Mahabharata · Chapter 2.74

vasanduryodhanastasyāṃ sabhāyāṃ puruṣarṣabha /
śanairdadarśa tāṃ sarvāṃ sabhāṃ śakuninā saha //

tasyāṃ divyānabhiprāyāndadarśa kurunandanaḥ /
na dṛṣṭapūrvā ye tena nagare nāgasāhvaye //

sa kadācitsabhāmadhye dhārtarāṣṭro mahīpatiḥ /
sphāṭikaṃ sthalamāsādya jalamityabhiśaṅkayā //

svavastrotkarṣaṇaṃ rājā kṛtavānbuddhimohitaḥ /
durmanā vimukhaścaiva paricakrāma tāṃ sabhām //

tataḥ sthale nipatito durmanā vrīḍito nṛpaḥ /
niḥ śvasanvimukhaścāpi paricakrāma tāṃ sabhām //

tataḥ sphāṭikatoyāṃ vai sphāṭikāmbujaśobhitām /
vāpīṃ matvā sthalamiva savāsāḥ prāpatañjale //

jale nipatitaṃ dṛṣṭvā bhīmaseno mahābalaḥ /
jahāsa jahasuścaiva kiṅkarāśca suyodhanam //

vāsāṃsi ca śubhānyasmai pradadū rājaśāsanāt /
tathāgataṃ tu taṃ dṛṣṭvā bhīmaseno mahābalaḥ //

arjunaśca yamau cobhau sarve te prāhasaṃstadā /
nāmarṣayattatasteṣāmavahāsamamarṣaṇaḥ //

ākāraṃ rakṣamāṇastu na sa tānsamudaikṣata /
punarvasanamutkṣipya pratiriṣyanniva sthalam //

āruroha tataḥ sarve jahasuśca punarjanāḥ / dvāraṃ tu pihitākāraṃ sphāṭikaṃ prekṣya bhūmipaḥ /
praviśannāhato mūrdhni vyāghūrṇita iva sthitaḥ //

tādṛśaṃ ca paraṃ dvāraṃ sphāṭikorukavāṭakam /
vighaṭṭayankarābhyāṃ tu niṣkramyāgre papāta hā //

dvāraṃ tu vitatākāraṃ samāpede punaśca saḥ /
tadvṛttaṃ ceti manvāno dvārasthānādupāramat //

evaṃ pralambhānvividhānprāpya tatra viśāmpate /
pāṇḍaveyābhyanujñātastato duryodhano nṛpaḥ //

apahṛṣṭena manasā rājasūye mahākratau /
prekṣya tāmadbhutāmṛddhiṃ jagāma gajasāhvayam //

pāṇḍavaśrīprataptasya dhyāyamānasya gacchataḥ /
duryodhanasya nṛpateḥ pāpā matirajāyata //

pārthānsumanaso dṛṣṭvā pārthivāṃśca vaśānugān /
kṛtsnaṃ cāpi hitaṃ lokamākumāraṃ kurūdvaha //

mahimānaṃ paraṃ cāpi pāṇḍavānāṃ mahātmanām /
dūryodhano dhārtarāṣṭro vivarṇaḥ samapadyata //

sa tu gacchannanekāgnaḥ sabhāmeko'nvacintayat /
śriyaṃ ca tāmanupamāṃ dharmarājasya dhīmataḥ //

pramatto dhṛtarāṣṭrasya putro duryodhanastadā /
nābhyabhāṣatsubalajaṃ bhāṣamāṇaṃ punaḥ punaḥ //

anekāgraṃ tu taṃ dṛṣṭvā śakuniḥ pratyabhāṣata /
duryodhana kṛtomūlaṃ niḥśvasanniva gacchasi //
duryodhana uvāca //

dṛṣṭvemāṃ pṛthivīṃ kṛtsnāṃ yudhiṣṭhiravaśānugām /
jitāmastrapratāpena śvetāśvasya mahātmanaḥ //

taṃ ca yajñaṃ tathābhūtaṃ dṛṣṭvā pārthasya mātula /
yathā śakrasya deveṣu tathābhūtaṃ mahādyuteḥ //

amarṣeṇa tu sampūrṇo dahyamāno divāniśam /
śuciśukrāgame kāle śuṣye toyamivālpakam //

paśya sātvatamukhyena śiśupālo nipātitaḥ /
na ca tatra pumānāsītkaścittasya padānugaḥ //

dahyamānā hi rājānaḥ pāṇḍavotthena vahninā /
kṣāntavanto'parādhaṃ te ko hi tatkṣantumarhati //

vāsudevena tatkarma yathā'yuktaṃ mahatkṛtam /
siddhaṃ ca pāṇḍuputrāṇāṃ pratāpena mahātmanām //

tathāhi ratnanyādāya vividhāni nṛpā nṛpam /
upātiṣṭhanta kaunyeyaṃ vaiśyā iva karapradāḥ //

śriyaṃ tathāgataṃ dṛṣṭvā jvalantīmiva pāṇḍave /
amarṣavaśamāpanno dahyāmi na tathocitaḥ //

vahnimeva pravekṣ्yāmi bhakṣayiṣyāmi vā viṣam /
apo vāpi pravekṣyāmina hi śakṣyāmi jīvitum //

ko hi nāma pumāṃlloke marṣayiṣyati satvavān /
sapatnānṛddhyato dṛṣṭvā hīnamātmānameva ca //

so'haṃ na strī na cāpyastrī na pumānnāpumānapi /
yo'haṃ tāṃ marṣayāmyadya tādṛśīṃ śriyamāgatām //

īśvaratvaṃ pṛthivyāśca vasumattāṃ ca tādṛśīm /
yajñaṃ ca tādṛśaṃ dṛṣṭvā mādṛśaḥ ko na saññjvaret //

aśaktaścaika evāhaṃ tāmāhartuṃ nṛpaśriyam /
sahāyāṃśca na paśyāmi tena mṛtyuṃ vicintaye //

daivameva paraṃ manye pauruṣaṃ ca nirarthakam /
dṛṣṭvā kuntīsute śuddhāṃ śriyaṃ tāmahatāṃ tathā //

kṛto yatno mayā pūrvaṃ vināśe tasya saubala /
tacca sarvamatikramya saṃvṛddho'psviva paṅgajam //

tena daivaṃ paraṃ manye pauruṣaṃ ca nirarthakam / dhārtarāṣṭrāśca hīyante pārthā vardhanti nityaśaḥ / 2-74-38ckṛṣṇastu sumanāsteṣāṃ vivardhayati sampadaḥ //

so'haṃ śriyaṃ ca tāṃ dṛṣṭvā sabhāṃ tāṃ ca tathāvidhām /
rakṣibhiścāvahāsaṃ taṃ paritapye yathā'gninā //

amarṣaṃ ca samāviṣṭaṃ dhṛtarāṣṭre nivedaya //