Mahabharata · Chapter 2.39

tato'bhiṣecanīye'hni brāhmaṇā rājabhiḥ saha /
antarvedīṃ praviviśuḥ satkārārhā maharṣayaḥ //

nāradapramukhāstasyāmantarvedyāṃ mahātmanaḥ /
samāsīnāḥ śuśubhire saharājarṣibhistadā //

sametā brahmabhavane devā devarṣayastathā /
karmāntaramupāsanto jajalpuramitaujasaḥ //

evametanna cāpyevamevaṃ caitanna cānyathā /
ityūcurbahavastatra vitaṇḍāṃ vai parasparam //

kṛśānarthāṃstataḥ kecidakṛśāṃstatra kurvate /
akṛśāṃśca kṛśāṃścakrurhetubhiḥ śāstraniścayaiḥ //

tatra medhāvinaḥ kecidarthamanyairudīritam /
vicikṣipuryathā śyenā nabhogatamivāmiṣam //

keciddharmārthakuśalāḥ kecittatra mahāvratāḥ /
remire kathayantaśca sarvabhāṣyavidāṃ varāḥ //

sā vedirvedasampannairdevadvijamaharṣibhiḥ /
ābabhāse samākīrṇā nakṣatrairdyaurivāyatā //

na tasyāṃ sannidhau śūdraḥ kaścidāsīnna cāvratī /
antarvedyāṃ tadā rājanyudhiṣṭhiraniveśane //

tāṃ tu lakṣmīvato lakṣmīṃ tadā yajñavidhānajām /
tutoṣa nāradaḥ paśyandharmarājasya dhīmataḥ //

atha cintāṃ samāpede sa munirmanujādhipa /
nāradastu tadā paśyansarvakṣatrasamāgamam //

sasmāra ca purāvṛttāṃ kathāṃ tāṃ puruṣarṣabha /
aṃśāvataraṇe yā'sau brahmaṇo bhavane'bhavat //

devānāṃ saṅgamaṃ taṃ tu vijñāya kurunandana /
nāradaḥ puṇḍarīkākṣaṃ sasmāra manasā harim //

sākṣātsa vibudhārighnaḥ kṣatre nārāyaṇo vibhuḥ /
pratijñāṃ pālayaṃścemāṃ jātaḥ parapurañjayaḥ //

sandideśa purā yo'sau vibudhānbhūtakṛtsvayam /
anyonyamabhinighnantaḥ punarlokānavāpsyatha //

iti nārāyaṇaḥ śambhurbhagavānbhūtabhāvanaḥ /
ādiśya vibudhānsarvānajāyata yadukṣaye //

kṣitāvandhakavṛṣṇīnāṃ vaṃśe vaṃśabhṛtāṃ varaḥ /
parayā śuśubhe lakṣmyā nakṣatrāṇāmivoḍurāṭ //

yasya bāhubalaṃ sendrāḥ surāḥ sarva upāsate /
soyaṃ mānuṣavannāma harirāste'rimardanaḥ //

aho bata mahadbhūtaṃ svayambhūryadidaṃ svayam /
ādāsyati punaḥ kṣatramevaṃ balasamanvitam //

ityetāṃ nāradaścintāṃ cintayāmāsa sarvavit /
hariṃ nārāyaṇaṃ jñātvā yajñairījyaṃ tamīśvaram //

tasmindharmavidāṃ śreṣṭho dharmarājasya dhīmataḥ /
mahādhvare mahābuddhistasthau sa bahumānataḥ //

tataḥ samuditā mukhyairguṇairguṇavatāṃ varāḥ /
bahavo bhāvitātmānaḥ pṛthakpṛthagarindamāḥ //

ātmakṛtyamiti jñātvā pāñcālāstatra sarvaśaḥ /
samīyurvṛṣṇayaścaiva tadā'nīkāgrahāriṇaḥ //

sadārāḥ sajanāmātyā vahanto ratnasañcayān /
vikṛṣṭatvācca deśasya gurubhāratayā ca te //

yayuḥ pramuditāḥ paścādbhagavantaṃ samanvayuḥ /
balaśeṣaṃ samuditaṃ parigṛhya samantataḥ //

ajaścakrāyudhaḥ śauriramitragaṇamardanaḥ /
balādhikāre nikṣipya sammānyānakadundubhim //

samprāyādyādavaśreṣṭho jayamāne yudhiṣṭhire /
uccāvacamupādāya dharmarājāya mādhavaḥ //

dhanaughaṃ purataḥ kṛtvā khāṇḍavaprasthamāyayau /
tatra yajñagatānpaśyaṃścaidyavargasamāgatān //

bhūmipālagaṇānsarvānsaprabhāniva toyadān /
meghakāyānnivasato yūthapāniva yūthapaḥ //

balinaḥ siṃhasaṅkāśānmahīmāvṛtya tiṣṭhataḥ /
tato janaughasambādhaṃ rājasāgaramavyayam //

nādayanrathaghoṣeṇa hyupāyānmadhusūdanaḥ /
asūryamiva sūryeṇa nivātamiva vāyunā //

kṛṣṇena samupetena jaharṣe bhārataṃ puram /
brāhmaṇakṣatriyāṇāṃ tu pūjārthaṃ hyarthadharmavit //

sahadevo viśeṣajño mādrīputraḥ kṛto'bhavat /
bhagavantaṃ tu bhūtānāṃ bhāsvantamiva tejasā //

viśantaṃ yajñabhūmiṃ tāṃ sitasyāvarajaṃ prabhum /
tejorāśimṛṣiṃ vipramadṛśyaṃ vai vijānatām //

vayodhikānāṃ vṛddhānāṃ mārgamātmani tiṣṭhatām /
jagatastasthuṣaścaiva prabhavāpyayamacyutam //

anantamantaṃ śatrūṇāmamitragaṇamardanam /
prabhavaṃ sarvabhūtānāmāpatsvabhayamacyutam //

bhaviṣyaṃ bhāvanaṃ bhūtaṃ dvāravatyāmarindamam /
sa dṛṣṭvā kṛṣṇamāyāntaṃ pratipūjyāmitaujasam //

yathārhaṃ keśave vṛttiṃ pratyapadyata pāṇḍavaḥ /
jyaiṣṭhyakāniṣṭhyasaṃyogaṃ sampradhārya guṇāguṇaiḥ //

ārirādhayiṣurdharmaḥ pūjayitvā dvijottamān / mahadādityasaṅkāśamāsanaṃ ca jagatpateḥ /
dadau nāsāditaṃ kaiścittasminnupaviveśa saḥ //

tato bhīṣmo'bravīdrājandharmarājaṃ yudhiṣṭhiram /
kriyatāmarhaṇaṃ rājñāṃ yathārhamiti bhārata //

ācāryamṛtvijaṃ caiva saṃyujaṃ ca yudhiṣṭhira /
snātakaṃ ca priyaṃ prāhuḥ ṣaḍarghārhānnṛpaṃ tathā //

etānarghyānabhigatānāhuḥ saṃvatsaroṣitān /
ta ime kālapūgasya mahato'smānupāgatāḥ //

eṣāmekaikaśo rājannargha ānīyatāmiti /
atha taiṣāṃ variṣṭhāya samarthāyopanīyatām //
yudhiṣṭhira uvāca //

kasmai bhavānmanyate'rghamekasmai kurunandana /
upanīyamānaṃ yuktaṃ ca tanme brūhi pitāmaha //
vaiśampāyana uvāca //

tato bhīṣmaḥ śāntanavo buddhyā niścitya vīryavān /
vārṣṇeyaṃ manyate kṛṣṇamarhaṇīyatamaṃ bhuvi //
bhīṣṇa uvāca //

eṣa hyeṣāṃ samastānāṃ tejobalaparākramaiḥ /
madhye tapannivābhāti jyotiṣāmiva bhāskaraḥ //

asūryamiva sūryeṇa nirvātamiva vāyunā /
bhāsitaṃ hlāditaṃ caiva kṛṣṇenedaṃ sado hi naḥ //

tasmai bhīṣmābhyanujñātaḥ sahadevaḥ pratāpavān /
upajahre'tha vidhivadvārṣṇeyāyārghyamuttamam //

gāmarghyaṃ madhuparkaṃ ca hyānīyopāharattadā /
etasminnantare rājannidamāsīttadā'dbhutam //

tāṃ dṛṣṭvā kṣatriyāḥ sarve pūjāṃ kṛṣṇasya bhūyasīm /
samprekṣyānyonyamāsīnā hṛdayaistāmadhārayan //

pratijagrāha tāṃ kṛṣṇaḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā /
śiśupālastu tāṃ pūjāṃ vāsudeve na cakṣame //

upālabhya sa bhīṣmaṃ ca dharmarājaṃ ca saṃsadi /
avākṣipadvāsudevaṃ cedirājo mahābalaḥ //

teṣāmākārabhāvajñaḥ sahadevo na cakṣame /
mānināṃ balināṃ rājñāṃ puruḥ sandarśite pade //

puṣpavṛṣṭirmahatyāsītsahadevasya mūrdhani /
janmaprabhṛti vṛṣṇīnā sunīthaḥ śatrurabravīt //

praṣṭā viyonijo rājā prativaktā nadīsutaḥ /
pratigrahītā gopālaḥ pradātā ca viyonijaḥ //

sadasyā mūkavatsarve āsate'tra kimucyate /
ityuktvā sa vihasyāśu pāṇḍuṃ punarabravīt //

atipaśyasi vā sarvānna vā paśyasi pāṇḍava /
tiṣṭhatsvanyeṣu pūjyeṣu gopamarcitavānasi //

ete caivobhaye tāta kāryasya tu vināśake /
atidṛṣṭiradṛṣṭirvā tayoḥ kiṃ tvaṃ samāsthitaḥ //