Mahabharata · Chapter 13.93

ārāmāṇāṃ taṭākānāṃ yatphalaṃ kurupuṅgava /
tadahaṃ śrotumicchāmi tvatto'dya bharatarṣabha //
bhīṣma uvāca /

supradarśā balavatī citrā dhātuvibhūṣitā /
upetā sarvabhūtaiśca śreṣṭhā bhūmirihocyate //

tasyāḥ kṣetraviśeṣāśca taṭākānāṃ ca bandhanam /
audakāni ca sarvāṇi pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ //

taṭākānāṃ ca vakṣyāmi kṛtānāṃ cāpi ye guṇāḥ /
triṣu lokeṣu sarvatra pūjanīyastaṭākavān //

athavā mitrasadanaṃ maitraṃ mitravivardhanam /
kīrtisañjananaṃ śreṣṭhaṃ taṭākānāṃ niveśanam //

dharmasyārthasya kāmasya phalamāhurmanīṣiṇaḥ /
taṭākasukṛtaṃ deśe kṣetramekaṃ mahāśrayam //

caturvidhānāṃ bhūtānāṃ taṭākamupalakṣayet /
taṭākāni ca sarvāṇi diśanti śriyamuttamām //

devā manuṣyagandharvāḥ pitaroragarākṣasāḥ /
sthāvarāṇi ca bhūtāni saṃśrayanti jalāśayam //

tasmāttāṃste pravakṣyāmi taṭāke ye guṇāḥ smṛtāḥ /
yā ca tatra phalāvāptirṛṣibhiḥ samudāhṛtāḥ //

varṣākāle taṭāke tu salilaṃ yasya tiṣṭhati /
agnihotraphalaṃ tasya phalamāhurmanīṣiṇaḥ //

śaratkāle tu salilaṃ taṭāke yasya tiṣṭhati /
gosahasrasya sa pretya labhate phalamuttamam //

hemantakāle salilaṃ taṭāke yasya tiṣṭhati /
sa vai bahusuvarṇasya yajñasya labhate phalam //

yasya vai śaiśire kāle taṭāke salilaṃ bhavet /
tasyāgniṣṭomayajñasya phalamāhurmanīṣiṇaḥ //

taṭākaṃ sukṛtaṃ yasya vasante tu mahāśrayam /
atirātrasya yajñasya phalaṃ sa samupāśnute //

nidāghakāle pānīyaṃ taṭāke yasya tiṣṭhati /
vājimedhaphalaṃ tasya phalaṃ vai munayo viduḥ //

sa kulaṃ tārayetsarvaṃ yasya khāte jalāśaye /
gāvaḥ pibanti salilaṃ sādhavaśca narāḥ sadā //

taṭāke yasya gāvastu pibanti tṛṣitā jalam /
mṛgapakṣimanuṣyāśca so'śvamedhaphalaṃ labheta //

yatpibanti jalaṃ tatra snāyante viśramanti ca /
taṭāke yasya tatsarvaṃ pretyānantyāya kalpate //

durlabhaṃ salilaṃ tāta viśeṣeṇa paratra vai /
pānīyasya pradānena prītirbhavati śāśvatī //

tilāndadata pānīyaṃ dīpāndadata jāgṛta /
jñātibhiḥ saha modadhvametatpretya sudurlabham //

sarvadānairgurutaraṃ sarvadānairviśiṣyate /
pānīyaṃ naraśārdūla tasmāddātavyameva hi //

evametattaṭākasya kīrtitaṃ phalamuttamam /
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi vṛkṣāṇāmavaropaṇam //

sthāvarāṇāṃ ca bhūtānāṃ jātayaḥ ṣaṭ prakīrtitāḥ /
vṛkṣagulmalatāvallyastvaksārāstṛṇajātayaḥ //

etā jātyastu vṛkṣāṇāṃ teṣāṃ rope guṇāstvime /
kīrtiśca mānuṣe loke pretya caiva phalaṃ śubham //

labhate nāma loke ca pitṛbhiśca mahīyate /
devaloke gatasyāpi nāma tasya na naśyati //

atītānāgate cobhe pitṛvaṃśaṃ ca bhārata /
tārayedvṛkṣaropī ca tasmādvṛkṣāṃśca ropayet //

tasya putrā bhavantyete pādapā nātra saṃśayaḥ /
paralokagataḥ svargaṃ lokāṃścāpnoti so'vyayān //

puṣṇaiḥ suragaṇānvṛkṣāḥ phalaiścāpi tathā pitṝn /
dhāyayā cātithiṃ tāta pūjayanti mahīruhaḥ //

kinnaroragarakṣāṃsi devagandharvamānavāḥ /
tathā ṛṣigaṇāścaiva saṃśrayanti mahīruhān //

puṣpitāḥ phalavantaśca tarpayantīha mānavān /
vṛkṣadaṃ putravadvṛkṣāstārayanti paratra tu //

tasmāttaṭāke sadvṛkṣā ropyāḥ śreyorthinā sadā /
putravatparipālyāśca putrāste dharmataḥ smṛtāḥ //

taṭākakṛdvṛkṣaropī iṣṭayajñaśca yo dvijaḥ /
ete svarge mahīyante ye cānye satyavādinaḥ //

tasmāttaṭākaṃ kurvīta ārāmāṃścaiva ropayet /
yajecca vividhairyajñaiḥ satyaṃ ca satataṃ vadet //