Mahabharata · Chapter 14.16
vijite pāṇḍaveyaistu praśānte ca dvijottama /
rāṣṭre te catraturvīrau vāsudevadhanañjayau //
vaiśampāyana uvāca /
vijite pāṇḍavai rājanpraśānte ca viśāmpatau /
rāṣṭre babhūvaturhṛṣṭau vāsudevadhanañjayau //
vijahrāte mudā yuktau divi devaśvarāviva /
tau vaneṣu vicitreṣu parvateṣu sasānuṣuḥ //
tīrtheṣu caiva puṇyeṣu palvaleṣu nadīṣu ca /
cankramyamāṇau saṃhṛṣṭāvaśvināviva nandane //
indraprasthe mahātmānau remāte kṛṣṇapāṇḍavau /
praviśya tāṃ sabhāṃ ramyāṃ vijahrāte ca bhārata //
tatra yuddhakathāścitrāḥ parikleśāṃśca pārthiva /
kathāyoge kathāyoge kathayāmāsatuḥ sadā //
ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca vaṃśāṃstāvāhatuḥ sadā /
prīyamāṇau mahātmānau purāṇāvṛṣisattamau //
madhurāstu kathāścitrāścitrārthapadaniścayāḥ /
niścayajñaḥ sa pārthāya kathayāmāsa keśavaḥ //
putraśokābhisantaptaṃ jñātīnāṃ ca sahasraśaḥ /
kathābhiḥ śamayāmāsa pārtaṃ śaurirjanārdanaḥ //
sa tamāśvāsya vidhivadvidhānajño mahātapāḥ /
apahṛtyātmano bhāraṃ viśaśrāmeva sātvataḥ //
tataḥ kathānte govindo guḍākheśamuvāca ha /
sāntvayañślakṣṇayā vācā hetuyuktamidaṃ vacaḥ //
vijiteyaṃ dharā kṛtsnā savyasācinparantapa /
tvadbāhubalāmāśritya rājñā dharmasutena ha //
asapatnāṃ mahīṃ bhuṅkte dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
bhīmasenānubhāvena yamayośca narottama //
dharmeṇi rājñā dharmajña prāptaṃ rājyamakaṇṭakam /
dharmeṇa nihataḥ saṅkhye sa ca rājā suyodhanaḥ //
adharmarucayo lubdhāḥ sadā cāpriyavādinaḥ /
dhārtarāṣṭrā durātmānaḥ sānubandhā nipātitāḥ //
praśāntāmakhilāṃ pārtha pṛthivīṃ pṛthivīpatiḥ /
bhuṅkte dharmasuto rājā tvayā guptaḥ kurūdvaha //
rame cāhaṃ tvayā sārdhamaraṇyeṣvapi pāṇḍava /
kimu yatra jano'yaṃ vai pṛthā cāmitrakarmana //
yatra dharmasuto rājā yatra yatra bhīmo mahābalaḥ /
yatra mādravatīputrau ratistatra parā mama //
tathaiva svargalokeṣu sabhoddeśeṣu kaurava /
ramaṇīyeṣu puṣṇeṣu sahitasya tvayā'nadha //
kālo mahāṃstvatīto me śūrasūnumapaśyataḥ /
baladevaṃ ca kauravyaṃ tathā'nyānvṛṣṇipuṅgavān //
sohaṃ gantumabhīpsāmi purīṃ dvārāvatīṃ prati /
rocatāṃ gamanaṃ tubhyaṃ mamāpi puruṣarṣabha //
ukto bahuvidhaṃ rājā tatratatra yudhiṣṭhiraḥ /
saha bhīṣmeṇa yadyuktamasmābhiḥ śokarśitaḥ //
śiṣṭo yudhiṣṭiro'smābhiḥ śāstā sannapi pāṇḍavaḥ /
tena tattu vacaḥ samyaggṛhītaṃ sumahātmanā //
dharmaputre hi dharmajñe kṛtajñe satyavādini /
satyaṃ dharmo matiścāgryā sthitiśca satataṃ sthirā //
tatra gatvā mahātmānaṃ yadi te rocate'rjuna /
asmadgamanasaṃyuktaṃ vaco brūhi janādhipam //
na hi tasyāpriyaṃ kuryāṃ prāṇatyoge'pyupasthite /
kuto gantuṃ mahābāho purīṃ dvārāvatīṃ prati //
sarvaṃ tvidamahaṃ pārta tvatprītihitakāmyayā /
bravīmi satyaṃ kauravya na mithyaitatkathañcana //
prayojanaṃ ca nirvṛttamiha vāsena me'rjuna /
dhārtarāṣṭro hato rājā sabalaḥ sapadānugaḥ //
pṛthivī ca vaśe tāta dharmaputrasya dhīmataḥ /
sthitā samudravasanā saśailavanakānanā //
citā ratnairbahuvidhaiḥ kururājasya pāṇḍava /
dharmeṇa rājā dharmajñaḥ pātu sarvāṃ vasundharām //
upāsyamāno munibhiḥ siddhaiścāpi mahātmabhiḥ /
stūyamānaśca satataṃ bandibhirbharatarṣabha //
taṃ mayā saha gatvā'dya rājānaṃ kuruvardhanam /
āpṛccha kuruśārdūla gamanaṃ dvārakāṃ prati //
idaṃ śarīraṃ vasu yacca me gṛhe niveditaṃ pārtha sadā yudhiṣṭhire /
priyaśca mānyaśca hi me yudhiṣṭhiraḥ sadā kurūṇāmadhipo mahāmatiḥ //
prayojanaṃ cāpi nivāsakāraṇe na vidyate me tvadṛte nṛpātmaja /
sthitā hi pṛthvī tava pārtha śāsane guroḥ suvṛttasya yudhiṣṭhirasya ca //
itīdamuktaḥ sa tadā mahātmanā janārdanenāmitavikramo'rjunaḥ /
tatheti duḥkhādiva vākyamairaya- jjanārdanaṃ sampratipūjya pārthiva //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0