Mahabharata · Chapter 3.196

mārkaṇḍeyamṛṣayo brāhmaṇā yudhiṣṭhiraśca /
paryapṛcchannṛṣiḥ kena dīrghāyurāsīdbakaḥ //

mārkaṇḍeyastu tānsarvānpratyuvāca mahātapāḥ /
dīrghāyuśca bakorājannṛṣirnātra vicāraṇā //

etacchrutvā tu kaunteyo bhrātṛbhiḥ saha bhārata /
mārkaṇḍeyaṃ paryapṛcchaddharmarājo yudhiṣṭhiraḥ //

bakadālbhyau mahātmānau śrūyete cirajīvinau /
sakhāyau devarājas yatāvṛṣī lokasammatau //

etadicchāmi bhagavanbakaśakrasamāgamam /
sukhaduḥkhasamāyuktaṃ tattvena kathitaṃ tvayā //
mārkaṇḍeya uvāca /

vṛtte devāsure rājansangrāme romaharṣaṇe /
trayāṇāmapi lokānāmindro lokādhipo'bhavat //

samyagvarṣati parjanye sasyasampada uttamāḥ / nirāmayāḥ sudharmiṣṭhāḥ prajā dharmaparāyaṇāḥ /
muditaśca janaḥ sarvaḥ svadharmeṣu vyavasthitaḥ //

tāḥ prajā muditāḥ sarvā dṛṣṭrā balaniṣūdanaḥ /
tatastu muditorājandevarājaḥ śatakratuḥ //

airāvataṃ samāsthāya apaśyanmuditāḥ prajāḥ /
āśramāṃśca vicitrāṃś nadīśca vividhāḥ śubhāḥ //

nagarāṇi samṛddhāni gheṭāñjanapadāṃstathā /
prajāpālanadakṣāṃśca narendrāndharmacāriṇaḥ //

udapānaṃ prapā vāpī taṭākāni sarāṃsi ca /
nānābrahrahmasamācāraiḥ sevitāni dvijotatamaiḥ //

tato'vatīrya ramyāyāṃ pṛthvyāṃ rājañchatakratuḥ /
tatra ramye śive deśe bahuvṛkṣasamākule //

pūrvasyāṃ diśi ramyāyāṃ samudrābhyāśato nṛpa / tatrāśramapadaṃ ramyaṃ mṛgadvijaniṣevitam /
tatrāśramapade ramye bakaṃ paśyati devarāṭ //

bakastu dṛṣṭvā devendraṃ dṛḍhaṃ prītamanā'bhavat /
pādyāsanārthadānena phalamūlairathārcayat //

sukhopaviṣṭo varadastatastu balasūdanaḥ /
tataḥ praśnaṃ bakaṃ devaṃ uvāca tridaśeśvaraḥ //

śataṃ varṣasahasrāṇi mune jātasya te'nagha /
samākhyāhi mama brahmankiṃ duḥkhaṃ cirajīvinām //
baka uvāca /

apriyaiḥ saha saṃvāsaḥ priyaiścāpi vinābhavaḥ /
asadbhiḥ samprayogaśca tadduḥkhaṃ cirajīvinām //

putradāravināśo'tra jñātīnāṃ suhṛdāmapi /
pareṣvāyattatā kṛcchraṃ kinnu duḥkhataraṃ tataḥ //

nānyadduḥkhataraṃ kiñcillokeṣu pratibhāti me /
arthairvihīnaḥ puruṣaḥ eraiḥ samparibhūyate //

akulānāṃ kule bhāvaṃ kulīnānāṃ kulakṣayam /
saṃyogaṃ viprayogaṃ ca paśyanti cirajīvinaḥ //

apipratyakṣamevaitattava degha śatakrato /
akulānāṃ samṛddhānāṃ kathaṃ kulaviparyayaḥ //

devadānavagandharvamanuṣyoragarākṣasāḥ /
prāpnuvanti viparyāsaṃ kinnu duḥkhataraṃ tataḥ //

kule jātāś kliśyante dauṣkuleyavaśānugāḥ /
āḍhyairdaridrā'vamatāḥ kinnu duḥkhataraṃ tataḥ //

loke vaidharmyametattu dṛśte bahuvistaram / hīnajñānāśca hṛṣyante kliśyante prājñakovidāḥ /
bahuduḥkhaparikleśaṃ mānuṣyamiha dṛśyate //
indra uvāca /

punareva mahābhāga devarṣigaṇasevita /
samākhyāhi mama brahmankiṃ sukhaṃ cirajīvinām //
baka uvāca /

aṣṭame dvādaśe vā'pi śākaṃ yaḥ pacate gṛhe /
kumitrāṇyanapāśrit kiṃ vai sukhataraṃ tataḥ //

yatrāhāni na gaṇyante nainamāhurmahāśanam /
api śākaṃ pacānasya sukhaṃ vai maghavangṛhe //

ārjitaṃ svena vīryeṇa nāpyapāśritya kañcana /
phalaśākamapi śreyo bhoktuṃ hyakṛpaṇaṃ gṛhe //

parasya tu gṛhe bhoktuḥ paribhūtas nityaśaḥ /
sumṛṣṭamapi na śreyo vikalpo'yamataḥ satām //

śvavaddhi lolupo yastu parānnaṃ bhoktumicchati /
dhigastu tasya tadbhuktaṃ kṛpaṇas durātmanaḥ //

yo dattvā'tithibhṛtyebhyaḥ pitṛbhyaśca dvijottamaḥ /
śiṣṭānyannāni yo bhuṅkte kiṃ vai sukhataraṃ tataḥ //

ato mṛṣṭataraṃ nānyatpūtaṃ kiñcitacchatakrato /
dattvā yastvatithibhyo'nnaṃ bhuṅkte tenaiva nityaśaḥ //

tāvatāṃ gosahasrāṇāṃ phalaṃ prāpnoti dāyakaḥ /
yadeno yauvanakṛtantatsarvaṃ naśyate dhruvam //

rasadakṣiṇas bhuktas dvijasya tu kare gatam /
yadvāri vāriṇā siñcettaddhyenastarate kṣaṇāt //

etāścānyāśca vai bahvīḥ kathayitvā kathāḥ śubhāḥ / bakena saha devendra āpṛcchya tridivaṃ gataḥ //