Mahabharata · Chapter 13.144

yadidaṃ śrāddhakṛtyeṣu dīyate bharatarṣabha /
chatraṃ copānahau caiva kenaitatsampravartitam //

kathaṃ caitatsamutpannaṃ kimarthaṃ caiva dīyate /
na kevalaṃ śrāddhakṛtye puṇyakeṣvapi dīyate //

bahuṣvapi nimitteṣu puṇyamāśritya dīyate /
etadvistarato brahmañśrotumicchāmi tattvataḥ //
bhīṣma uvāca /

śṛṇu rājannavahitaśchatropānahavistaram /
yathaitatprathitaṃ loke yathā caitatpravartitam //

yathā cākṣayyatāṃ prāptaṃ puṇyatāṃ ca yathāgatam /
sarvametadaśeṣeṇa pravakṣyāmi narādhipa //

itihāsaṃ purāvṛttamidaṃ śṛṇu narādhipa / jamadagneśca saṃvādaṃ sūryasya ca mahātmanaḥ //

purā sa bhagavānsākṣāddhanuṣā krīḍati prabho /
sandhāyasandhāya śarāṃścikṣepa kila bhārgavaḥ //

tānkṣiptānreṇukā sarvāṃstasyeṣūndīptatejasaḥ /
ānīya sā tadā tasmai prādādasakṛdacyuta //

atha tena sa śabdeni jyāyāścaiva śarasya ca /
prahṛṣṭaḥ sampracikṣepa sā ca pratyājahāra tān //

tato madhyāhnamārūḍhe jyeṣṭhāmūle divākare /
sa sāyakāndvijo muktvā reṇukāmidamabravīt //

gacchānaya viśālākṣi śarānetāndhanuścyutān /
yāvadetānpunaḥ subhru kṣipāmīti janādhipa //

sā gacchantyantarā chāyāṃ vṛkṣamāśritya bhāminī /
tasthau tasyā hi santaptaṃ śiraḥ pādau tathaiva ca //

sthitā sā tu mūhūrtaṃ vai bhartuḥ śāpabhayācchubhā / yayāvānayituṃ bhūyaḥ sāyakānasitekṣaṇā /
pratyājagāma ca śarāṃstānādāya yaśasvinī //

sā vai prasvinnasarvāṅgī padbhyāṃ duḥkhaṃ niyacchatī /
upājagāma bhartāraṃ bhayādbhartuḥ pravepatī //

sa tāmṛṣistadā kruddho vākyamāha śubhānanām /
reṇuke kiṃ cireṇa tvamāgateti punaḥpunaḥ //
reṇukovāca /

śirastaptaṃ pradīptau me pādau caiva tapodhana /
sūryatejoniruddhā'haṃ vṛkṣacchāyāṃ samāśritā //

etasmātkāraṇādbrahmaṃścirāyaitatkṛtaṃ mayā /
etacchrutvā mama vibho mā krudhastvaṃ patodhana //
jamadagniruvāca /

adyainaṃ dīptakiraṇaṃ reṇuke tava duḥkhadam /
śarairnipātayiṣyāmi sūryamastrāgnitejasā //
bhīṣma uvāca /

sa viṣphārya dhanurdivyaṃ gṛhītvā ca śarānbahūnn /
atiṣṭhatsūryamabhito yato yāti tatomukhaḥ //

atha taṃ prekṣya sannaddhaṃ sūryo'bhyetya vaco'bravīt /
dvijarūpeṇa kaunteya kiṃ te sūryo'parādhyati //

ādatte raśmibhiḥ sūryo divi tiṣṭhaṃstatastataḥ /
rasaṃ hṛtaṃ vai varṣāsu pravarṣati divākaraḥ //

tato'nnaṃ jāyate vipra manuṣyāṇāṃ sukhāvaham /
annaṃ prāṇā iti yathā vedeṣu paripaṭhyate //

athā'bhreṣu nigūḍhaśca raśmibhiḥ parivāritaḥ /
saptadvīpānimānbrahmanvarṣeṇābhipravarṣati //

tatastadauṣadhīnāṃ ca vīrudhāṃ puṣpapatrajam /
sarvaṃ varṣābhinirvṛttamannaṃ sambhavati prabho //

jātakarmāṇi sarvāṇi vratopanayanāni ca /
godānāni vivāhāśca tathā yajñasamṛddhayaḥ //

satrāṇi dānāni tathā saṃyogā vittasañcayāḥ /
annataḥ sampravartante yathā tvaṃ vettha bhārgava //

ramaṇīyāni yāvanti yāvadārambhikāṇi ca /
sarvamannātprabhavati viditaṃ kīrtayāmi te //

sarvaṃ hi vettha vipra tvaṃ yadetatkīrtitaṃ mayā /
prasādaye tvāṃ viprarṣe kiṃ te sūryo nipātyate //