Mahabharata · Chapter 14.117
kīdṛśānāṃ tu śūdrāṇāṃ nānugṛhṇāsi cārcanam /
udvegastava kasmāddhi tanme brūhi sureśvara //
bhagavānuvāca /
avratenāpyabhaktena spṛṣṭāṃ śūdreṇa cārcanām /
tāṃ varjayāmi rājendra śvapākavihitāmiva //
nanvahaṃ śaṅkaraścāpi gāvo viprāstathaiva ca /
aśvattho'mararūpaṃ hi trayametadyudhiṣṭhira //
etattrayaṃ hi madbhakto nāvamanyeta karhicit /
avamānitametattu dahatyāsaptamaṃ kulam //
aśvattho brāhmaṇā gāvo manmayāstārayanti hi /
tasmādetatprayatnena trayaṃ pūjaya pāṇḍava //
yudhiṣṭhira uvāca /
brāhmaṇenaiva dehena kathaṃ śūdratvamāpnuyāt /
brahma vā naśyati kathaṃ vaktuṃ deva tvamarhasi //
bhagavānuvāca /
kūpasnānaṃ tu yo vipraḥ kuryāddvādaśavārṣikam /
sa tenaiva śarīreṇa śūdratvaṃ yātyasaṃśayam //
yastu rājāśrayeṇaiva jīveddvādaśavārṣikam /
sa śūdratvaṃ vrajedvipro vedānāṃ pāragopi san //
pattane nagare vā'pi yo dvādaśasamā vaset /
sa śūdratvaṃ vrajedvipro nātra kāryā vicāraṇā //
utpādayati yaḥ putraṃ śūdrāyāṃ kāmamohitaḥ /
tasya kāyagataṃ brahma sadya eva vinaśyati //
yaḥ somalatikāṃ vipraḥ kevalaṃ bhakṣayedvṛthā /
tasya kāyagataṃ brahma sadya eva vinaśyati //
maithunaṃ kurute yastu jihvāyāṃ brāhmaṇo nṛpa /
tasya kāyagataṃ brahma sadya eva vinaśyati //
vipratvaṃ durlabhaṃ prāpya durmargairevamādibhiḥ /
vināśayanti ye tattu tāñśocāmi yudhiṣṭhira //
tasmātsarvapratnena matpriyo yo yudhiṣṭhira /
jātibhraṃśakaraṃ karma na kuryādīdṛśaṃ dvijaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0