Scripture Library

Mahabharata · Chapter 14.89

14.89.1

etasminneva kāle tu sa rājā babhruvāhanaḥ /
mātṛbhyāṃ sahito dhīmānkurūnabhyājagāma ha //

14.89.2

tatra vṛddhānyathāvatsa kurūnanyāṃśca pārthivān / abhivādya mahābāhustaiścāpi pratinanditaḥ /
praviveśa pitāmahyāḥ kuntyā bhavanamuttamam //

14.89.3

sa praviśya mahābāhuḥ pāṇḍavānāṃ niveśanam /
pitāmahīmabhyavandatsāmnā paramavalgunā //

14.89.4

tathā citrāṅgadā devī kauravasyātmajā'pi ca / pṛthāṃ kṛṣṇāṃ ca sahite vinayenopajagmatuḥ /
subhadrāṃ ca yathānyāyaṃ yāścānyāḥ kuruyoṣitaḥ //

14.89.5

dadau kuntī tatastābhyāṃ ratnāni vividhāni ca /
draupadī ca subhadrā ca yāścāpyanyā yadustriyaḥ //

14.89.6

ūṣatustatra te devyau mahārṅaśayanāsane /
supūjite svayaṃ kuntyā pārthasya hitakāmyayā //

14.89.7

sa ca rājā mahātejāḥ pūjito babhruvāhanaḥ /
dhūtarāṣṭraṃ mahīpālamupatasthe yatāvidhi //

14.89.8

yudhiṣṭiraṃ ca rājānaṃ bhīmadīṃścāpi pāṇḍavān /
upāgamya mahātejā vinayenābhyavādayat //

14.89.9

sa taiḥ premyā pariṣvaktaḥ pūjitaśca yathāvidhi /
dhanaṃ cāsmai dadurbhūri prīyamāṇā mahārathāḥ //

14.89.10

tathaiva ca mahīpālaḥ kṛṣṇaṃ cakragadādharam /
pradyumna iva govindaṃ vinayenopatasthivān //

14.89.11

tasmai kṛṣṇo dadau rājñe mahārhamatipūjitam /
rathaṃ hemapariṣkāraṃ divyāśvayujamuttamam //

14.89.12

dharmarājaśca bhīmaśca phalgunaśca yamau tathā /
pṛthakpṛthak ca te cainaṃ mānārthābhyāmayojayan //

14.89.13

tatastṛtīye divase satyavatyātmajo muniḥ /
yudhiṣṭhiraṃ samabhyetya vāgmī vacanamabravīt //

14.89.14

adyaprabhṛti kaunteya yajñasya samayo hi te /
muhūrto yajñiyaḥ prāptaścodayantīha yājakāḥ //

14.89.15

ahīno nāma rājendra kratuste'yaṃ vikalpavān /
bahutvātkāñcanasyāsya khyāto bahusuvarṇakaḥ //

14.89.16

evamatra mahārāja dakṣiṇābhirguṇīkura /
śrīstvāṃ vrajatu te rājanbrāhmaṇā hyatra kāraṇam //

14.89.17

trīnaśvamedhānatra tvaṃ samprāpya bahudakṣiṇān /
jñātivadhyākṛtaṃ pāpaṃ prahāsyati narādhipa //

14.89.18

pavitraṃ paramaṃ caitatpāvanānāṃ ca pāvanam /
yadaśvamedhāvabhṛthaṃ prāpsyase kurunandana //

14.89.19

ityuktaḥ sa tu tejasvī vyāsenāmitabuddhinā /
dīkṣāṃ viveśa dharmātmā vājimedhāptaye tataḥ //

14.89.20

tato yajñaṃ mahābāhurvājimedhaṃ mahākratum /
bahvannadakṣiṇaṃ rājā sarvakāmaguṇānvitam //

14.89.21

tatra vedavido rājaṃścakruḥ karmāṇi yājakāḥ /
parikrāmanti śāstrajñā yatāvaddvijasattamāḥ //

14.89.22

na teṣāṃ skhalitaṃ kiñcidāsīdapahutaṃ tathā /
kramayuktaṃ ca yuktaṃ ca cakrustatra dvijarṣabhāḥ //

14.89.23

kṛtvā pravargyaṃ dharmajñā yathāvaddvijasattamāḥ /
cakraste vidhivadrājaṃstathaivābhiṣavaṃ dvijāḥ //

14.89.24

abhiṣūya tato rājansomaṃ somapasattamāḥ /
savanānyānupūrvyeṇa cakruḥ sāstrānusāriṇaḥ //

14.89.25

na tatra kṛpaṇaḥ kaścinna daridro babhūva ha /
kṣudhito duḥkhito vā'pi prākṛto vā'pi mānavaḥ //

14.89.26

bhojanaṃ bhojanārthibhyo dāpayāmāsa śatruhā /
bhīmaseno mahātejāḥ satataṃ rājaśāsanāt //

14.89.27

saṃstare kuśalāścāpi sarvakāryāṇi yājakāḥ /
divasedivase cakruryathāśāstrānudarśāt //

14.89.28

nāṣaḍaṅgavidatrāsītsadasyastasya dhīmataḥ /
nāvrato nānupādhyāyo na ca vādāvicakṣaṇaḥ //

14.89.29

tato yūpocchraye prāpte ṣaḍ bailvānbharatarṣabha /
khādirānbilvasamitāṃstāvataḥ sarvavarṇinaḥ //

14.89.30

devadārumayau dvau tu yūpau kurupatermakhe /
śleṣmātakamayaṃ caikaṃ yājakāḥ samakalpayan //

14.89.31

sarvānetānyathāśāstraṃ yājakāḥ samakārayan / śobhārthaṃ cāparānyūpānkāñcanānbharatarṣabha /
sa bhīmaḥ kārayāmāsa dharmarājasya śāsanāt //

14.89.32

te vyarājanta rājarṣe vāsobhirupaśobhitāḥ /
mahendrānugatā devā yathā saptarṣibhirdivi //

14.89.33

iṣṭakāḥ kāñcanīścātra cayanārtaṃ kṛtā vibho /
śuśubhe cayanaṃ tacca dakṣasyeva prajāpateḥ //

14.89.34

catuścityaśca tasyāsīdaṣṭādaśakarātmakaḥ /
sa rukmapakṣo nicitastrikoṇo garuḍākṛtiḥ //

14.89.35

tato niyuktāḥ paśavo yathāśāstraṃ manīṣibhiḥ /
taṃ taṃ devaṃ samuddiśya pakṣiṇaḥ paśavaśca ye //

14.89.36

ṛṣabhāḥ śāstrapaṭhitāstathā jalacarāśca ye /
sarvāṃstānabhyayuñjaṃste tatrāgnicayakarmaṇi //

14.89.37

yūpeṣu niyatā cāsītpaśūnāṃ triśatī tathā /
aśvaratnottarā yajñe kaunteyasya mahātmanaḥ //

14.89.38

sa yajñaḥ śuśubhe tasya sākṣāddevarṣisankulaḥ /
gandharvagaṇasankīrṇaḥ śobhito'psarasāṃ gaṇaiḥ //

14.89.39

sa kimpuruṣasankīrṇaḥ kinnaraiścopaśobhitaḥ /
siddhavipranivāsaiśca samantādabhisaṃvṛtaḥ //

14.89.40

tasminsadasi nityāstu vyāsaśiṣyā dvijarṣabhāḥ /
sarvaśāstrapraṇetāraḥ kuśalā yajñakarmasu //

14.89.41

nāradaśca babhūvātra tumburuśca mahādyutiḥ /
viśvāvasuścitrasenastathā'nye gītakovidāḥ //

14.89.42

gandharvā gītakuśalā nṛtyeṣu ca viśāradāḥ /
ramayanti sma tānviprānyajñakarmāntareṣu vai //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0