Mahabharata · Chapter 13.92

muhyāmīti niśamyādya cintayānaḥ punaḥpunaḥ /
hīnāṃ pārthivasiṃhaistaiḥ śrīmadbhiḥ pṛthivīmimām //

prāpya rājyāni śataśo mahīṃ jitvā'pi bhārata /
koṭiśaḥ puruṣānhatvā paritapye pitāmaha //

kā nu tāsāṃ varastrīṇāmavasthā'dya bhaviṣyati /
yā hīnāḥ patibhiḥ putrairmātulairbhrātṛbhistathā //

vayaṃ hi tānkurunhatvā jñātīṃśca suhṛdo'pi ca /
avākśīrṣāḥ patiṣyāmo narake nātraṃ saṃśayaḥ //

śarīraṃ yoktumicchāmi tapasogreṇa bhārata /
upadiṣṭamihecchāmi tattvato'haṃ viśāmpate //
vaiśampāyana uvāca /

yudhiṣṭhirasya tadvākyaṃ śrutvā bhīṣmo mahāmanāḥ /
parīkṣya nipuṇaṃ buddhyā yudhiṣṭhiramabhāṣata //

rahasyamadbhutaṃ caiva śṛṇu vakṣyāmi bhārata /
yā gatiḥ prāpyate vena pretyabhāve viśāmpate //

tapasā prāpyate svargastapasā prāpyate yaśaḥ /
āyuḥprakarṣo bhogāśca labhyante tapasā vibho //

jñānaṃ vijñānamārogyaṃ rūpaṃ sampattathaiva ca /
saubhāgyaṃ caiva tapasā prāpyate bharatarṣabha //

dhaṃ prāpnoti tapasā maunaṃ jñānaṃ prayacchati /
upabhogāṃstu dānena brahmacaryeṇa jīvitam //

ahiṃsāyāḥ phalaṃ rūpaṃ dīkṣāyā janma vai kule /
phalamūlāśanādrājyaṃ svargaḥ parṇaśanādbhavet //

payobhakṣo divaṃ yāti dānena draviṇādhikaḥ /
guruśuśrūṣayā vidyā nityaśrāddhena santatiḥ //

gavāḍhyaḥ śākadīkṣābhiḥ svargamāhustṛṇāśanāt /
striyastriṣavaṇsanānādvāyuṃ pītvā kratuṃ labhet //

nityasnāyī dīrghajīvī sandhye tu dve japandvijaḥ /
mantraṃ sādhayato rājannākapṛṣṭhamanāśane //

sthaṇḍileṣu śayānānāṃ gṛhāṇi śayanāni ca /
cīravalkalavāsobhirvāsāṃsyābhāṇāni ca //

śayyāsanāni yānāni yogayukte tapodhane /
agnipraveśe niyataṃ brahmaloke mahīyate //

rasānāṃ pratisaṃhārātsaubhāgyamiha vindati /
āmiṣapratisaṃhārātprajā hyāyuṣmatī bhavet //

udavāsaṃ vasedyastu sa narādhipatirbhavet /
satyavādī naraśreṣṭha daivataiḥ saha modate //

kīrtirbhavati dānena tathā'rogyamahiṃsayā /
dvijaśuśrūṣayā rājyaṃ dvijatvaṃ cāpi puṣkalam //

pānīyasya pradānena kīrtirbhavati śāśvatī /
annasya tu pradānena tṛpyante kāmabhogataḥ //

sāntvadaḥ sarvabhūtānāṃ sarvaśokairvimucyate /
devaśuśrūṣayā rājyaṃ divyaṃ rūpaṃ nigacchati //

dīpālokapradānena cakṣuṣmānbuddhimānbhavet /
prekṣaṇīyapradānena smṛtiṃ medhāṃ ca vindati //

gandhamālyapradānena kīrtirbhavati puṣkalā /
keśaśmaśrū dhāraṃyatāmagryā bhavati santatiḥ //

upavāsaṃ ca dīkṣāṃ ca abhiṣekaṃ ca pārthiva /
kṛtvā dvādaśavarṣāṇi vīrasthānādviśiṣyate //

dāsīdāsamalaṅkārānkṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca /
brahmadeyāṃ sutāṃ dattvā prāpnoti manujarṣabha //

kratubhiścopavāsaiśca tridivaṃ yāti bhārata /
labhate ca śivaṃ jñānaṃ phalapuṣpaprado naraḥ //

suvarṇaśṛṅgaistu virājitānāṃ gavāṃ sahasrasya naraḥ pradānāt /
prāpnoti puṇyaṃ divi devaloka- mityevamāhurdivi vedasaṅghāḥ //

prayacchate yaḥ kapilāṃ savatsāṃ kāṃsyopadohāṃ kanakāgraśṛṅgīm /
taistairguṇaiḥ kāmadughā'sya bhūtvā naraṃ pradātāramupaiti sā gauḥ //

yāvanti romāṇi bhavanti dhenvā- stāvatphalaṃ prāpya sa gopradānāt /
putrāṃśca pautrāṃśca kulaṃ ca sarva- māsaptamaṃ tārayate paratra //

sadakṣiṇāṃ kāñcanacāruśṛṅgīṃ kāṃsyopadohāṃ draviṇottarīyām /
dhenuṃ tilānāṃ dadato dvijāya lokā vasūnāṃ sulabhā bhavanti //

svakarmabhirmānavaṃ sanniruddhaṃ tīvrāndhakāre narake patantam /
maṃhārṇave nauriva vāyuyuktā dānaṃ gavāṃ tārayate paratra //

yo brahmadeyāṃ tu dadāti kanyāṃ bhūmipradānaṃ ca karoti vipre /
dadāti cānnaṃ vidhivacca yaśca sa lokamāpnoti purandarasya //

naiveśikaṃ sarvaguṇopapannaṃ dadāti vai yastu naro dvijāya /
svādhyāyacāritryaguṇānvitāya tasyāpi lokāḥ kuruṣūttareṣu //

dhuryapradānena gavāṃ tathā vai lokānavāpnoti naro vasūnām /
svargāya cāhustu hiraṇyadānaṃ tato viśiṣṭaṃ kanakapradānam //

chatrapradānena gṛhaṃ variṣṭhaṃ yānaṃ tathopānahasampradāne /
vasrapradānena phalaṃ surūpaṃ gandhapradānātsurabhirnaraḥ syāt //

puṣpopagaṃ vā'tha phalopagaṃ vā yaḥ pādapaṃ sparśayate dvijāya /
saśrīkamṛddhaṃ bahuratnapūrṇaṃ labhatyayatnopagataṃ gṛhaṃ vai //

bhakṣyānnapānīyarasapradātā sarvānsamāpnoti rasānprakāmam /
pratiśrayācchānasampradātā prāpnoti tānyeva na saṃśayo'tra //

sragdhūpagandhānanulepanāni snānāni mālyāni ca mānavo yaḥ /
dadyāddvijebhyaḥ sa bhavedaroga- stathā'bhirūpaśca narendraloke //

bījairaśūnyaṃ śayanairupetaṃ dadyādgṛhaṃ yaḥ puruṣo dvijāya /
puṇyābhirāmaṃ bahuratnapūrṇaṃ labhatyadhiṣṭhānavaraṃ sa rājan //

sugandhacitrāstaraṇopadhānaṃ dadyānnaro yaḥ śayanaṃ dvijāya /
rūpānvitāṃ pakṣavatīṃ manojñāṃ bhāryāmayatnopagatāṃ labhetsaḥ //

pitāmahasyānavaro vīraśāyī bhavennaraḥ /
nādhikaṃ vidyate yasmādityāhuḥ paramarṣayaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

tasya tadvacanaṃ śrutvā prītātmā kurunandanaḥ /
nāśrame'rocayadvāsaṃ vīramārgābhikāṅkṣayā //

tato yudhiṣṭhiraḥ prāha pāṇḍavānpuruṣarṣabha /
pitāmahasya yadvākyaṃ tadvo rocatviti prabhuḥ //

tatastu pāṇḍavāḥ sarve draupadī ca yaśasvinī /
yudhiṣṭhirasya tadvākyaṃ bāḍhamityabhyapūjayan //