Mahabharata · Chapter 13.94

yānīmāni bahirvedyāṃ dānāni paricakṣate /
tebhyo viśiṣṭaṃ kiṃ dānaṃ mataṃ te kurupuṅgava //

kautūhalaṃ hi paramaṃ tatra me vidyate prabho /
dātāraṃ dattamanveti yaddānaṃ tatpracakṣva me //
bhīṣma uvāca /

abhayaṃ sarvabhūtebhyo vyasane cāpyanugrahaḥ /
yaccābhilaṣitaṃ dadyāttṛṣitāyābhiyācate //

bharaṇe putradārāṇāṃ taddānaṃ śreṣṭhamucyate /
dattaṃ dātāramanveti taddānaṃ bharatarṣabha //

hiraṇyadānaṃ godānaṃ pṛthivīdānameva ca /
etāni vai pavitrāṇi tārayantyapi duṣkṛtāt //

etāni puruṣavyāghra sādhubhyo dehi nityadā /
dānāni hi naraṃ pāpānmokṣayanti na saṃśayaḥ //

yadyadiṣṭatamaṃ loke yaccāsya dayitaṃ gṛhe /
tattadguṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā //

priyāṇi labhate nityaṃ priyadaḥ priyakṛttathā /
priyo bhavati bhūtānāmiha caiva paratra ca //

yācamānamabhīmānādanāsaktamakiñcanam /
yo nārcati yathāśakti sa nṛśaṃso yudhiṣṭhira //

amitramapi ceddīnaṃ śaraṇaiṣiṇamāgatam /
vyasane yo'nugṛhṇāti sa vai puruṣasattamaḥ //

kṛśāya kṛtavidyāya vṛttikṣīṇāya sīdate /
apahanyātkṣudhāṃ yastu na tena puruṣaḥ samaḥ //

kriyāniyamitānsādhunputradāraiśca karśitān /
ayācamānānkaunteya sarvopāyairnimantrayet //

āśiṣaṃ ye na deveṣu na ca martyeṣu kurvate /
arhanto nityasatvasthā yathālabdhopajīvinaḥ //

āśīviṣasamebhyaśca tebhyo rakṣasva bhārata /
tānyuktairupajijñāsya bhogairnirvapa rakṣa ca //

kṛtairāvasathairnityaṃ sapreṣyaiḥ saparicchadaiḥ /
nimantrayethāḥ kauravya sarvabhūtasukhāvahaiḥ //

yadi te pratigṛhṇīyuḥ śraddhāpūtaṃ yudhiṣṭhira /
kāryamityeva manvānā dhārmikāḥ puṇyakarmiṇaḥ //

vidyāsnātā vratasnātā dharmamāśritya jīvinaḥ /
gūḍhasvādhyāyatapaso brāhmṇāḥ saṃśitavratāḥ //

teṣu śuddheṣu dānteṣu svadāranirateṣu ca /
yatkariṣyasi kalyāṇaṃ tatte loke yudhāmpate //

yathā'gnihotraṃ suhutaṃ sāyamprātardvijātinā /
tathā bhavati dattaṃ vai vidvadbhyo yatkṛtātmanā //

eṣa te vitato yajñaḥ śraddhāpūtaḥ sadakṣiṇaḥ /
viśiṣṭaḥ sarvayajñebhyo dadatastāta vartatām //

nivāpo dānasadṛśaḥ sadṛśeṣu yudhiṣṭhira /
nivedayanpūjayanvai teṣvānṛṇyaṃ nigacchati //

ya evaṃ naiva kupyante na lubhyanti tṛṇeṣvapi /
ta eva naḥ pūjyatamā ye cāpi priyavādinaḥ //

ye no na bahumanyante na pravartanti yācane /
putravatparipālyāste namastebhyastathā'bhayam //

ṛtvikpurohitācāryā mṛdudharmaparā hi ye /
kṣātreṇāpi hi saṃsṛṣṭaṃ tejaḥ śāmyati teṣvapi //

īśvaro balavānasmi rājā'smīti yudhiṣṭhira /
brāhmaṇānmāsma paryāsīrvāsobhiraśanena ca //

yacchobhārthaṃ balārtaṃ vā vittamasti tavānagha /
tena te brāhmaṇāḥ pūjyāḥ svadharmamanutiṣṭhatā //

namaskāryāstathā viprā vartamānā yathātatham /
yathāsukhaṃ yathotsāhaṃ lalantu tvayi putravat //

ko hyakṣayaprasādānāṃ suhṛdāmalpatoṣiṇām /
vṛttimarhatyupakṣeptuṃ tvadanyaḥ kurusattama //

yathā'patyāśrayo dharmaḥ strīṇāṃ loke sanātanaḥ /
sadaiva sā gatirnānyā tathā'smākaṃ dvijātayaḥ //

yadi no brāhmaṇāstāta santyajeyurapūjitāḥ /
paśyanto dāruṇaṃ karma satataṃ kṣatriye sthitam //

avedānāmakīrtīnāmalokānāmayajvinām /
konu syājjīvitenārthastaddhino brāhmaṇāśrayam //

atra te vartayiṣyāmi yathā dharmaṃ sanātanam / rājanyo brāhmaṇānrājanpurā paricacāra ha /
vaiśyo rājanyamityeva śūdro vaiśyamiti śrutiḥ //

dūrācchūdreṇopacaryo brāhmaṇo'gniriva jvalan /
saṃsparśaparicaryasaltu vaiśyena kṣatriyeṇa ca //

mṛdubhāvānsatyaśīlānsatyadharmānupālakān /
āśīviṣāniva kruddhāṃstānupācarata dvijān //

apareṣāṃ pareṣāṃ ca parebhyaścāpi ye pare / kṣatriyāṇāṃ pratapatāṃ tejasā ca balena ca /
brāhmaṇeṣveva śāmyanti tejāṃsi ca tapāṃsi ca //

na me pitā priyataro na tvaṃ tāta tathā priyaḥ /
na me pituḥ pitā rājanna cātmā na ca jīvitam //

tvattaśca me priyataraḥ pṛthivyāṃ nāsti kaścana /
tvatto'pi me priyatarā brāhmaṇā bharatarṣabha //

bravīmi satyametacca yathā'haṃ pāṇḍunandana /
tena satyena gaccheyaṃ lokānyatra sa śāntanuḥ //

paśyeyaṃ ca satāṃ lokāñchucīnbrahmapuraskṛtān /
tatra me tāta gantavyamahnāya ca cirāya ca //

sohametādṛśānlokāndṛṣṭvā bharatasattama /
yanme kṛtaṃ brāhmaṇeṣu na tapye tena pārthiva //