Mahabharata · Chapter 14.107
idaṃ me tatvato deva vaktumarhasyaśeṣataḥ /
hiṃsāmakṛtvā yo martyo brahmahatyāmavāpnuyāt //
bhagavānuvāca /
brāhmaṇaṃ svayamāhūya bhikṣārthaṃ vṛttikarśitam /
brūyānnāstīti yaḥ paścāttamāhurbrahmaghātakam //
madhyasthasyeha viprasya yo'nūcānasya bhārata /
vṛttiṃ harati durbuddhaistamāhurbrahmaghātakam //
āśrame vā'laye vā'pi grāme vā nagare'pi vā /
agniṃ yaḥ prakṣipetkruddhastamāhurbrahmaghātakam //
gokulasya tṛṣārtasya jalānte vasudhādhipa /
utpādayati yo vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam //
yaḥ pravṛttāṃ śrutiṃ samyakchāstraṃ vā munibhiḥ kṛtam /
dūṣayatyanabhijñāya tamāhurbrahmaghātakam //
cakṣuṣā vā'pi hīnasya paṅgorvā'pi jaḍasya vā /
haredvai yastu sarvasvaṃ tamāhurbrahmaghātakam //
guruṃ tvankṛtyaṃ hunkṛtya atikramya ca śāsanam /
vartate yastu mūḍhātmā tamāhurbrahmaghātakam //
krodhādvā yadi vā dveṣādākruṣṭastarjitopi vā /
ṛtau striyaṃ vā nopeyāttamāhurbrahmaghātakam //
yāvatsāro bhaveddīnastannāśe yasya duḥsthitiḥ /
tatsarvasvaṃ haredyo vai tamāhurbrahmaghātakam //
yudhiṣṭhira uvāca /
sapveṣāmapi dānānāṃ yattu dānaṃ viśiṣyate /
abhojyānnāśca ye viprāstānbravīhi surottama //
bhagavānuvāca /
annameva praśaṃsanti devā brahmapurassarāḥ /
annena sadṛśaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati //
annamūrjaskaraṃ loke hyannātprāṇāḥ pratiṣṭhitāḥ /
abojyānnānmayā rājanvakṣyamāṇānnibodha me //
dīkṣitasya kadaryasya kruddhasya nikṛtasya ca /
abhiśaptasya ṣaṇḍasya pākabhedakarasya ca //
cikitsakasya dūtasya tathā cocchiṣṭabhojinaḥ /
ugrānnaṃ sūtakānnaṃ ca śūdroccheṣaṇameva ca //
dviṣadannaṃ na bhoktavyaṃ patitānnaṃ ca yacchrutam /
tathā ca piśunasyānnaṃ yajñavikrayiṇastathā //
śailūṣaṃ tantuvāyānnaṃ kṛtaghnasyānnameva ca /
ambaṣṭhakaniṣādānāṃ raṅgāvatarakasya ca //
suvarṇakarturvaiṇasyi śastravikrayiṇastathā /
sūtānā śauṇḍikānāṃ ca vaidyasya rajakasya ca //
strījitasya nṛśaṃsasya tathā māhiṣikasya ca /
anirdaśānāṃ pretānāṃ gaṇikānāṃ tathaiva ca //
bandino dyūtakartuśca tathā dyūtavidāmapi /
parivittasya yaccānnaṃ parivettustathaiva ca //
yaścāgradidhiṣurvipro didhiṣūpapistathā /
tayorapyubhayorannaṃ rājñāṃ cāpi vivarjayet //
rājānnaṃ teja ādatte śūdrānnaṃ brahmavarcasam /
āyuḥ suvarṇakārānnaṃ yaśaścārmāvakṛntinaḥ //
gaṇānnaṃ gaṇikānnaṃ ca lokebhyaḥ parikīrtitam /
pūyaṃ cikitsakasyānnaṃ śuklaṃ tu vṛṣalīpateḥ //
viṣṭhā vārdhuṣikasyānnaṃ tasmāttatparivarjayet /
teṣāṃ tvagasthiromāṇi bhuṅkte yo'nnaṃ tu bhakṣayet //
amātyānnamathaiteṣāṃ bhuktvā tu triyahaṃ kṣipet /
matyā bhuktvā sakṛdvā'pi prājāpatyaṃ careddvijaḥ //
dānānāṃ ca phalaṃ yadvai śṛṇu pāṇḍava tatvataḥ /
jaladastṛptimāpnoti sukhamakṣayamannadaḥ //
tiladaśca prajāmiṣṭāṃ dīpadaścakṣuruttamam /
bhūmado bhūmimāpnoti dīrghamāyurhiraṇyadaḥ //
gṛhado'gryāṇi veśmāni rūpyado rūpamuttamam /
vāsodaścandrasālokyamaśvisālokyamaśvadaḥ //
anaḍuddaḥ śriyaṃ juṣṭāṃ godo golokamaśnute /
yānaśayyāprado bhāryāmaiśvaryamabhayapradaḥ //
dhānyadaḥ śāśvataṃ saukhyaṃ brahmado brahmasāmyatām /
sarveṣāmeva dānānāṃ brahmadānaṃ viśiṣyate //
hiraṇyabhūgavāśvājavastraśayyāsanādiṣu / yorcitaḥ pratigṛhṇāti dadyāducitameva ca /
tāvubhau gacchataḥ svargaṃ narakaṃ ca viparyaye //
anṛtaṃ na vadedvidvāṃstapastaptvā na vismayet /
nārtopyabhibhavedviprānna dattvā parikīrtayet //
yajño'nṛtena kṣarati tapaḥ kṣarati vismayāt /
āyurviprāvamānena dānaṃ tu parikīrtanāt //
ekaḥ prajāyate jantureka eva pramīyate /
ako'nubhuṅkte sukṛtamekaścāpnoti duṣkṛtam //
mṛtaṃ śarīramutsṛjya kāṣṭhaloṣṭasamaṃ kṣitau /
vimukhā bāndhavā yānti dharmastamanuvartate //
anāgatāni kāryāṇi kartuṃ gaṇayate manaḥ /
śarīrakaṃ samuddiśya smayate nūnamantakaḥ //
tasmāddharmasahāsastu dharmaṃ sañcinuyātsadā /
dharmeṇa hi sahāyena tamastarati dustaram //
yeṣāṃ taṭākāni bahūdakāni sabhāśca kūpāśca śubhāḥ prapāśca /
annapradānaṃ madhurā ca vāṇī yamasya te nirviṣayā bhavanti //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0