મહાભારત · અધ્યાય 14.16

વિજિતે પાણ્ડવેયૈસ્તુ પ્રશાન્તે ચ દ્વિજોત્તમ ।
રાષ્ટ્રે તે ચત્રતુર્વીરૌ વાસુદેવધનઞ્જયૌ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

વિજિતે પાણ્ડવૈ રાજન્પ્રશાન્તે ચ વિશામ્પતૌ ।
રાષ્ટ્રે બભૂવતુર્હૃષ્ટૌ વાસુદેવધનઞ્જયૌ ॥

વિજહ્રાતે મુદા યુક્તૌ દિવિ દેવશ્વરાવિવ ।
તૌ વનેષુ વિચિત્રેષુ પર્વતેષુ સસાનુષુઃ ॥

તીર્થેષુ ચૈવ પુણ્યેષુ પલ્વલેષુ નદીષુ ચ ।
ચન્ક્રમ્યમાણૌ સંહૃષ્ટાવશ્વિનાવિવ નન્દને ॥

ઇન્દ્રપ્રસ્થે મહાત્માનૌ રેમાતે કૃષ્ણપાણ્ડવૌ ।
પ્રવિશ્ય તાં સભાં રમ્યાં વિજહ્રાતે ચ ભારત ॥

તત્ર યુદ્ધકથાશ્ચિત્રાઃ પરિક્લેશાંશ્ચ પાર્થિવ ।
કથાયોગે કથાયોગે કથયામાસતુઃ સદા ॥

ઋષીણાં દેવતાનાં ચ વંશાંસ્તાવાહતુઃ સદા ।
પ્રીયમાણૌ મહાત્માનૌ પુરાણાવૃષિસત્તમૌ ॥

મધુરાસ્તુ કથાશ્ચિત્રાશ્ચિત્રાર્થપદનિશ્ચયાઃ ।
નિશ્ચયજ્ઞઃ સ પાર્થાય કથયામાસ કેશવઃ ॥

પુત્રશોકાભિસન્તપ્તં જ્ઞાતીનાં ચ સહસ્રશઃ ।
કથાભિઃ શમયામાસ પાર્તં શૌરિર્જનાર્દનઃ ॥

સ તમાશ્વાસ્ય વિધિવદ્વિધાનજ્ઞો મહાતપાઃ ।
અપહૃત્યાત્મનો ભારં વિશશ્રામેવ સાત્વતઃ ॥

તતઃ કથાન્તે ગોવિન્દો ગુડાખેશમુવાચ હ ।
સાન્ત્વયઞ્શ્લક્ષ્ણયા વાચા હેતુયુક્તમિદં વચઃ ॥

વિજિતેયં ધરા કૃત્સ્ના સવ્યસાચિન્પરન્તપ ।
ત્વદ્બાહુબલામાશ્રિત્ય રાજ્ઞા ધર્મસુતેન હ ॥

અસપત્નાં મહીં ભુઙ્ક્તે ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ભીમસેનાનુભાવેન યમયોશ્ચ નરોત્તમ ॥

ધર્મેણિ રાજ્ઞા ધર્મજ્ઞ પ્રાપ્તં રાજ્યમકણ્ટકમ્ ।
ધર્મેણ નિહતઃ સઙ્ખ્યે સ ચ રાજા સુયોધનઃ ॥

અધર્મરુચયો લુબ્ધાઃ સદા ચાપ્રિયવાદિનઃ ।
ધાર્તરાષ્ટ્રા દુરાત્માનઃ સાનુબન્ધા નિપાતિતાઃ ॥

પ્રશાન્તામખિલાં પાર્થ પૃથિવીં પૃથિવીપતિઃ ।
ભુઙ્ક્તે ધર્મસુતો રાજા ત્વયા ગુપ્તઃ કુરૂદ્વહ ॥

રમે ચાહં ત્વયા સાર્ધમરણ્યેષ્વપિ પાણ્ડવ ।
કિમુ યત્ર જનોઽયં વૈ પૃથા ચામિત્રકર્મન ॥

યત્ર ધર્મસુતો રાજા યત્ર યત્ર ભીમો મહાબલઃ ।
યત્ર માદ્રવતીપુત્રૌ રતિસ્તત્ર પરા મમ ॥

તથૈવ સ્વર્ગલોકેષુ સભોદ્દેશેષુ કૌરવ ।
રમણીયેષુ પુષ્ણેષુ સહિતસ્ય ત્વયાઽનધ ॥

કાલો મહાંસ્ત્વતીતો મે શૂરસૂનુમપશ્યતઃ ।
બલદેવં ચ કૌરવ્યં તથાઽન્યાન્વૃષ્ણિપુઙ્ગવાન્ ॥

સોહં ગન્તુમભીપ્સામિ પુરીં દ્વારાવતીં પ્રતિ ।
રોચતાં ગમનં તુભ્યં મમાપિ પુરુષર્ષભ ॥

ઉક્તો બહુવિધં રાજા તત્રતત્ર યુધિષ્ઠિરઃ ।
સહ ભીષ્મેણ યદ્યુક્તમસ્માભિઃ શોકર્શિતઃ ॥

શિષ્ટો યુધિષ્ટિરોઽસ્માભિઃ શાસ્તા સન્નપિ પાણ્ડવઃ ।
તેન તત્તુ વચઃ સમ્યગ્ગૃહીતં સુમહાત્મના ॥

ધર્મપુત્રે હિ ધર્મજ્ઞે કૃતજ્ઞે સત્યવાદિનિ ।
સત્યં ધર્મો મતિશ્ચાગ્ર્યા સ્થિતિશ્ચ સતતં સ્થિરા ॥

તત્ર ગત્વા મહાત્માનં યદિ તે રોચતેઽર્જુન ।
અસ્મદ્ગમનસંયુક્તં વચો બ્રૂહિ જનાધિપમ્ ॥

ન હિ તસ્યાપ્રિયં કુર્યાં પ્રાણત્યોગેઽપ્યુપસ્થિતે ।
કુતો ગન્તું મહાબાહો પુરીં દ્વારાવતીં પ્રતિ ॥

સર્વં ત્વિદમહં પાર્ત ત્વત્પ્રીતિહિતકામ્યયા ।
બ્રવીમિ સત્યં કૌરવ્ય ન મિથ્યૈતત્કથઞ્ચન ॥

પ્રયોજનં ચ નિર્વૃત્તમિહ વાસેન મેઽર્જુન ।
ધાર્તરાષ્ટ્રો હતો રાજા સબલઃ સપદાનુગઃ ॥

પૃથિવી ચ વશે તાત ધર્મપુત્રસ્ય ધીમતઃ ।
સ્થિતા સમુદ્રવસના સશૈલવનકાનના ॥

ચિતા રત્નૈર્બહુવિધૈઃ કુરુરાજસ્ય પાણ્ડવ ।
ધર્મેણ રાજા ધર્મજ્ઞઃ પાતુ સર્વાં વસુન્ધરામ્ ॥

ઉપાસ્યમાનો મુનિભિઃ સિદ્ધૈશ્ચાપિ મહાત્મભિઃ ।
સ્તૂયમાનશ્ચ સતતં બન્દિભિર્ભરતર્ષભ ॥

તં મયા સહ ગત્વાઽદ્ય રાજાનં કુરુવર્ધનમ્ ।
આપૃચ્છ કુરુશાર્દૂલ ગમનં દ્વારકાં પ્રતિ ॥

ઇદં શરીરં વસુ યચ્ચ મે ગૃહે નિવેદિતં પાર્થ સદા યુધિષ્ઠિરે ।
પ્રિયશ્ચ માન્યશ્ચ હિ મે યુધિષ્ઠિરઃ સદા કુરૂણામધિપો મહામતિઃ ॥

પ્રયોજનં ચાપિ નિવાસકારણે ન વિદ્યતે મે ત્વદૃતે નૃપાત્મજ ।
સ્થિતા હિ પૃથ્વી તવ પાર્થ શાસને ગુરોઃ સુવૃત્તસ્ય યુધિષ્ઠિરસ્ય ચ ॥

ઇતીદમુક્તઃ સ તદા મહાત્મના જનાર્દનેનામિતવિક્રમોઽર્જુનઃ ।
તથેતિ દુઃખાદિવ વાક્યમૈરય- જ્જનાર્દનં સમ્પ્રતિપૂજ્ય પાર્થિવ ॥