Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.97

12.97.1

kṣatradharmāddhi pāpīyānna dharmo'sti narādhipa /
apayāne ca yuddhe ca rājā hanti mahājanam //

12.97.2

atha sma karmaṇā kena lokāñjayati pārthivaḥ /
vidvañjijñāsamānāya prabrūhi bharatarṣabha //
bhīṣma uvāca /

12.97.3

nigraheṇa ca pāpānāṃ sādhūnāṃ sangraheṇa ca /
yajñairdānaiśca rājāno bhavanti śucayo'malāḥ //

12.97.4

uparundhanti rājāno bhūtāni vijayārthinaḥ /
ta eva vijayaṃ prāpya vardhayanti punaḥ prajāḥ //

12.97.5

apavidhyanti pāpāni dānayajñatapobalaiḥ /
anugraheṇa bhūtānāṃ puṇyameṣāṃ vivardhate //

12.97.6

yathaiva kṣetraniryātā niryātaṃ kṣetrameva ca /
hinasti dhānyakakṣaṃ ca na ca dhānyaṃ vinaśyati //

12.97.7

evaṃ śastrāṇi muñcanto ghnanti vadhyānanekadhā /
tasyaiṣā niṣkṛtirdṛṣṭā bhūtānāṃ bhāvanaṃ punaḥ //

12.97.8

yo bhūtāni sadā'narthādvadhātkleśācca rakṣati /
dasyubhyaḥ prāṇadānātsa dhanadaḥ sukhado virāṭ //

12.97.9

sa sarvayajñārījāno rājā'thābhayadakṣiṇaiḥ /
anubhūyeha bhadrāṇi prāpnotīndrasalokatām //

12.97.10

brāhmaṇārthe samutpanne yo'bhiniṣpatya yudhyati /
ātmānaṃ yūpamutsṛjya sa yajño'nantadakṣiṇaḥ //

12.97.11

abhīto vikirañśatrūnpratigṛhya śarāṃstathā /
na tasmāntridaśāḥ śreyo bhuvi paśyanti kiñcana //

12.97.12

tasya śastrāṇi yāvanti tvacaṃ bhindanti saṃyuge /
tāvataḥ so'śnute lokānsarvakāmaduho'kṣayān //

12.97.13

yadasya rudhiraṃ gātrādāhave sampravartate /
saha tenaiva srāveṇa sarvapāpaiḥ pramucyate //

12.97.14

yāni duḥkhāni sahate prāṇānāmatipātane /
na tapo'sti tato bhūya iti dharmavido viduḥ //

12.97.15

pṛṣṭhato bhīravaḥ saṅkhye vartante dharmapūruṣāḥ /
śūrāccharaṇamicchantaḥ parjanyādiva jīvanam //

12.97.16

yadi śūraṃ tathā kṣeme pratīkṣeranyathā bhaye /
pratirūpaṃ janāḥ kuryurna ca tadvartate tathā //

12.97.17

yadi te kṛtamājñāya namaskuryuḥ sadaiva tam /
yuktaṃ nyāyyaṃ ca kuryuste na ca tadvartate tathā //

12.97.18

puruṣāṇāṃ samānānāṃ dṛśyate mahadantaram /
sangrāme'nīkavelāyāmutkṛṣṭeṣu patatsu ca //

12.97.19

patatyabhimukhaṃ śūraḥ parānbhīruḥ palāyate /
āsthāya svargyamadhvānaṃ sahāyānviṣame tyajan //

12.97.20

mā sma tāṃstādṛśāṃstāta janiṣṭā'dharmapūruṣān //

12.97.21

ye sahāyānraṇe hitvā svastimanto gṛhānyayuḥ /
asvasti tebhyaḥ kurvanti devā indrapurogamāḥ //

12.97.22

tyāgena yaḥ sahāyānāṃ svānprāṇāṃstrātumicchati / taṃ hanyuḥ kāṣṭhalohairvā daheyurvā kaṭāgninā /
paśuvanmārayeyurvā kṣatriyā ye syurīdṛśāḥ //

12.97.23

adharmaḥ kṣatriyasyaiṣa yacchayyāmaraṇaṃ bhavet /
visṛjañśleṣmapittāni kṛpaṇaṃ paridevayan //

12.97.24

avikṣatena dehena pralayaṃ yo'dhigacchati /
kṣatriyo nāsya tatkarma praśaṃsanti purāvidaḥ //

12.97.25

na gṛhe maraṇaṃ tāta kṣatriyāṇāṃ praśasyate /
śauṇḍīrāṇāmaśauṇḍīryamadharmaṃ kṛpaṇaṃ ca tat //

12.97.26

idaṃ kṛcchramaho duḥkhaṃ pāpīya iti niṣṭanan /
pratidhvastamukhaḥ pūtiramātyānanuśocayan //

12.97.27

arogāṇāṃ spṛhayate muhurmṛtyumapīcchati /
vīro dṛpto manasvī ca nedṛśaṃ mṛtyumarhati //

12.97.28

raṇeṣu kadanaṃ kṛtvā suhṛdbhiḥ pratipūjita /
tīkṣṇaiḥ śastrairabhikliṣṭaḥ kṣatriyo mutyumarhati //

12.97.29

śūro hi satvamanyubhyāmāviṣṭo yudhyate maśam /
kṛtyamānāni gātrāṇi parairnaivāvabudhyate //

12.97.30

sa saṅkhye nidhanaṃ prāpya praśastaṃ lokapūjitam /
svadharmaṃ vipulaṃ prāpya śakrasyaiti salokatām //

12.97.31

sarvopāyai raṇamukhamātiṣṭhaṃstyaktajīvitaḥ /
prāpnotīndrasya sālokyaṃ śūraḥ pṛṣṭhamadarśayan //

12.97.32

yatrayatra hataḥ śūraḥ śatrubhiḥ parivāritaḥ /
akṣayāṃllabhate lokānyadi dainyaṃ na sevate //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc