Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 14.52

14.52.1

tato'bhyanodayatkṛṣṇo yujyatāmiti dārukam /
muhūrtādiva cācaṣṭa yuktamityeva dārukaḥ //

14.52.2

tathaiva cānuyātrāṇi codayāmāsa pāṇḍavaḥ /
sannahyadhvaṃ prayāsyāmo nagara gajasāhvayam //

14.52.3

ityuktāḥ sainikāste tu sajjībhūtā viśāmpate /
ācakhyuḥ sajjamityevaṃ pārthāyāmitatejase //

14.52.4

tatastau rathamāsthāya prayātau kṛṣṇapāṇḍavau /
vikurvāṇau katāścitrāḥ prīyamāṇau viśāmpate //

14.52.5

rathasthaṃ tu mahātejā vāsudevaṃ dhanañjayaḥ /
punarevābravīdvākyamidaṃ bharatasattama //

14.52.6

tvatprasādājjyaḥ prāpto rājñā vṛṣṇikulodvaha /
nihatāḥ śatravaścāpi prāptaṃ rājyamakaṇṭakam //

14.52.7

nāthavantaśca bhavatā pāṇḍavā madhusūdana / bhavantaṃ plavamāsādya tīrṇāḥ sma kurusāgaram /
bhaktāṃstvamāśritānasmānpālayāmutra ceha ca /

14.52.8

viśvakarmannamaste'stu viśvātmanviśvasattama /
tathā tvāmabhijānāmi tathā cāhaṃ bhavānmataḥ //

14.52.9

tvattejaḥsambhavo nityaṃ hutāśo madhusūdana /
ratiḥ krīḍāmayī tubhyaṃ māyā te rodasī vibho //

14.52.10

tvayi sarvamidaṃ viśvaṃ yadidaṃ sthāṇu jaṅgamam /
tvaṃ hi sarvaṃ vikuruṣe bhūtagrāmaṃ caturvidham //

14.52.11

pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca tathā sthāvarajaṅgamam /
hasintaṃ te'malā jyotsnā ṛtavaścendriyāṇi te //

14.52.12

prāṇo vāyuḥ satatagaḥ krodho mṛtyuḥ sanātanaḥ /
prasāde cāpi padmā śrīrnityaṃ tvayi mahāmate //

14.52.13

ratistuṣṭirdhṛtiḥ kṣāntirmatiḥ kāntiścarācaram /
tvameveha yugānteṣu nidhanaṃ procyase'nadha //

14.52.14

sudīrgheṇāpi kālena na te śakyā guṇā mayā /
ātmā ca paramo vaktuṃ namaste nalinekṣaṇa //

14.52.15

vidito me sudurdharṣa nāradāddevalāttathā /
kṛṣṇadvaipāyanācceva tathā kurupitāmahāt //

14.52.16

tvayi sarvaṃ samāsaktaṃ tvamevaiko janeśvaraḥ /
yaccānugrahasaṃyuktametaduktaṃ tvayā'nagha //

14.52.17

etatsarvamahaṃ samyagācariṣye janārdana /
idaṃ cādbhutamatyantaṃ kṛtamasmatpriyepsayā //

14.52.18

yatpāpo nihataḥ saṅkhye kauravyo dhṛtarāṣṭrajaḥ /
tvayā dagdhaṃ hi tatsainyaṃ mayā vijitamāhave //

14.52.19

bhavatā tatkṛtaṃ karma yenāvāpto jayo mayā /
duryodhanasya saṅgrāme tava buddhiparākramaiḥ //

14.52.20

karṇasya ca vadhopāyo yathāvatsampradarśitaḥ /
saindhavasya ca pāpasya bhūriśravasa eva ca //

14.52.21

tasmāttvameva sañcintya hitaṃ kuru yathā tathā / ahaṃ ca prīyamāṇena tvayā devakinandana /
yaduktastatkariṣyāmi na hi me'tra vicāraṇā //

14.52.22

rājānaṃ ca samāsādya dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram /
codayiṣyāmi dharmajña gamanārthaṃ tavānagha //

14.52.23

āhṛtaṃ hi mamaitatte dvārakāgamanaṃ prabho / acirādeva draṣṭā tvaṃ mātulaṃ me janārdana /
baladevaṃ ca durdharṣaṃ tathā'nyānvṛṣṇipuṅgavān //

14.52.24

evaṃ sambhāṣamāṇau tau prāptau vāraṇasāhvayam /
tathā viviśatuścobhau samprahṛṣṭanarākulam //

14.52.25

tau gatvā dhṛtarāṣṭrasya gṛhaṃ śakragṛhopamam /

14.52.25

dadṛśāte mahārāja dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram //

14.52.26

viduraṃ ca mahābuddhiṃ rājānaṃ ca yudhiṣṭhiram /
bhīmasenaṃ ca durdharṣaṃ mādrīputrau ca pāṇḍavau //

14.52.27

dhṛtarāṣṭramupāsīnaṃ yuyutsuṃ cāparājitam /
gāndhārīṃ ca mahāprajñāṃ pṛthā kṛṣṇāṃ ca bhāminīm //

14.52.28

subhadrādyāśca tāḥ sarvā bharatānāṃ striyastathā /
dadṛśāte striyaḥ sarvā gāndhārīparicārikāḥ //

14.52.29

tataḥ sametya rājānaṃ dhṛtarāṣṭramarindamau /
nivedya nāmadheye sve tasya pādāvagṛhṇatām //

14.52.30

gāndhāryāśca pṛthāyāśca dharmarājasya caiva hi /
bhīmasya ca mahātmānau tathā pādāvagṛhṇatām //

14.52.31

kṣattāraṃ cāpi saṅgṛhya pṛṣṭvā kuśalamavyayam / pariṣvajya mahātmānaṃ veśyāputraṃ mahāratham /
taiḥ sārdhaṃ nṛpatiṃ vṛddhaṃ tatastau paryupāsatām //

14.52.32

tato niśi mahārājo dhṛtarāṣṭraḥ kurūdvahān /
janārdanaṃ ca medhāvī vyasarjayata vai gṛhān //

14.52.33

te'nujñātā nṛpatinā yayuḥ svaṃ svaṃ niveśanam /
dhanañjayagṛhāneva yayau kṛṣṇastu vīryavān //

14.52.34

tatrārcito yathānyāyaṃ sarvakāmairupasthitaḥ /
kṛṣṇaḥ suṣvāpa medhāvī dhanañjayasahāyavān //

14.52.35

prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ kṛtvā paurvāhṇikīṃ kriyām / dharmarājasya bhanaṃ jagmatuḥ paramārcitau /
yatrāste sa sahāmātyo dharmarājo mahābalaḥ //

14.52.36

tau praviśya mahātmānau tadgṛhaṃ paramārcitam /
dharmarājaṃ dadṛśaturdevarājamivāśvinau //

14.52.37

samāsādya tu rājānaṃ vārṣṇeyakurupuṅgavau /
niṣīdaturanujñātau prīyamāṇena tena tau //

14.52.38

tataḥ sa rājā medhāvī vivakṣū prekṣya tāvubhau /
provāca vadatāṃ śreṣṭho vacanaṃ rājasattamaḥ //

14.52.39

vivakṣū hi yuvāṃ manye vīrau yadukurūdvahau /
brūtaṃ kartāsmi sarvaṃ vāṃ nacirānmā vicāryatām //

14.52.40

ityuktaḥ phalgunastatra dharmarājānamabravīt /
vinītavadupāgamya vākyaṃ vākyaviśāradaḥ //

14.52.41

ayaṃ ciroṣito rājanvāsudevaḥ pratāpavān /
bhavantaṃ samanujñāpya pitaraṃ draṣṭumicchati //

14.52.42

sa gacchedabhyanujñāto bhavatā yadi manyase /
ānartanagarīṃ vīrastadanujñātumarhasi //
yudhiṣṭhira uvāca /

14.52.43

puṇḍarīkākṣa bhadraṃ te gaccha tvaṃ madusūdana /
purīṃ dvāravatīmadya draṣṭuṃ śūrasutaṃ prabho //

14.52.44

rocate me mahābāho gamanaṃ tava keśava /
mātulaściradṛṣṭo me tvayā devī ca devakī //

14.52.45

sametyi mātulaṃ gatvā baladevaṃ ca mānada /
pūjayethā mahāprājña madvākyena yathā'rhataḥ //

14.52.46

smarethāścāpi māṃ nityaṃ bhīmaṃ ca balināṃ varam /
phālgunaṃ sahadevaṃ ca nakulaṃ caiva mānada //

14.52.47

ānartānavalokya tvaṃ pitaraṃ ca mahābhujaḥ /
vṛṣṇīṃśca punarāgaccherhayamedhe mamānagha //

14.52.48

sa gaccha ratnānyādāya vividhāni vasūni ca /
yaccapyanyanmanojñaṃ te tadapyādatsva sātvata //

14.52.49

iyaṃ ca vasudhā kṛtsnā prasādāttava keśava /
asmānupāgatā vīra nihatāścāpi śatravaḥ //

14.52.50

svargāpavargaviṣayaṃ tvadbhaktānāṃ na durlabham / saṃsāragahane ceddhapāpāgnipraśamāmbuda //

14.52.51

evaṃ bruvati kauravye dharmarāje yudhiṣṭhire /
vāsudevo varaḥ puṃsāmidaṃ vacanamabravīt //

14.52.52

tavaiva ratnāni dhanaṃ ca kevalaṃ dharā tu kṛtsnā tu mahābhujādya vai /
yadasti cānyaddraviṇaṃ gṛhe mama tvameva tasyeśvara nityamīśvaraḥ //

14.52.53

tathetyathoktaḥ pratipūjitastadā gadāgrajo dharmasutena vīryavān /
pitṛṣvasāraṃ tvavadadyathāvidhi sampūjitaścāpyagamatpradakṣiṇam //

14.52.54

tayā sa samyak pratinanditastata- stathaiva sarvairvidurādibhistathā /
viniryayau nāgapurādgadāgrajo rathena divyena caturbhujaḥ svayam //

14.52.55

rathe subhadrāmadhiropya bhāminīṃ yudhiṣṭhirasyānumate janārdanaḥ /
pitṛṣvasuścāpi tathā mahābhujo viniryayau paurajanābhisaṃvṛtaḥ //

14.52.56

tamanvayādvānaravaryaketanaḥ sasātyakirmādravatīsutāvapi /
agādhabuddhirviduraśca mādhavaṃ svayaṃ ca bhīmo gajarājavikramaḥ //

14.52.57

nivartayitvā kururāṣṭravardhanāṃ- stataḥ sa sarvānviduraṃ ca vīryavān /
janārdano dārukamāha satvaraḥ pracodayāśvāniti sātyakiṃ tathā //

14.52.58

tato yayau śatrugaṇapramardanaḥ śinipravīrānugato janārdanaḥ /
yathā nihatyārigaṇaṃ śatakatu- rdivaṃ tathā'nartapurīṃ pratāpavān //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc