Mahabharata · Chapter 14.78

tato gāṇḍīvabhṛcchūro yuddhāya samupasthitaḥ /
vibabhau yudhi durdharṣo himavānacalo yathā //

tataste saindhavā yodhāḥ punareva vyavasthitāḥ /
vyamuñcanta susaṃrabdhāḥ śaravarṣāṇi bhārata //

tānprahasya mahābāhuḥ punareva vyavasthitān /
tataḥ provāca kaunteyo mumūrṣañślakṣṇayā girā //

yudhyadhvaṃ parayā śaktyā yatadhvaṃ vijaye mama /
kurudhvaṃ sarvakāryāṇi mahadvo bhayamāgatam //

eṣa yotsyāmi sarvāṃstu nivārya śaravāgurām /
tiṣṭhadhvaṃ yuddhamanaso darpaṃ śamayitāsmi vaḥ //

etāvaduktvā kauravyo roṣādgāṇḍīvabhṛttadā /
tato'tha vacanaṃ smṛtvā bhrāturjyeṣṭhasya bhārata //

na hantavyā raṇe tāta kṣatriyā vijigīṣavaḥ / jetavyāśceti yatproktaṃ dharmarājñā mahātmanā /
cintayāmāsa sa tadā phalgunaḥ puruṣarṣabhaḥ //

ityukto'haṃ narendreṇa na hantavyā nṛpā iti /
kathitaṃ na mṛṣedaṃ syāddharmarājavacaḥ śubham //

na hanyeraṃśca rājāno rājñaścājñā kṛtā bhavet /
iti sañcintya sa tadā phalgunaḥ puruṣarṣabhaḥ //

provāca vākyaṃ dharmajñaḥ saindhavānyuddhadurmadān /
bālāṃstriyo vā yuṣmākaṃ na haniṣye vyavasthitān //

yaśca vakṣyati saṅgrāme tavāsmīti parājitaḥ /
etacchrutvā vaco mahyaṃ kurudhvaṃ hitamātmanaḥ //

tato'nyathā kṛcchragatā bhaviṣyatha mayā'rditāḥ /
evamuktvā tu tānvīrānyuyudhe kurupuṅgavaḥ //

atvarāvānasambhrāntaḥ sankruddhairvijigīṣubhiḥ /
śataṃ śatasahasrāṇi śarāṇāṃ nataparvaṇām //

mumucuḥ saindhavā rājaṃstadā gāṇḍīvadhanvani / śarānāpatataḥ krūrānāśīviṣaviṣopamān /
ciccheda niśitairbāṇairantarā sa dhanañjayaḥ //

chittvā tu tānāśu caiva kaṅkapatrāñśilāśitān /
ekaikameṣāṃ samare bibheda niśitaiḥ śaraiḥ //

tataḥ prāsrāṃśca śaktīsca punareva dhanañjaye /
jayadrathaṃ hataṃ smṛtvā cikṣipuḥ saindhavā nṛpāḥ //

teṣāṃ kirīṭī saṅkalpaṃ moghaṃ cakre mahābalaḥ /
sarvāṃstānantarā cchittvā tadā cukrośa pāṇḍavaḥ / tathaivāpatatāṃ teṣāṃ yodhānāṃ jayagṛddhinām /

tathaivāpatatāṃ teṣāṃ yodhānāṃ yajagṛddhinām /
śirāṃsi pātayāmāsa bhallaiḥ sannataparvabhiḥ //

teṣāṃ pradravatāṃ cāpi punarevābhidhāvatām /
nivartatāṃ ca śabdo'bhūtpūrṇasyeva mahodadheḥ //

te vadhyamānāstu tadā pārthenāmitatejasā /
yathāprāṇaṃ yathotsāhaṃ yodhayāmāsurarjunam //

tataste phalgunenājau śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
kṛtā visañjñā bhūyiṣṭhā klāntavāhanasainikāḥ //

tāṃstu sarvānpariglānānviditvā dhṛtarāṣṭrajā /
duḥśalā bālamādāya naptāraṃ prayayau tadā //

surathasya sutaṃ vīraṃ rathenāthāgamattadā /
śāntyarthaṃ sarvayodhānāmabhyagacchata pāṇḍavam //

sā dhanañjayamāsādya rurodārtasvaraṃ tadā /
dhanañjayopi tāṃ dṛṣṭvā dhanurvisasṛje prabhuḥ //

samutsṛjya dhanuḥ pārtho vidhivadbhaginī tadā /
prāha kiṃ karavāṇīti sā ca taṃ pratyuvāca ha //

eṣa te bharataśreṣṭha svastrīyasyātmajaḥ śiśuḥ /
abhivādayate pārtha taṃ paśya puruṣarṣabha //

ityuktastasya pitaraṃ sa papracchārjunastathā /
kvāsāviti tato rājanduḥśalā vākyamabravīt //

pitṛśokābhisantapto viṣādārto'sya vai pitā /
pañcatvamagamadvīro yathā tanme niśāmaya //

sa pūrvaṃ pitaraṃ śrutvā hataṃ yuddhe tvayā'nagha / tvāmāgataṃ ca saṃśrutya yuddhāya hayasāriṇam /
pituśca mṛtyuduḥkhārto'jahātprāṇāndhanañjaya //

prāpto bībhatsurityeva nāma śrutvaiva te'nagha /
viṣādārtaḥ papātorvyāṃ mamāra ca mamātmajaḥ //

taṃ dṛṣṭvā patitaṃ tatra tatastasyātmajaṃ prabho /
gṛhītvā samanuprāptā tvāmadya śaraṇaipiṇī //

ityuktvā'rtasvaraṃ sā tu mumoca dhṛtarāṣṭrajā /
dīnā dīnaṃ sthitaṃ pārthamabravīccāpyadhomukham //

svasāraṃ samavekṣasva svasrīyātmajameva ca / kartumarhasi dharmajña dayāṃ kurukulodvaha /
vismṛtya kururājānaṃ taṃ ca mandaṃ jayadratham //

abhimanyoryathā jātaḥ parikṣitparavīrahā /
tathā'yaṃ surathājjāto mama pautro mahābhuja //

tamādāya naravyāghra sampraptāsmi tavāntikam /
śamārthaṃ sarvayodhānāṃ śṛṇu cedaṃ vaco mama //

āgato'yaṃ mahābāho tasya mandasya putrakaḥ /
prasādamasya bālasya tasmāttvaṃ kartumarhasi //

eṣa prasādya śirasā praśamārthamarindama /
yācate tvāṃ mahābāho śamaṃ gaccha dhanañjaya //

bālasya hatabandhośca pārtha kiñcidajānataḥ /
prasādaṃ kuru dharmajña mā manyuvaśamanvagāḥ //

tamanārthaṃ nṛśaṃsaṃ ca vismṛtyāsya pitāmaham /
āgaskāriṇamatyartaṃ prasādaṃ kartumarhasi //

evaṃ bruvatyāṃ karuṇaṃ duḥśalāyāṃ dhanañjayaḥ / saṃsmṛtya devīṃ gāndhārīṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca pārthivam /
uvāca duḥkhaśokārtaḥ kṣatradharmaṃ vyagarhayat //

dhiktaṃ duryodhanaṃ kṣudraṃ rājyalubdhaṃ ca māninam / yatkṛte bāndhavāḥ sarve mayā nītā yamakṣayam //

ityuktvā bahu sāntvādi prasādamakarojjayaḥ /
pariṣvajya ca tāṃ prīto visasarja gṛhānprati //

duḥśalā cāpi tānyodhānnivārya mahato raṇāt /
sampūjya pārthaṃ prayayau gṛhāneva śubhānanā //

evaṃ nirjitya tānvīrānsaindhavānsa dhanañjayaḥ /
anvadhāvata dhāvantaṃ hayaṃ kāmavicāriṇam //

tato mṛgamivākāśe yathā devaḥ pinākadhṛk /
sasāra taṃ tathā vīro vidhivadyajñiyaṃ hayam //

sa ca vājī yatheṣṭena tāṃstāndeśānyathākramam /
vicacāra yathākāmaṃ karma pārthasya vardhayan //

krameṇa sa hayastvevaṃ vicaranpuruṣarṣabha /
maṇalūrapaterdeśamupāyātsahapāṇḍavaḥ //