Mahabharata · Chapter 2.50

śṛṇu rājaṃstato viṣṇoḥ prādurbhāvaṃ mahātmanaḥ /
aṣṭāviṃśe yuge cāpi mārkaṇḍeyapuraḥ saraḥ //

tithau nāvamike jajñe tathā daśarathādapi /
kṛtvā'tmānaṃ mahābāhuścaturdhā viṣṇuravyayaḥ //

loke rāma iti khyātastejasā bhāskaropamaḥ /
prasādanārthaṃ lokasya viṣṇustatra sanātanaḥ //

dharmārthameva kaunteya jajñe tatra mahāyaśāḥ /
tamapyāhurmanuṣyendraṃ sarvabhūtapatestanum //

yajñavighnakarastatra viśvāmitrasya bhārata /
subāhurnihatastena mārīcastāḍito bhṛśam //

tasmai dattāni cāsrāṇi viśvamitreṇa dhīmatā /
vadhārthaṃ sarvaśatrūṇāṃ durvārāṇi surairapi //

vartamāne mahāyajñe janakasya mahātmanaḥ /
bhagnaṃ māheśvaraṃ cāpaṃ krīḍatā līlayā bhṛśam //

tatastu sītāṃ jagrāha bhāryārthe jānakīṃ vibhuḥ /
nagarīṃ punarāsādya mumude tatra sītayā //

kasyacittvatha kālasya pitrā tatrābhicoditaḥ /
kaikeyyāḥ priyamanvicchanvanamabhyavapadyata //

yaḥ samāḥ sarvadharmajñaścaturdaśa vane vasana /
lakṣmaṇānucaro rāmaḥ sarvabhūtahite rataḥ //

caturdaśa vane tīrtvā tadā varṣāṇi bhārata /
rūpiṇī yasya pārśvasthā sītetyabhihitā janaiḥ //

pūrvocitatvātsā lakṣmīrbhartāramanuśocati /
janasthāne vasankāryaṃ tridaśānāṃ cakāra saḥ //

mārīcaṃ dūṣaṇaṃ hutvā kharaṃ triśirasaṃ tathā /
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ ghorakarmaṇām //

jaghāna rāmo dharmātmā prajānāṃ hitakāmyaya /
virādhaṃ ca kabandhaṃ ca rākṣasau ghorakarmiṇau //

jaghāna ca tadā rāmo gandharvau śāṣavikṣatau /
sa rāvaṇasya bhaginīnāsācchedamakārayat //

bhāryāviyogaṃ taṃ prāpya mṛgayanvyacaradvanam /
sa tasmādṛśyamūkaṃ tu gatvā pampāmatītya ca //

sugrīvaṃ mārutiṃ dṛṣṭvā cakre maitrīṃ tayoḥ sa vai /
atha gatvā sa kiṣkindhāṃ sugrīveṇa tadā saha //

nihatya vālinaṃ yuddhe vānaredraṃ mahābalam /
abhyapiñcattadā rāmaḥ sugrīvaṃ vānareśvaram //

tataḥ sa vīryavānrājaṃstvarayā vai samutsukaḥ /
vicitya vāyuputreṇa laṅkādeśaṃ niveditaḥ //

metuṃ vaddhvā samudrasya vānaraiḥ sa samutsukaḥ /
sītāyāḥ padamanvicchanrāmo laṅkāṃ viveśa vai //

devoragagaṇānāṃ hi yakṣarākṣasapakṣiṇām /
tatrāvadyaṃ rākṣasendraṃ rāvaṇaṃ yudhi durjayam //

yuktaṃ rākṣasakoṭībhirbhinnāñjanacayopamam /
durnirīkṣyaṃ suragaṇairvaradānena darpitam //

jaghāna sacivaiḥ sārdhaṃ sānvayaṃ rāvaṇaṃ raṇe //

trailokyakaṇṭakaṃ vīraṃ mahākāyaṃ mahābalam /
rāvamaṃ sagaṇaṃ hatvā rāmo bhūtapatiḥ purā //

laṅkāyāṃ taṃ mahātmānaṃ rākṣasendraṃ vibhīṣaṇam /
abhiṣicya tato rāma amaratvaṃ dadau tadā //

āruhya puṣpakaṃ rāmaḥ sītāmādāya pāṇḍava /
sabalaṃ svapuraṃ gatvā dharmarājyamapālayat //

dānavo lavaṇo nāma madhoḥ putro mahābalaḥ /
śatrughnena hato rājaṃstadā rāmasya śāsanāt //

evaṃ bahūni karmāṇi kṛtvā lokahitāya saḥ /
rājaṃ cakāra vidhivadrāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ //

śatāśvamedhānājahre jyotirukthyānnirargalān / nāśrūyantāśubhā vāco nātyayaḥ prāṇināṃ tadā /

na dasyujaṃ bhayaṃ cāsīdrāme rājyaṃ praśasati /
ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca manuṣyāṇāṃ tathaiva ca //

pṛthivyāṃ dhārmikāḥ sarve rāme rājyaṃ praśāsati /
nādharmiṣṭho naraḥ kaścidbabhūva prāṇināṃ kvacit //

prāṇāpānau samau hyāstāṃ rāme rājyaṃ praśāsati /
gādhāmapyatra gāyanti ye purāṇavido janāḥ //

śyāmo yuvā lohitākṣo mātaṅgānāmivarṣabhaḥ /
ājānubāhuḥ sumukhaḥ siṃhaskandho mahābalaḥ //

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca /
rājyaṃ bhogaṃ ca samprāpya śaśāsa pṛthivīmimām //

rāmo rāmo rāma iti prājānāmabhavankathāḥ /
rāmabhūtaṃ jagadidaṃ rāme rājyaṃ praśāsati //

ṛgyajuḥ sāmahīnāśca na tadā'sandvijāyaḥ /
uṣitvā daṇḍake kāryaṃ tridaśānāṃ cakāra saḥ //

pūrvāpakāriṇaṃ taṃ tu paulastyaṃ manujarṣabham /
devagandharvanāgānāmariṃ sa nijaghānaha //

satvavānguṇasampanno dīpyamānaḥ svatejasā /
evameva mahābāhurikṣvākukulavardhanaḥ //

rāvaṇaṃ sagaṇaṃ hatvā divamākramatābhibhūḥ /
iti dāśaratheḥ khyātaḥ prādurbhāvo mahātmanaḥ //

tataḥ kṛṣṇo mahābāhurbhītānāmabhayaṅkaraḥ /
aṣṭāviṃśe yuge rājañjajñe śrīvatsalakṣaṇaḥ //

peśalaśca vadānyaścaloke bahumato nṛṣu /
smṛtimāndeśakālajñaḥ śaṅkhacakragadāsibhṛt //

vāsudeva iti khyāto lokānāṃ hitakṛtsadā /
vṛṣṇīnāṃ ca kule jāto bhūmeḥ priyacikīrṣayā //

śatrūṇāṃ bhayakṛddātā madhuheti sa viśrutaḥ /
śakaṭārjunarāmāṇāṃ kīlasthānānyasūdayat //

kaṃsādīnnijaghānājau daityānmānuṣavigrahān /
ayaṃ lokahitārthāya prādurbhāvo mahātmanaḥ //

kalkī viṣṇuyaśā nāma bhūyaścotpatsyate hariḥ /
leryugānte samprāpte dharme śithilatāṃ gate //

pāṣaṇḍināṃ gaṇānāṃ hi vadhārthaṃ bharatarṣabha /
dharmasya ca vivṛddhyarthaṃ viprāṇāṃ hitakāmyayā //

ete cānye ca bahavo viṣṇordevagaṇairyutāḥ /
prādurbhāvāḥ purāṇeṣu gīyante brahmavādibhiḥ //