Mahabharata · Chapter 3.161

ārṣṭiṣeṇāśrame tasminmama pūrvapitāmahāḥ /
pāṇḍoḥ putrā mahātmāna sarve divyaparākramāḥ //

kiyantaṃ kālamavasanparvate gandhamādane /
kiñca cakrurmahāvīryāḥ sarve'tibalapauruṣāḥ //

kāni cābhyavahāryāṇi tatra teṣāṃ mahātmanām /
vasatāṃ lokavīrāṇāmāsaṃstadbrūhi sattama //

vistareṇa ca me śaṃsa bhīmasenaparākramam /
yadyaccakre mahābāhustasminhaimavate girau //

na khalvāsītpunaryuddhaṃ tas yakṣairdvijottama /
dhanadādhyuṣite nityaṃ vasatastatra parvate //

kaccitsamāgamasteṣāmāsīdvaiśravaṇasya ca /
tatra hyāyāti dhanada ārṣṭiṣeṇo yathā'bravīt //

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ ravistareṇa tapodhana /
na hi me śṛṇvatastṛptirasti teṣāṃ viceṣṭitam //
vaiśampāyana uvāca /

etadātmahitaṃ śrutvā tasyāpratimatejasaḥ /
śāsanaṃ satataṃ cakrustathaiva bharatarṣabhāḥ //

bhuñjānā munibhojyāni rasavanti phalāni ca /
śuddhabāṇahatānāṃ ca mṛgāṇāṃ piśitānyapi //

medhyāni himavatpṛṣṭhe madhūni vividhāni ca /
evaṃ te nyavasaṃstatra pāṇḍavā bharatarṣabhāḥ //

tathā nivasatāṃ teṣāṃ pañcamaṃ varṣamabhyagāt /
śṛṇvatāṃ lomaśoktāni vākyāni vividhānyuta //

kṛtyakāla upastāsya iti coktvā ghaṭotkacaḥ /
rākṣasaiḥ saha sarvaiśca pūrvameva gataḥ prabho //

ārṣṭiṣeṇāśrame teṣāṃ vasatāṃ vai mahātmanām /
agacchanbahavo māsāḥ paśyatāṃ mahadadbhutam //

taistatraviharadbhiśca ramamāṇaiśca pāṇḍavaiḥ /
prītimanto mahābhāgā munayaścāraṇāstathā //

ājagmuḥ pāṇḍavāndraṣṭuṃ śuddhātmāno yatavratāḥ /
te taiḥ saha kathāṃ cakrurdrivyāṃ bharatasattamāḥ //

tataḥ katipayāhassu mahāhradanivāsinam /
ṛddhimantaṃ mahānāgaṃ suparṇaḥ sahasā'harat //

prākampata mahāśailaḥ prāmṛdyanta mahādrumāḥ /
dadṛśuḥ sarvabhūtāni pāṇaaḍavāśca tadadbhutam //

tataḥ śailottamasyāgrātpāṇḍavānprati mārutaḥ /
avahatsarvamālyāni gandhavanti śubhāni ca //

tatrapuṣpāṇi divyāni suhṛdbhiḥ saha pāṇḍavāḥ /
dadṛśuḥ pañcavarṇāni draupadī ca yaśasvinī //

bhīmasenaṃ tataḥ kṛṣṇā kāle vacanamabravīt /
vivikte parvatoddeśe sukhāsīnaṃ mahābhujam //

suparṇānilavegena śvasanena mahābalāt /
pañcavarṇāni pātyante puṣpāṇi bharatarṣabha //

divyāvarṇāni divyāni divyagandhavahāni ca /
madayantīva gandhena mano me bharatarṣabha //

yeṣāṃ tu darśanātsparśānsaurabhyācca tathaiva ca /
naśyatīva manoduḥkhaṃ mamedaṃ śatrutāpana //

īdṛśaiḥ kusumairdivyairdivyagandhavahaiḥ śubhaiḥ /
devatānyarcayitvā'hamiccheyaṃ saṅgamaṃ tvayā //

idaṃ tu puruṣavyāghra viśeṣeṇāmbujaṃ śubham /
gandhasaṃsthānasampannaṃ mama mānasavardhanam //

pratyakṣaṃ sarvalokas nahyadṛśyata māṃ prati //

vāsudevasahāyena vāsudevapriyeṇa ca /
khāṇḍave satyasandhena bhrātrā tava mahātmanā //

gandharvoragarakṣāṃsi vāsavaśca parājitaḥ /
hatā māyāvinaścogrā dhanuḥ prāptaṃ ca gāṇḍivaṃ //

tavāpi sumahattejo mahadbāhubalaṃ ca te /
aviṣahyamanādhṛṣyaṃ śakratulyaparākrama //

tvadbāhubalavegena trāsitāḥ sarvarākṣasāḥ /
hitvā śailaṃ prapadyantāṃ bhīmasena diśo daśa //

tataḥ śailottamasyāgraṃ citramālyadharaṃ śivam /
vyapetabhayasammohāḥ paśyantu suhṛdastava //

evaṃ praṇihitaṃ bhīma cirātprabhṛtime manaḥ /
draṣṭumicchāmi śailāgraṃ tvadbāhubalamāśritā //

icchāmi ca naravyāghra puṣpaṃ pratyakṣamīdṛśam /
ānīyamānaṃ kṣipraṃ vai tvayā bharatasattama //

tataḥ kṣiptamivātmānaṃ draupadyā sa parantapaḥ /
nāmṛṣyata mahābāhuḥ prahāramivasadgajaḥ //

siṃharṣabhagatiḥ śrīmānudāraḥ kanakaprabhaḥ /
manasvī balavāndṛṣṭo mānī bhūraśca pāṇḍavaḥ //

lohitākṣaḥ pṛthuvyaṃso mattavāraṇavikramaḥ /
siṃhadaṃṣṭro vṛṣaskandhaḥ sālapota ivodgataḥ //

mahātmā cārusarvāṅga kambugrīvo mahāhanuḥ /
rukmapṛṣṭhaṃ dhanuḥ khaṅgaṃ tūṇāṃścāpi parāmṛśan //

sakesarīva cotsiktaḥ prabhinna iva vāraṇaḥ /
vyapetabhayasammohaḥ śailamabhyapatadbalī //

taṃ mṛgendramivāyāntaṃ prabhinnamiva vāraṇam /
dadṛśuḥ sarvabhūtāni pārthaṃ khaṅgadhanurdharam //

draupadyā vardhayanharṣaṃ gadāmādāya pāṇḍavaḥ /
vyapetabhayasammohaḥ śailarājaṃ samāviśat //

na glānirna ca kātaryaṃ na vaiklavyaṃ na matsaraḥ /
kadācijjuṣate pārthamātmajaṃ mātariśvanaḥ //

tadekāyanamāsādya viṣamaṃ bhīmadarśanam /
bahutālocchrayaṃ śṛṅgamāruroha mahābalaḥ //

sa kinnaramahānāgamunigandharvarākṣasān /
harṣayanparvatasyāgramāruroha mahābalaḥ //

tato vaiśravaṇāvāsaṃ dadarśa bharatarṣabhaḥ /
kāñcanaiḥ sphāṭikaiścaiva veśmabhiḥ samalankṛtam //

[prākāreṇa parikṣiptaṃ sauvarṇena samantataḥ /
sarvaratnadyutimatā sarvodyānavatā tathā //

śailādabhyucchrayavatā cayāṭṭālakaśobhinā /
dvāratoraṇanirvyūhadhvajasaṃvāhaśobhinā //

vilāsinībhiratyarthaṃ nṛtyantībhiḥ samantataḥ /
vāyunā dhūyamānābhiḥ patākābhiralankṛtam //

dhanuṣkoṭimavaṣṭabhya vakrabhāvena bāhunā / paśyamānaḥ sakhedena draviṇādhipateḥ puram // ]

modayanasarvabhūtāni gandhamādanasambhavaḥ /
sarvagandhavahastatra mārutaḥ susukho vavau //

citrā vividhavarṇābhāścitramañjaridhāriṇaḥ /
acintyā vividhāstatra drumāḥ paramaśobhinaḥ //

ratnajālaparikṣiptaṃ citramālyavibhūṣitam /
rākṣasādhipateḥ sthānaṃ dadṛśe bharatarṣabhaḥ //

gadākhaṅgadhanuṣpāṇiḥ samabhityaktajīvitaḥ /
bhīmaseno mahābāhustasthau girivācalaḥ //

tataḥ śaṅkhamupādhmāya dviṣatāṃ romaharṣaṇam /
jyāghoṣaṃ talaśabdaṃ ca kṛtvā bhūtānyamohayat //

tataḥ prahṛṣṭaromāṇastaṃ śabdamabhidudruvuḥ /
yakṣarākṣasagandharvāḥ pāṇḍavasya samīpataḥ //

gadāparighanistriṃśaśūlaśaktiparaśvathāḥ /
pragṛhītā vyarocanta yakṣarākṣasabāhubhiḥ //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ teṣāṃ tasya ca bhārata //

taiḥ prayuktānmahāmāyaiḥ śūlaśaktiparaśvathān /
bhallairbhīmaḥ praciccheda bhīmavegataraistataḥ //

antarikṣagatānāṃ ca bhūmiṣṭhānāṃ ca garjatām /
śarairvivyādha gātrāṇai rākṣasānāṃ mahābalaḥ //

śoṇitasya tataḥ peturghanānāmiva bhārata / gātrebhyaḥ pracyutā dhārā rākṣasānāṃ samantataḥ /
sa lohitamahāvaṣṭimabhyavarṣanmahābalaḥ //

gadāparighapāṇīnāṃ rakṣasāṃ kāyasambhavā /
kāyebhyaḥ pracyutā dhārā rākṣasānāṃ samantataḥ //

bhīmabāhubalotsṛṣṭairāyudhairyakṣarakṣasām /
vinikṛttāni dṛśyante śarīrāṇi śirāṃsi ca //

pracchādyamānaṃ rakṣobhiḥ pāṇḍavaṃ priyadarśanam /
dadṛśuḥ sarvabhūtāni sūryamabhragaṇairiva //

sa raśmibhirivādityaḥ śarairarinipātibhiḥ /
sarvānārcchanmahābāhurbalavānsatyavikramaḥ //

abhitarjayamānāśca ruvantaś mahāravān /
sannāhaṃ bhīmasenasya dadṛśuḥ sarvarākṣasāḥ //

te hi vikṣatasarvāṅgā bhīmasenabhayārditāḥ /
bhīmamārtasvaraṃ cakrurviprakīrṇamahāyudhāḥ //

utsṛjya te gadāśūlānasiśaktiparaśvathān /
dakṣiṇāṃ diśamājagmustrāsitā dṛḍhadhanvanā //

tatra śūlagadāpāṇirvyūḍhorasko mahābhujaḥ /
sakhā vaiśravaṇasyāsīnmaṇimānnāma rākṣasaḥ //

darśayansa pratīkāraṃ pauruṣaṃ ca mahābalaḥ /
sa tāndṛṣṭvā parāvṛttānsmayamāna ivābravīt //

ekena bahavaḥ saṅkhye mānuṣeṇa parājitāḥ /
prāpya vaiśravaṇāvāsaṃ kiṃ vakṣyatha dhaneśvaram //

evamābhāṣ tānsarvānabhyavartata rākṣasaḥ /
śaktiśūlagadāpāṇirabhyadhāvatsa pāṇḍavam //

tamāpatantaṃ vegena prabhinnamiva vāraṇam /
vatsadantaistribhiḥ pārśve bhīmasenaḥ samārdayat //

maṇimānapi sankruddhaḥ pragṛhya mahatīṃ gadām /
prāhiṇodbhīmasenāya parigṛhya mahābalaḥ //

vidyudrūpāṃ mahāghorāmākāśe mahatīṃ gadām /
śarairbahubhirānarchadbhīmasenaḥ śilāśitaiḥ //

pratyahanyanta te sarvegadāmāsādya sāyakāḥ /
na vegaṃ dhārayāmāsurgadāvegasya vegitāḥ //

gadāyuddhasamācāraṃ budhyamānaḥ sa vīryavān /
vyaṃsayāmāsa taṃ tasya prahāraṃ bhīmavikramaḥ //

tataḥ śaktiṃ mahāghorāṃ rukmadaṇḍāmayasmayīm /
tasminnevāntare dhīmānpracikṣepa sa rākṣasaḥ //

sā bhujaṃ bhīmanirhrādā bhittvābhīmas dakṣiṇam /
sāgnijvālā mahāraudrā papāta sahasā bhuvi //

so'tividdho maheṣvāsaḥ śaktyā'mitaparākramaḥ /
gadāṃ jagrāha kaunteyo gadāyuddhaviśāradaḥ //

rukmapaṭṭapinaddhāṃ tāṃ śatrūṇāṃ bhayavardhinīm / pragṛhyātha nadanbhīmaḥ śaikyāṃ sarvāyasīṃ gadām /
tarasā cābhidudrāva maṇimantaṃ mahābalam //

dīpyamānaṃ mahāśūlaṃ pragṛhya maṇimānapi /
prāhiṇodbhīmasenāya vegena mahatā nadan //

bhaṅktvā śūlaṃ gadāgreṇa gadāyuddhavibhāgavit /
abhidudrāva taṃ tūrṇaṃ garutmāniva pannagam //

so'ntarikṣamavaplutya vidhūya sahasā gadām /
pracikṣepa mahābāhurvinadya raṇamūrdhani //

sendrāśanirivendreṇa visṛṣṭā vātarahasā /
hatvā rakṣaḥ kṣitiṃ prāpya kṛtyeva nipapāta ha //

taṃ rākṣasaṃ bīmabalaṃ bhīmasenabalāhatam /
dadṛśuḥ sarvabhūtāni siṃheneva gavāmpatim //

taṃ prekṣya nihataṃ bhūmau hataśeṣā niśācarāḥ / bhīmamārtasvaraṃ kṛtvā jagmuḥ prācajīṃ diśaṃ prati //