Mahabharata · Chapter 13.120

kaḥ phenapeti nāmnā'sau kathaṃ vā bhakṣitaḥ purā /
mṛta ujjīvitaḥ kasmātkathaṃ golokamāśritaḥ //

virudve mānuṣe loke tathā samayavartmasu / krate daivaṃ hi duṣprapaṃ mānuṣeṣu viśeṣataḥ /
saṃśayo me mahānatra tanme vyākhyātumarhasi // bhīṣma uvāca /

śrūyate bhārgave vaṃśe sumitro nāma bhārata /
vedādhyayanasampanno vipule tapasi sthitaḥ //

vānaprasthāśrame yuktaḥ svakarmanirataḥ sadā /
vinayācāratatvajñaḥ sarvadharmārthakovidaḥ //

yatnāttriṣavaṇasnāyī sandhyopāsanatatparaḥ /
agnihotrarataḥ kṣānto japañjuhvacca nityadāḥ //

pitṛdevāṃśca niyatamatirthīṃśca sa pūjayan /
prāṇasandhāraṇārthaṃ ca yatkiñcidupahārayan //

giristriśikharo nāma yataḥ prabhavate nadī /
kulajeti purāṇeṣu viśrutā rudranirmitā //

tasyāstīre same deśe puṣpamālāsamākule /
vanyauṣadhidrumopete nānāpakṣimṛgāyute //

vyapetadaṃśamaśake dhvāṅkṣagṛdhrairasevite /
kṛṣṇadarbhatṛṇaprāye suramye jyotiraśmini //

sarvonnataiḥ samaiḥ śyāmairyājñīyaistarubhirvṛte / tatrāśramapadaṃ puṇyaṃ bhṛgūṇāmabhavatpurā /

uvāsa tatra niyataḥ sumitro nāma bhārgavaḥ /
yathoddiṣṭena pūrveṣāṃ bhṛgūṇāṃ sādhuvartmanā //

tasmā āṅgirasaḥ kaściddadau gāṃ śarkarīṃ śubhām /
varṣāsu paścime māsi paurṇamāsyāṃ śucivrataḥ //

sa tāṃ labdhvā dharmaśīlaścintayāmāsa tatparaḥ /
sumitraḥ parayā bhaktyā jananīmiva mātaram //

tena sandhukṣyamāṇā sā rohiṇī kāmarūpiṇī /
pravṛddhimagamacchreṣṭhā prāṇataśca sudarśanā //

sirāvimuktapārśvāntā vipulāṃ kāntimudvahat /
śyāmapārśvāntapṛṣṭhā sā surabhirmadhupiṅgalā //

bṛhatī sūkṣmaromāntā rūpodagrā tanutvacā /
kṛṣṇapucchā śvetavaktrā samavṛttapayodharā //

pṛṣṭhonnatā pūrvanatā śaṅkukarṇī sulocanā /
dīrghajihvā hrasvaśṛṅgī sampūrṇadaśanāntarā //

māṃsādhikagalāntā sā prasannā śubhadarśanā /
nityaṃ śamayutā snigdhā sampūrṇodāttanisvanā //

prājāpatyairgavāṃ nityaṃ praśastairlakṣaṇairyutā /
yauvanastheva vanitā śuśubhe rūpaśobhayā //

vṛṣeṇopagatā sā tu kalyā madhuradarśanā /
mithunaṃ janayāmāsa tulyarūpamivātmanaḥ //

saṃvardhayāmāsa sa tāṃ savatsāṃ bhārgavo muniḥ /
tayoḥ prajādhisaṃsargātsahasraṃ ca gavāmabhūt //

gavāṃ jātisahasrāṇi sambhūtāni parasparam /
ṛṣabhāṇāṃ ca rājendra naivāntaḥ pratidṛśyate //

tairāśramapadaṃ ramyamaraṇyaṃ caiva sarvaśaḥ /
samākulaṃ samabhavanmeghairiva nabhasthalam //

kāni citpadmavarṇāni kiṃśukābhāni kānicit /
rukmavarṇāni cānyāni candrāṃśusadṛśāni ca //

tathā rājatavarṇāni kānicillohitāni vai / nīlalohitatāmrāṇi kṛṣṇāni kapilāni ca /
nānārāgavicitrāṇi yūthāni kulayūthapa //

na ca kṣīraṃ sutasnehādvatsānāmupajīvati /
bhārgavaḥ kevalaṃ cāsīdgavāṃ prāṇāyane rataḥ //

tathā śuśrūṣatastasya gavāṃ hitamavekṣataḥ /
vyatīyātsumāhānkālo vatsocchiṣṭena vartataḥ //

kṣutpipāsāpariśrāntaḥ satataṃ prasravaṃ gavām /
vatsairucchiṣṭamuditaṃ bahukṣīratayā bahu //

pītavāṃstena nāmāsya phenapetyabhiviśrutam /
gautamasyābhiniṣpannamevaṃ nāma yudhiṣṭhira //