Mahabharata · Chapter 12.63
cāturāśramyadharmāśca yatidharmāśca pāṇḍava /
lokavedottarāścaiva kṣātradharme samāhitāḥ //
sarvāṇyetāni karmāṇi kṣātre bharatasattama /
nirāśiṣo jīvalokāḥ kṣatradharme vyavasthite //
apratyakṣaṃ bahuphalaṃ dharmamāśramavāsinām /
prarūpayanti tadbhāvamāgamaireva śāśvatam //
apare vacanaiḥ puṇyairvādino lokaniścaye /
aniścayajñā dharmāṇāmadṛṣṭānte pare ratāḥ //
pratyakṣaṃ phalabhūyiṣṭhamātmasākṣikamacchalam /
sarvalokahitaṃ dharmaṃ kṣatriyeṣu pratiṣṭhitam //
dharmāśrame'dhyavasināṃ brāhmaṇānāṃ yudhiṣṭhira / yathā trayāṇāṃ varṇānāṃ saṃkhyātopaśrutiḥ purā /
rājadharmeṣvanumatā lokāḥ sucaritaiḥ saha //
udāhṛtaṃ te rājendra yathā viṣṇuṃ mahaujasam / sarvabhūteśvaraṃ devaṃ brāhmaṃ nārāyaṇaṃ purā /
jagmuḥ subahuśaḥ śūrā rājāno daṇḍanītaye //
ekaikamātmanaḥ karma tulayitvāśramaṃ purā /
jānaḥ paryupāsanta dṛṣṭāntavacane sthitāḥ //
sādhyā devā vasavaścāśvinau ca rudrāśca viśve marutāṃ gaṇāśca /
sṛṣṭāḥ purā hyādidevena devāḥ kṣātre dharme vartayante ca siddhāḥ //
atra te vartayiṣyāmi dharmamarthaviniścaye /
nirmaryāde vartamāne dānavaikārṇave purā //
babhūva rājā rājendra māndhātā nāma vīryavān /
purā vasumatīpālo yajñaṃ cakre didṛkṣayā //
anādimadhyanidhanaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum /
sa rājā rājaśārdūla māndhātā parameśvaram //
jagāma śirasā pādau yajñe viṣṇormahātmanaḥ /
darśayāmāsa taṃ viṣṇū rūpamāsthāya vāsavam //
sa pārthivairvṛtaḥ sadbhirarcayāmāsa taṃ prabhum / tasya pārthivasaṅghasya tasya caiva mahātmanaḥ /
saṃvādo'yaṃ mahānāsīdviṣṇuṃ prati mahādyutim //
indra uvāca /
kimiṣyase dharmabhūtāṃ variṣṭha yaṃ draṣṭukāmo'si tamaprameyam /
anantamāyāmitamantravīryaṃ nārāyaṇaṃ hyādidevaṃ purāṇam //
nāsau devo viśvarūpo mayā'pi śakyo draṣṭuṃ brahmaṇā vā'pi sākṣāt
ye'nye kāmāstava rājanhṛdisthā dāsye caitāṃstvaṃ hi martyeṣu rājā //
satye sthito dharmaparo jitendriyaḥ śūro dṛḍhaprītirataḥ surāṇām /
buddhyā bhaktyā cottamaḥ śraddhayā ca tataste'haṃ dajhi varānyatheṣṭam //
māndhātovāca /
asaṃśayaṃ bhagavannādidevaṃ vakṣyāmi tvā'haṃ śirasā samprasādya /
tyaktvā kāmāndharmakāmo hyaraṇya micche gantuṃ satpathaṃ sādhujuṣṭam //
kṣātrāddharmādvipulādaprameyā ślokāḥ prāptāḥ sthāpitaṃ svaṃ yaśaśca /
dharmo yo'sāvādidevātpravṛtto lokaśreṣṭhaṃ taṃ na jānāmi kartum //
indra uvāca /
asainikā dharmaparāśca dharme parāṃ gatiṃ na nayante hyayuktam /
kṣātro dharmo hyādidevātpravṛttaḥ paścādanye śeṣabhūtāśca dharmāḥ //
śeṣāḥ sṛṣṭā hyantavanto hyanantāḥ saprasthānāḥ kṣātradharmā viśiṣṭāḥ /
asmindharme sarvadharmāḥ praviṣṭāḥ kṣātraṃ dharmaṃ śreṣṭhatamaṃ vadanti //
karmaṇā vai purā devā ṛṣayaścāmitaujasaḥ /
trātāḥ sarve prasahyārīnkṣatradharmeṇa viṣṇunā //
yadi hyasau bhagavannāhaniṣya dripū sarvānasurānaprameyaḥ /
na ca brahmā naiva lokādikartā santo dharmāścādidharmāśca na syuḥ //
imāmurvī nājayadvikrameṇa devaśreṣṭhaḥ sāsurāmādidevaḥ /
cāturvarṇyaṃ cāturāśramyadharmāḥ sarve na syurbrāhmaṇānāṃ vināśāt //
naṣṭā dharmāḥ śatadhā śāśvatāste kṣātreṇa dharmeṇa punaḥ pravṛddhāḥ /
yugeyuge hyādidharmāḥ pravṛttā lokajyeṣṭhaṃ kṣātradharmaṃ vadanti //
ātmatyāgaḥ sarvabhūtānukampā lokajñānaṃ pālanaṃ mokṣaṇaṃ ca /
viṣaṇṇānāṃ mokṣaṇaṃ pīḍitānāṃ kṣātre dharme vidyate pārthivānām //
nirmaryādāḥ kāmamanyupravṛttā bhītā rājño nādhigacchanti pāpam /
śiṣṭāścānye sarvadharmopapannāḥ sādhvācārāḥ sādhudharmaṃ vadanti //
putravatpālyamānāni dharmaliṅgāni pārthivaiḥ /
loke bhūtāni sarvāṇi carante nātra saṃśayaḥ //
sarvadharmaparaṃ kṣātraṃ lokaśreṣṭhaṃ sanātanam /
śaśvadakṣaraparyantamakṣaraṃ sarvatomukham //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0