Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 13.225

13.225.1

bhagavanbhaganetraghna mānuṣāṇāṃ viceṣṭitam /
sarvamātmakṛtaṃ ceti śrutaṃ me bhagavanmatam //

13.225.2

loke grahakṛtaṃ sarvaṃ matvā karma śubhāśubham / tadeva grahanakṣatraṃ prāyaśaḥ paryupāsate /
eṣa me saṃśayo deva taṃ me tvaṃ chettumarhasi //
maheśvara uvāca /

13.225.3

sthāne saṃśayitaṃ devi śṛṇu tatvaviniścayam //

13.225.4

nakṣatrāṇi grahāścaiva śubhāśubhanivedakāḥ /
mānavānāṃ mahābhāge na tu karmakarāḥ svayam //

13.225.5

prajānāṃ tu hitārthāya śubhāśubhavidhiṃ prati /
anāgatamatikrāntaṃ jyotiścakreṇa bodhyate //

13.225.6

kintu tatra śubhaṃ karma sugrahaistu nivedyate /
duṣkṛtasyāśubhaireva samāvāyo bhavediti //

13.225.7

tasmāttu grahavaiṣamye viṣamaṃ kurute janaḥ /
grahasāmye śubhaṃ kuryājjñātvā'tmānaṃ tathā kṛtam //

13.225.8

kevalaṃ grahanakṣatraṃ na karoti śubhāśubham /
sarvamātmakṛtaṃ karma lokavādo grahā iti //

13.225.9

pṛthaggrahāḥ pṛthakkartā kartā svaṃ bhuñjate phalam /
iti te kathitaṃ sarvaṃ viśaṅkāṃ jahi śobhane //
umovāca /

13.225.10

bhagavanvividhaṃ karma kṛtvā jantuḥ śubhāśubham / kiṃ tayoḥ pūrvakataraṃ bhuṅkte janmāntare punaḥ /
eṣa me saṃśayo deva taṃ me tvaṃ chettumarhasi //
maheśvara uvāca /

13.225.11

sthāne saṃśayitaṃ devi tatte vakṣyāmi tatvataḥ // aśubhaṃ pūrvamityāhurapare śubhamityapi /

13.225.12

mithyā tadubhayaṃ proktaṃ kevalaṃ tadbravīmi te //

13.225.13

mānuṣe tu pade karma yugapadbhujyate sadā /
yathākṛtaṃ yathāyogamubhayaṃ bhujyate kramāt //

13.225.14

bhuñjānāścāpi dṛśyante kramaśo bhuvi mānavāḥ /
ṛddhiṃ hāniṃ sukhaṃ duḥkhaṃ tatsarvamubhayaṃ bhayam //

13.225.15

duḥkhānyanubhavantyāḍhyā daridrāśca sukhāni ca /
yaugapadyāddhi bhuñjānā dṛśyante lokasākṣikam //

13.225.16

narake svargaloke ca na tathā saṃsthitiḥ priye /
nityaṃ duḥkhaṃ hi narake svarge nityaṃ sukhaṃ tathā //

13.225.17

śubhāśubhānāmādhikyaṃ karmaṇāṃ tatra sevyate /
nirantaraṃ sukhaṃ duḥkhaṃ svarge ca narake bhavet //

13.225.18

tatrāpi sumahadbhuktvā pūrvamalpaṃ punaḥ śubhe /
etatte sarvamākhyātaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi //
umovāca /

13.225.19

bhagavanprāṇino loke mriyante kena hetunā /
jātājātā na tiṣṭhanti tanme śaṃsitumarhasi //
maheśvara uvāca /

13.225.20

tadahaṃ te pravakṣyāmi śṛṇu satyaṃ samāhitā /
ātmā karmakṣayāddehaṃ yathā muñcati tacchṛṇu //

13.225.21

śarīrātmasamāhāro janturityabhidhīyate /
tatrātmānaṃ nityamāhuranityaṃ kṣetrimucyate //

13.225.22

evaṃ kālena saṅkrāntaṃ śarīraṃ jarjharīkṛtam /
akarmayogyaṃ saṃśīrṇaṃ tyaktvā dehī tato vrajet //

13.225.23

nityasyānityasantyāgālloke tanmaraṇaṃ viduḥ /
kālaṃ nātikrameranhi sadevāsuramānavāḥ //

13.225.24

yathā'kāśe na tiṣṭheta dravyaṃ kiñcidacetanam /
tathā dhāvati kālo'yaṃ kṣaṇaṃ kiñcinna tiṣṭhati //

13.225.25

sa punarjāyate'nyatra śarīraṃ navamāviśan /
evaṃlokagatirnityamādiprabhṛti vartate //
umovāca /

13.225.26

bhagavanprāṇino bālā dṛśyante maraṇaṃ gatāḥ /
ativṛddhāśca jīvanto dṛśyante cirajīvinaḥ //

13.225.27

kevalaṃ kālamaraṇaṃ na pramāṇaṃ maheśvara /
tasmānme saṃśaya brūhi prāṇināṃ jīvakāraṇam //
maheśvara uvāca /

13.225.28

śṛṇu tatkāraṇaṃ devi nirṇayastveka eva saḥ /
jīrṇatvamātraṃ kurute kālo dehaṃ na pātayet //

13.225.29

jīrṇe karmaṇi sanghātaḥ svayameva viśīryate /
pūrvakarmapramāṇena jīvitaṃ mṛtyureva vā //

13.225.30

yāvatpūrvakṛtaṃ karma tāvajjīvati mānavaḥ /
tatra karmavaśādbālā mriyante kālasankṣayāt //

13.225.31

ciraṃ jīvanti vṛddhāśca tathā karmapramāṇataḥ /
iti te kathitaṃ devi nirviśaṅkā bhava priye //
umovāca /

13.225.32

bhagavankena vṛttena bhavanti cirajīvinaḥ /
alpāyuṣo narāḥ kena tanme śaṃsitumarhasi //
maheśvara uvāca /

13.225.33

śṛṇu tatsarvamakhilaṃ guhyaṃ pathyataraṃ nṛṇām /
yena vṛttena sampannā bhavanti cirajīvinaḥ //

13.225.34

ahiṃsā satyavacanamakrodhaḥ kṣīntirārjavam /
gurūṇāṃ nityaśuśrūṣā vṛddhānāmapi pūjanam //

13.225.35

śaucādakāryasantyāgātsadā pathyasya bhojanam /
evamādiguṇaṃ vṛttaṃ narāṇāṃ dīrghajīvinām //

13.225.36

tapasā brahmacaryeṇa rasāyananiṣevaṇāt / udagrasattvā balino bhavanti cirajīvinaḥ /
svarge vā mānuṣe vā'pi ciraṃ tiṣṭhanti dhārmikāḥ

13.225.37

apare pāpakarmāṇaḥ prāyaśo'nṛtavādinaḥ /
hiṃsāpriyā gurudviṣṭā niṣkriyāḥ śaucavarjitāḥ //

13.225.38

nāstikā ghorakarmāṇaḥ satataṃ māṃsapānapāḥ /
pāpācārā gurudviṣṭāḥ kopanāḥ kalahapriyāḥ //

13.225.39

evamevāśubhācārāstiṣṭhanti narake ciram / tiryagyonau tathā'tyantamalpāstiṣṭhanti mānavāḥ /
tasmādalpāyuṣo martyāstādṛśāḥ sambhavanti te //

13.225.40

agamyadeśagamanādapathyānāṃ ca bhojanāt /
āyuḥkṣayo bhavennṝṇāmāyuḥkṣayakarā hi te //

13.225.41

bhavantyalpāyuṣastaistairanyathā cirajīvinaḥ /
etatte kathitaṃ sarvaṃ bhūyaḥ śrotuṃ kimicchasi //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc