Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 2.73

2.73.1

anusaṃsārya nṛpatīnpāṇḍavāḥ pāṇḍavāgrajam /
abhijagmurmaheṣvāsā dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram //

2.73.2

so'numene mahābāhurbhātṝṃśca suhṛdastathā /
śiṣyaiḥ parivṛto vyāsaḥ purastātsamapadyata //

2.73.3

so'bhyayādāsanāttūrṇaṃ bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ /
pādyenāsanadānena pitāmahamapūjayat //

2.73.4

athopaviśya bhagavānkāñcane paramāsane /
āsyatāmiti covāca dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram //

2.73.5

athopaviṣṭaṃ rājānaṃ bhrātṛbhiḥ parivāritam /
uvāca bhagavānvyāsastattadvākyaviśāradaḥ //

2.73.6

diṣṭyā vardhasi kaunteya sāmrājyaṃ prāpya durlabham /
vardhitāḥ kuravaḥ sarve tvayā kurukulodvaha //

2.73.7

āpṛcche tvāṃ gamiṣyāmi pūjito'smi viśāmpate /
evamuktaḥ sa kṛṣṇena dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ //

2.73.8

abhivādyopasaṅgṛhya pitāmahamathābravīt //
yudhiṣṭhira uvāca /

2.73.9

saṃśayo dvipadāṃ śreṣṭha mamotpannaḥ sudurlabhaḥ /
tasya nānyo'sti vaktā vai tvāmṛte dvijapuṅgava //

2.73.10

utpātāṃstrividhānprāha nārado bhagavānṛṣiḥ /
divyāṃścaivāntarikṣāṃśca pārthivāṃśca pitāmaha //

2.73.11

sumahacca phalaṃ teṣāṃ bhaviteti na saṃśayaḥ /
api caidyasya patanācchāntamautpātikaṃ mahat //
vaiśampāyana uvāca //

2.73.12

rājñastu vacanaṃ śrutvā parāśarasutaḥ prabhuḥ /
kṛṣṇadvaipāyano vyāsa idaṃ vacanamabravīt //

2.73.13

trayodaśa samā rājannutpātānāṃ phalaṃ mahat /
sarvakṣatravināśāya bhaviṣyati viśāmpate //

2.73.14

tvāmekaṃ kāraṇaṃ kṛtvā kālena bharatarṣabha / sametaṃ pārthivaṃ kṣatraṃ kṣayaṃ yāsyati bhārata /
duryodhanāparādhena bhīmārjunabalena ca //

2.73.15

svapnaṃ drakṣyasi rājendra tasminkāla upasthite /
tatte'haṃ sampravakṣyāmi tannibodha yudhiṣṭhira //

2.73.16

yāntaṃ drakṣyasi rājendra kṣapānte tvaṃ vṛṣadhvajam /
nīlakaṇṭhaṃ bhavaṃ sthāṇuṃ kapāliṃ tripurāntakam //

2.73.17

ugraṃ rudraṃ paśupatiṃ mahādevamumāpatim /
haraṃ śarvaṃ vṛṣaṃ śūlaṃ pinākiṃ kṛttivāsasam //

2.73.18

kailāsakūḍapratime vṛṣabhe'vasthitaṃ śivam /
nirīkṣamāṇaṃ satataṃ pitṛrājāśritāṃ diśam //

2.73.19

evamīdṛśakaṃ svapnaṃ drakṣyasi tvaṃ viśāmpate /
mā tatkṛte hyanudhyāhi kālo hi duratikramaḥ //

2.73.20

svasti te'stu gamiṣyāmi kailāsaṃ parvataṃ prati /
apramattaḥ sthito dāntaḥ pṛthivīṃ paripālaya //
vaiśampāyana uvāca //

2.73.21

evamuktvā sa bhagavānkailāsaṃ parvataṃ yayau /
kṛṣṇadvaipāyano vyāsaḥ saha śiṣyaiḥ sahānugaiḥ //

2.73.22

gate pitāmahe rājā cintāśokasamanvitaḥ /
niḥ śvasannuṣṇamasakṛttamevārthaṃ vicintayan //

2.73.23

kathaṃ tu daivaṃ śakyeta pauruṣeṇa prabādhitum /
avaśyameva bhavitā yaduktaṃ paramarṣiṇā //

2.73.24

tato'bravīnmahātejāḥ sarvānbhrātṝnyudhiṣṭhiraḥ /
śrutaṃ vai puruṣavyāghrā yanmāṃ dvaipāyano'bravīt //

2.73.25

tadā tadvacanaṃ śrutvā maraṇe niścitā matiḥ /
sarvakṣatrasya nidhane yadyahaṃ heturīpsitaḥ //

2.73.26

kālena nirmitastāta ko mamārtho'sti jīvataḥ /
evaṃ bruvantaṃ rājānaṃ phālgunaḥ pratyabhāṣata //

2.73.27

mā rājankaśmalaṃ ghoraṃ praviśo buddhināśanam /
sampradhārya mahārāja yatkṣamaṃ tatsamācara //
vaiśampāyana uvāca //

2.73.28

tato'bravītsatyadhṛtirbhrātṝnsarvānyudhiṣṭhiraḥ /
dvaipāyanasya vacanaṃ tatraiva samacintayat //

2.73.29

adyaprabhṛti bhadraṃ vaḥ pratijñāṃ me nibodhata /
trayodaśa samāstāta ko mamārtho 'sti jīvataḥ //

2.73.30

na pravakṣyāmi paruṣaṃ bhrātṝnanyāṃśca pārthivān /
sthito nideśe jñātīnāṃ yokṣye tatsumudāharan //

2.73.31

evaṃ me vartamānasya svasute'ṣvitareṣu ca /
bhedo na bhavitā loke bhedamūlo hi vigrahaḥ //

2.73.32

vigrahaṃ dūrato rakṣanpriyāṇyeva samācaran /
vācyatāṃ na gamiṣyāmi lokeṣu manujarṣabhāḥ //

2.73.33

bhrātṛrjyeṣṭhasya vacanaṃ pāṇḍavāḥ sanniśamya tata /
tameva samavartanta dharmarājahite ratāḥ //

2.73.34

saṃsatsu samayaṃ kṛtvā dharmarāḍbhrātṛbhiḥ saha /
pitṝṃstarpya yathānyāyaṃ devatāśca viśāmpate //

2.73.35

kṛtamaṅgalakalyāmo bhrātṛbhiḥ piravāritaḥ /
gateṣu kṣatriyendreṣu sarveṣu bharatarṣabha //

2.73.36

yudhiṣṭhiraḥ sahāmātyaḥ praviveśa purottamam / duryodhano mahārāja śakuniścāpi saubalaḥ /
sabhāyāṃ samaṇīyāyāṃ tatraivāste narādhipa //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc