Mahabharata · Chapter 13.96

dānaṃ yajñaḥ kriyā ceha kiṃsvitpretya mahāphalam /
kasya jyāyaḥ phalaṃ proktaṃ kīdṛśebhyaḥ kathaṃ kadā //

etadicchāmi vijñātuṃ yāthātathyeni bhārata /
vidvañjijñāsamānāya dānadharmānpracakṣva me //

antarvedyāṃ ca yaddattaṃ śraddhayā cānṛśaṃsyataḥ /
kiṃsvinnaiḥśreyasaṃ tāta tanme brūhi pitāmaha //
bhīṣma uvāca /

raudraṃ karma kṣatriyasya satataṃ tāta vartate /
nāsya vaitānikaphalaṃ vinā dānaṃ supāvanam //

na tu pāpakṛtāṃ rājñāṃ yājakā dvijasattamāḥ //
dhane satyapradātṝṇāṃ pratigṛhṇanti sādhavaḥ //

pratigṛhṇanti na tu cedyadroṣādāptadakṣiṇaiḥ /
etasmātkāraṇādyajñairyajedrājā'ptadakṣiṇaiḥ //

atha cetpratigṛhṇīyurdadyādaharaharnṛpaḥ /
śraddhāmāsthāya paramāṃ pāvanaṃ hyetuduttamam //

brāhmaṇāṃstarpayandravyaiḥ sa vai yajño'nupadravaḥ /
maitrānsādhūnvedavidaḥ śīlavṛttataporjitān //

yatte te na kariṣyanti kṛtaṃ te na bhaviṣyati /
yajñānsādhaya sādhubhyaḥ svādvannāndakṣiṇāvataḥ //

iṣṭaṃ dattaṃ ca manyethā ātmānaṃ dānakarmaṇā /
pūjayethā yāyajūkāṃstavāpyaṃśo bhavedyathā //

vidvadbhyaḥ sampradānena tatrāpyaṃśo'sya pūjayā / yajvabhyaścātha vidvadbhyo dattvā lokaṃ pradāpayet /
pradadyājjñānadātṝṇāṃ jñānadānāṃśabhāgyabhavet //

prajāvato bharethāśca brāhmaṇānbahubhāriṇaḥ /
prajāvāṃstena bhavati yathā janayitā tathā //

yāvataḥ sādhudharmānvai santaḥ saṃvardhayantyuta /
sarvasvaiścāpi bhartavyā narā ye bahukāriṇaḥ //

samṛddhaḥ samprayaccha tvaṃ brāhmṇebhyo yudhiṣṭhira /
dhenūranaḍuho'nnāni cchatraṃ vāsāṃsyupānahau //

ājyāni yajamānebhyastathā'nnāni ca bhārata /
aśvavanti ca yānāni veśmāni śayanāni ca //

ete deyāḥ puṣṭimadbhirlaghūpāyāśca bhārata /
ajugupsāṃśca vijñāya brāhmaṇānvṛttikarśitān //

upacchannaṃ prakāśaṃ vā vṛttyā tānpratipālaya /
rājasūyāśvamedhābhyāṃ śreyastatkṣatriyānprati //

evaṃ pāpairvinirmuktastvaṃ pūtaḥ svargamāpsyasi /
sañcayitvā punaḥ kośaṃ yadrāṣṭraṃ pālayiṣyasi //

tena tvaṃ brahmabhūyatvamavāpsyasi dhanāni ca /
ātmanaśca pareṣāṃ ca vṛttiṃ saṃrakṣa bhārata //

putravaccāpi bhṛtyānsvānprajāśca paripālaya /
[yogaḥ kṣemaśca te nityaṃ brāhmaṇeṣvastu bhārata //

tadarthaṃ jīvitaṃ te'stu mā tebhyo'pratipālanam /
anartho brāhmaṇasyaiṣa yadvittanicayo mahān //

kṣiyā hyabhīkṣṇaṃ saṃvāso darpayetsampramohayet / brāhmaṇeṣu pramūḍheṣu dharmo vipraṇaśeddhuvam /
dharmapraṇāśe bhūtānāmabhāvaḥ syānna saṃśayaḥ //

yo rakṣibhyaḥ sampradāya rājā rāṣṭraṃ vilumpati /
yajñe rāṣṭrāddhanaṃ tasmādānayadhvamiti bruvan //

yaccādāya tadājñaptaṃ bhītaṃ dattaṃ sudāruṇam /
yajedrājā na taṃ yajñaṃ praśaṃsantyasya sādhavaḥ //

apīḍitāḥ susaṃvṛddhā ye dadatyanukūlataḥ /
tādṛśenāpyupāyena yaṣṭavyaṃ nodyamāhṛtaiḥ //

yadā pariniṣicyeta nihito vai yathāvidhi /
tadā rājā mahāyajñairyajeta bahudakṣiṇaiḥ //

vṛddhabāladhanaṃ rakṣyamandhasya kṛpaṇasya ca /
na khātapūrvaṃ kurvīta na rudantīdhanaṃ haret //

hṛtaṃ kṛpaṇavittaṃ hi rāṣṭraṃ hanti nṛpa śriyam /
dadyācca mahato bhogānkṣudbhayaṃ praṇudetsatām //

yeṣāṃ svādūni bhojyāni samavekṣyanti bālakāḥ /
nāśnanti vidhivattāni kinnu pāpataraṃ tataḥ //

yadi te tādṛśo rāṣṭre vidvāntsīdetkṣudhā dvijaḥ /
bhrūṇahatyāṃ ca gacchethāḥ kṛtvā pāpamivottamam //

dhiktasya jīvitaṃ rājño rāṣṭre yasyāvasīdati /
dvijo'nyo vā manuṣyopi śibirāha vaco yathā //

yasya sma viṣaye rājñaḥ snātakaḥ sīdati kṣudhā /
avṛddhimeti tadrāṣṭraṃ vindate saha rājakam //

krośantyo yasya vai rāṣṭrāddhriyante tarasā striyaḥ /
krośatāṃ patiputrāṇāṃ mṛto'sau na ca jīvati] //

arakṣitāraṃ hartāraṃ viloptāramanāyakam /
taṃ vai rājakaliṃ hanyuḥ prajāḥ sannahya nirghṛṇaṃ //

ahaṃ vo rakṣitetyuktvā yo na rakṣati bhūmipaḥ /
sa saṃhatya nihantavyaḥ śveva sonmāda āturaḥ //

pāpaṃ kurvanti yatkiñcitprajā rājñā hyarakṣitāḥ /
caturthaṃ tasya pāpasya rājā vindati bhārata //

athāhuḥ sarvamevaiti bhūyo'rdhamiti niścayaḥ /
caturthaṃ matamasmākaṃ manoḥ śrutvānuśāsanam //

śubhaṃ vā yacca kurvanti prajā rājñā surakṣitāḥ /
caturthaṃ tasya puṇyasya rājā cāpnoti bhārata //

jīvantaṃ tvānujīvantu prajāḥ sarvā yudhiṣṭhira /
parjanyamiva bhūtāni mahādrumamivāṇḍajāḥ //

kuberamiva rakṣāṃsi śatakratumivāmarāḥ /
jñātayastvā'nujīvantu suhṛdaśca parantapa //