Mahabharata · Chapter 16.1

nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam /
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet //
janamejaya uvāca /

prāpya paitāmahaṃ rājyaṃ mama pūrvapitāmahāḥ /
kathamāsanmahārāje dhṛtarāṣṭre mahātmani //

sa tu rājā hatāmātyo hataputro nirāśrayaḥ /
kathamāsīddhataiśvaryo gāndhārī ca tapasvinī //

kiyantaṃ caiva kālaṃ te mama pūrvapitāmahāḥ /
sthitā rājye mahātmānastanme vyākhyātumarhasi //
vaiśampāyana uvāca /

prāpya rājyaṃ mahātmānaḥ pāṇḍavā hataśatravaḥ /
dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya pṛthivīṃ paryapālayan //

dhṛtarāṣṭramupātiṣṭhadviduraḥ sañjayastathā /
vaiśyāputraśca medhāvī yuyutsuḥ kurusattama //

pāṇḍavāḥ sarvakāryeṣu paryapṛccanta taṃ nṛpam /
cakrustenābhyanujñātā varṣāṇi daśa pañca ca //

sadā'bhigamya te vīrāḥ paryupāsanta taṃ nṛpam /
pādābhivādanaṃ kṛtvā dharmirājamate sthitāḥ //

te mūrdhni samupāghrātāḥ sarvakāryāṇi cakrire /
kuntibhojasutā caiva gāndhārīmanvavartata //

draupadī ca subhadrā ca yāścānyāḥ pāṇḍavastriyaḥ /
samāṃ vṛttimavartanta tayoḥ śvaśrvoryathāvidhi //

śayanāni mahārhāṇi vāsāṃsyābharaṇāni ca /
rājārhāṇi ca sarvāṇi bhakṣyabhojyānyanekaśaḥ //

yudhiṣṭhiro mahārāja dhṛtarāṣṭre'bhyupāharat /
tathaiva kuntī gāndhāryāṃ guruvṛttimavartata //

viduraḥ sañjayaścaiva yuyutsuścaiva kaurava /
upāsate sma taṃ vṛddhaṃ hataputraṃ janādhipam //

śyālo droṇasya yaścāsīddayito brāhmamo mahān /
sa ca tasminmaheṣvāsaḥ kṛpaḥ samabhavattadā //

vyāsaśca bhagavānnityamāsāñcakre nṛpeṇa ha /
kathāḥ kurvanpurāṇarṣirdevarṣipitṛrakṣasām //

dharmayuktāni kāryāṇi vyavahārānvitāni ca /
dhṛtarāṣṭrābhyanujñāto vidurastānyakārayat //

sāmantebhyaḥ priyāṇyasya kāryāṇi subahūnyapi /
prāpyante'rtheḥ sulaghubhiḥ sunayādvidurasya vai //

akarodbandhamokṣaṃ ca vadhyānāṃ mokṣaṇaṃ tathā /
na ca dharmasuto rājā kadācitkiñcidabravīt //

vihārayātrāsu punaḥ kururājo yudhiṣṭhiraḥ /
sarvānkāmānupasthāpya dhṛtarāṣṭre nyavedayat //

ārālikāḥ sūpakārā rāgaṣāḍavikāstathā /
upātiṣṭhanta rājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ yathāpuram //

vāsāṃsi ca mahārhāṇi mālyāni vividhāni ca /
upājahruryathākālaṃ dhṛtarāṣṭrasya pāṇḍavāḥ //

maireyamadhumāṃsāni pānakāni laghūni ca /
citrānbhakṣyavikārāṃśca cakrustasya yathā purā //

ye cāpi pṛthivīpālāḥ samājagmustatastataḥ /
upātiṣṭhanta te sarve kauravendraṃ yathāpurā //

kuntī ca draupadī caiva sātvatī ca yaśasvinī /
ulūpī nāgakanyā ca devī citrāṅgadā tathā //

dhṛṣṭaketośca bhaginī jarāsandhasutā tathā / etāścānyāśca bahvyo vai yoṣitaḥ puruṣarṣabha /
kinkarāḥ paryupātiṣṭhansarvāḥ subalajāṃ tathā //

yathā putraviyukto'yaṃ na kiñcidduḥkhamāpnuyāt /
iti tānanvaśādbhātṝnnityameva yudhiṣṭhiraḥ //

evaṃ te dharmarājasya śrutvā vacanamarthavat /
saviśeṣamavartanti bhīmamekaṃ tadā vinā //

na hi tattasya vīrasya hṛdayādapasarpati /
dhṛtarāṣṭrasya durbuddhyā yadvṛttaṃ dyūtamaṇḍale //