Mahabharata · Chapter 13.67

pitāmaha mahāprājña sarvaśāstraviśārada /
tvatto'haṃ śrotumicchāmi dharmaṃ bharatasattama //

śaraṇāgataṃ ye rakṣanti bhūtagrāmaṃ caturvidham /
kiṃ tasya bharataśreṣṭha phalaṃ bhavati tattvataḥ //
bhīṣma uvāca /

idaṃ śṛṇu mahāprājña dharmaputra mahāyaśaḥ /
itihāsaṃ purāvṛttaṃ śaraṇārthaṃ mahāphalam //

prapātyamānaḥ śyenena kapotaḥ priyadarśanaḥ /
vṛṣadarbhaṃ mahābhāgaṃ narendraṃ śaraṇaṃ gataḥ //

sa taṃ dṛṣṭvā viśuddhātmā trāsādaṅkamupāgatam /
āśvāsyāśvasihītyāha na te'sti bhayamaṇḍaja //

bhayaṃ te sumahatkasmātkutra kiṃ vā kṛtaṃ tvayā /
yena tvamiha samprāpto visañjño bhrāntacetanaḥ //

navanīlotpalāpīḍa cāruvarṇa sudarśana /
dāḍimāśokapuṣpākṣa mā trasasvābhayaṃ tava //

matsakāśamanuprāptaṃ na tvāṃ kaścitsamutsahet /
manasā grahaṇaṃ kartuṃ rakṣādhyakṣapuraskṛtam //

kāśirājyaṃ tadadyaiva tvadartaṃ jīvitaṃ tathā /
tyajeyaṃ bhava visrabdhaḥ kapota bhayaṃ tava //
śyena uvāca /

mamaitadvihitaṃ bhakṣyaṃ na rājaṃstrātumarhasi /
atikrāntaṃ ca prāptaṃ ca prayatnāccopapāditam //

māṃsaṃ ca rudhairaṃ cāsya majjā medaśca me hitam /
paritoṣakaro hyeṣa mama mā'syāgrato bhava //

tṛṣṇā me bādhate'tyugrā kṣudhā nirdahatīva mām /
muñcainaṃ nahi śakṣyāmi rājanmandayituṃ kṣudhām //

mayā hyanusṛto hyeṣa matpakṣanakhavikṣataḥ /
kiñciducchvāsaniḥśvāsaṃ na rājangoptumarhasi //

yadi svaviṣaye rājanprabhustvaṃ rakṣaṇe nṛṇām /
khecarasya tṛṣārtasya na tvaṃ prabhurathottama //

yadi vairiṣu bhṛtyeṣu svajanavyavahārayoḥ /
viṣayeṣvindriyāṇāṃ ca ākāśe mā parākrama //

prabhutvaṃ hi parākramya samyak pakṣahareṣu te /
yadi tvamiha dharmārthī māmapi draṣṭumarhasi //
bhīṣma uvāca /

śrutvā śyenasya tadvākyaṃ rājarṣirvismayaṃ gataḥ /
sambhāvya cainaṃ tadvākyaṃ tadarthī pratyabhāṣata //
rājovāca /

govṛṣo vā varāho vā mṛgo vā mahiṣopi vā /
tvadatharmadya kriyatāṃ kṣudhāpraśamanāya te //

śaraṇāgataṃ na tyajeyamiti me vratamāhitam /
na muñcati mamāṅgāni dvijo'yaṃ paśya vai dvija //
śyena uvāca /

na varāhaṃ na cokṣāṇaṃ na cānyānvividhāndvijān bhakṣayāmi mahārāja kimannādyena tena me //

yastu me vihito bhakṣyaḥ svayaṃ devaiḥ sanātanaḥ /
śyenāḥ kapotānkhādanti stitireṣā sanātanī //

uśīnara kapote tu yadi snehastavānagha /
tatastvaṃ me prayacchādya svamāṃsaṃ tulayā dhṛtam //
rājovāca /

mahānanugraho me'dya yastvamevamihāttha mām /
bāḍhameva kariṣyāmītyuktvā'sau rājasattamaḥ //

utkṛtyotkṛtya māṃsāni tulayā samatolayat /
antaḥpure tatastasya striyo ratnavibhūṣitāḥ //

hāhābhūtā viniṣkrāntāḥ śrutvā paramaduḥkhitāḥ /
tāsāṃ ruditaśabdena mantribhṛtyajanasya ca //

babhūva sumahānnādo meghagambhīraniḥsvanaḥ /
niruddhaṃ gaganaṃ sarvaṃ vyabhraṃ meghaiḥ samantataḥ //

mahī pracalitā cāsīttasya satyena karmaṇā //

sa rājā pārśvataścaiva bāhubhyāmūrutaśca yat / tāni māṃsāni sañchidya tulāṃ pūrayate'śanaiḥ /
tathāpi na samastena kapotena babhūva ha //

asthibhūto yadā rājā nirmāṃso rudhirasravaḥ /
tulāṃ tataḥ samārūḍhaḥ svaṃ māṃsakṣayamutsṛjan //

tataḥ sendrāstrayo lokāstaṃ narendramupasthitāḥ /
rbharyaścākāśagaistatra vāditā devadundubhiḥ //

amṛtenāvasiktaśca vṛṣadarbho nareśvaraḥ /
divyaiśca susukhairmālyairabhivṛṣṭaḥ punaḥpunaḥ //

devagandharvasanghātairapsarobhiśca sarvataḥ /
nṛttaścaivopagītaśca pitāmaha iva prabhuḥ //

hemaprāsādasambādhaṃ maṇikāñcanatoraṇam /
savaiḍūryamaṇistambhaṃ vimānaṃ samadhiṣṭhitaḥ //

sa rājarṣirgataḥ svargaṃ karmaṇā tena śāśvatam /
śaraṇāgateṣu caivaṃ tvaṃ kuru sarvaṃ yudhiṣṭhira //

bhaktānāmanuraktānāmāśritānāṃ ca rakṣitā /
dayāvānsarvabhūteṣu paratra sukhamedhate //

sādhuvṛtto hi yo rājā sadvṛttamanutiṣṭhati /
kiṃ na prāptaṃ bhavetteni svavyājeneha karmaṇā //

sa rājarṣirviśuddhātmā dhīraḥ satyaparākramaḥ /
kāśīnāmīśvaraḥ khyātastriṣu lokeṣu karmaṇā //

yo'pyanyaḥ kāreyadevaṃ śaraṇāgatarakṣaṇam /
sopi gaccheta tāmeva gatiṃ bharatasattama //

idaṃ vṛttaṃ hi rājarṣe vṛṣadarbhasya kīrtayan /
pūtātmā vai bhavelloke śṛṇuyādyaśca nityaśaḥ //