃ vapustasya vālukāntarhitaṃ mahat /
dīpyamānaṃ yathā sūryastejasā bharatarṣabha //

tato dhundhurmahārāja diśamāvṛtya paścimām /
supto'bhūdrājaśārdūla kālānalasamadyutiḥ //

kuvalāśvasya putraistu sarvataḥ parivāritaḥ /
abhidrutaḥ śaraistīkṣṇairgadābhirmusalairapi //

pṭasaiḥ paridhaiḥ prāsaiḥ khaṅgaiś vimalaiḥ śitaiḥ /
savadhyamānaḥ sankruddhaḥ samuttasthau mahābalaḥ //

kruddhaścābhakṣayatteṣāṃ śastrāṇi vividhāni ca /
āsyādvamanpāvakaṃ sa saṃvartakasamaṃ tadā //

tānsarvānnṛpateḥ putrānadahatsvena tejasā /
mukhajenāgninā kruddho lokānudvartayanniva //

kṣaṇena rājaśārdūla pureva kapilaḥ prabhuḥ /
sagarasyātmajānkruddhastadadbhutamivābhavat //

teṣu krodhāgnidagdheṣu tadā bharatasattama / taṃ prabuddhaṃ mahātmānaṃ kumbhakarṇamivāparam /
āsasāda mahātejāḥ kuvalāśvo mahīpatiḥ //

tasya vārimahārāja susrāva bahu dehataḥ /
tattadāpīyatetejo rājñā vārimayaṃ nṛpa //

yogī yogena sṛṣṭaṃ sa samayitvā ca vāriṇā / brahmāstreṇa tato rājā daityankrūraparākramam /
dadāha bharataśreṣṭha sarvalokabhavāya vai //

so'streṇa dagdhvā rājarṣiḥ kuvalāśvo mahāsuram /
suraśatrumamitraghnastrailokyeśa ivāparaḥ //

dhundhorvadhāttadā rājā kuvalāśvo mahāmanāḥ /
dhundhumāra itikhyāto nāmnā samabhavattataḥ //

prītaiśca tredaśaiḥ sarvairmaharṣimasitaistadā / paraṃ vṛṇīṣvatyuktaḥ sa prāñjaliḥ praṇatastadā /
atīva mudito rājannidaṃvacanamabravīt //

dadyāṃ vittaṃ dvijāgryebhyaḥ śatrūṇāṃ cāpi durjayaḥ / sakhyaṃ ca viṣṇunā me syādbhūteṣvadroha eva ca /
dharme ratiś satataṃ svarge vāsastathā'kṣayaḥ //

tathā'stviti tato devaiḥ prītairuktaḥ sa pārthivaḥ /
ṛṣibhiśca sagandharvairudaṅkena ca dhīmatā //

sambhāṣya cainaṃ vividhairāśīrvādaistato nṛṣam /
devā maharṣayaścāpi svāni stānāni bhejire //

tasya putrāstrayaḥ śiṣṭā yudhiṣṭhira tadā'bhavan /
dṛḍhāśvaḥ kapilāśvaśca bhadrāśvaścaiva bhārata //

tebhyaḥ paramparā rājannikṣvākūṇāṃ mahātmanām /
[vaṃśasya sumahābhāga rājñāmamitatejasām] //

evaṃsaṃ nihatastena kuvalāśvena sattama /
dhundhurnāma mahādaityo madhukaiṭabhayoḥ sutaḥ //

kuvalāśvaśca nṛpatirdhundhumāra iti smṛtaḥ /
nāmnā ca guṇayuktena tadāprabhṛti so'bhavat //

etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
dhaundhumāramupākhyānaṃ prathitaṃ yasya karmaṇā //

idaṃ tu puṇyamākhyānaṃ viṣṇoḥ samanukīrtanam /
śṛṇuyādyaḥ sa dharmātmā putravāṃśca bhavennaraḥ //

āyuṣmānbhūtimāṃścaiva śrutvā bhavati parvasu / na ca vyādhibhaṃyakiñcitprāpnoti vigatajvaraḥ //