Mahabharata · Chapter 16.8
sandhivigrahamapyatra paśyethā rājasattama /
dviyoniṃ vividhopāyaṃ bahukalpaṃ yudhiṣṭhira //
kauravya paryupāsīthāḥ sthitvā dvaividhyamātmanaḥ /
tuṣṭapuṣṭajanaḥ śatrurarthavāniti ca smaret //
paryupāsanakāle tu viparītaṃ vidhīyate /
āmardakāle rājendra vyavasāyastato'paraḥ //
vyasanaṃ bhedanaṃ caiva śatrūṇāṃ kārayettataḥ /
karṣaṇaṃ bhīṣaṇaṃ caiva yuddhe caiva bahukṣayam //
prayāsyamāno nṛpatistrividhaṃ paricintayet /
ātmanaścaiva śatrośca śaktiṃ śāstraviśāradaḥ //
utsāhaprabhuśaktibhyāṃ mantraśaktyā ca bhārata /
upapanno nṛpo yāyādviparītaṃ ca varjayet //
ādadīta balaṃ rājā maulaṃ mitrabalaṃ tathā /
aṭavībalaṃ bhṛtaṃ caiva tatā śreṇībalaṃ prabho //
mitrāmitrabalaṃ rājannyāyādvṛddhyudaye dhṛtaḥ / tatra mitrabalaṃ rājanmaulaṃ caiva viśiṣyate /
śreṇībalaṃ bhṛtaṃ caiva tulye eveti me matiḥ //
tathā'cārabalaṃ caiva parasparasamaṃ nṛpa /
vijñeyaṃ balakāleṣu rājñā kāla upasthite //
āpadaścāpi boddhavyā bahurūpā narādhipa /
bhavanti rājñā kauravya yāstāḥ pṛthagataḥ śṛṇu //
vikalpā bahudhā rājannāpadāṃ pāṇḍunandana /
sāmādibhirupanyasya gamayettānnṛpaḥ sadā //
yātrāṃ gacchedbalairyukto rājā ṣaḍbhiḥ parantapa /
yuktaśca deśakālābhyāṃ balairātmaguṇaistathā //
hṛṣṭapuṣṭabalo gacchedrājā vṛddhyudaye rataḥ /
akṛśaścāpyatho yāyādanṛtāvapi pāṇḍava //
tūṇāśmānaṃ vājirathapravāhāṃ dhvajadrumaiḥ saṃvṛtakūlarodhasam /
padātināgairbahukardamāṃ nadīṃ sapatnānāśe nṛpatiḥ prayojayet //
athopapattyā śakaṭaṃ padmavajraṃ ca bhārata /
uśanā veda yacchāstraṃ tatraitadvihitaṃ vibho //
cārayitvā parabalaṃ kṛtvā svabaladarśanam /
svabhūmau yojayedyuddhaṃ parabhūmau tathaiva ca //
balaṃ prasādayedrājā nikṣipedbalano narān /
jñātvā svaviṣayaṃ tatra sāmādibhirupakramet //
sarvathaiva mahārāja śarīraṃ dhārayediha /
pretya ceha ca kartavyamātmaniḥśreyasaṃ param //
evaṃ kurvañśubhā vāco loke'smiñśṛṇu te nṛpa /
pretya svargamavāpnoti prajā dharmeṇi pālayan //
evaṃ tvayā kuruśreṣṭha vartitavyaṃ prajāsu vai /
ubhayorlokayostāta prāptaye nityameva hi //
bhīṣmeṇa sarvamuktosi kṛṣṇena vidureṇa ca /
mayā'pyavaśyaṃ vaktavyaṃ prītyā te nṛpasattama //
etatsarvaṃ yathānyāyaṃ kurvīthā bhūridakṣiṇa /
priyastathā prajānāṃ tvaṃ svarge sukhamavāpsyasi //
aśvamedhasahasreṇa yo yajetpṛthivīpatiḥ /
pālayedvā'pi dharmeṇi prajāstulyaṃ phalaṃ labhet //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0