Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.63

12.63.1

cāturāśramyadharmāśca yatidharmāśca pāṇḍava /
lokavedottarāścaiva kṣātradharme samāhitāḥ //

12.63.2

sarvāṇyetāni karmāṇi kṣātre bharatasattama /
nirāśiṣo jīvalokāḥ kṣatradharme vyavasthite //

12.63.3

apratyakṣaṃ bahuphalaṃ dharmamāśramavāsinām /
prarūpayanti tadbhāvamāgamaireva śāśvatam //

12.63.4

apare vacanaiḥ puṇyairvādino lokaniścaye /
aniścayajñā dharmāṇāmadṛṣṭānte pare ratāḥ //

12.63.5

pratyakṣaṃ phalabhūyiṣṭhamātmasākṣikamacchalam /
sarvalokahitaṃ dharmaṃ kṣatriyeṣu pratiṣṭhitam //

12.63.6

dharmāśrame'dhyavasināṃ brāhmaṇānāṃ yudhiṣṭhira / yathā trayāṇāṃ varṇānāṃ saṃkhyātopaśrutiḥ purā /
rājadharmeṣvanumatā lokāḥ sucaritaiḥ saha //

12.63.7

udāhṛtaṃ te rājendra yathā viṣṇuṃ mahaujasam / sarvabhūteśvaraṃ devaṃ brāhmaṃ nārāyaṇaṃ purā /
jagmuḥ subahuśaḥ śūrā rājāno daṇḍanītaye //

12.63.8

ekaikamātmanaḥ karma tulayitvāśramaṃ purā /
jānaḥ paryupāsanta dṛṣṭāntavacane sthitāḥ //

12.63.9

sādhyā devā vasavaścāśvinau ca rudrāśca viśve marutāṃ gaṇāśca /
sṛṣṭāḥ purā hyādidevena devāḥ kṣātre dharme vartayante ca siddhāḥ //

12.63.10

atra te vartayiṣyāmi dharmamarthaviniścaye /
nirmaryāde vartamāne dānavaikārṇave purā //

12.63.11

babhūva rājā rājendra māndhātā nāma vīryavān /
purā vasumatīpālo yajñaṃ cakre didṛkṣayā //

12.63.12

anādimadhyanidhanaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum /
sa rājā rājaśārdūla māndhātā parameśvaram //

12.63.13

jagāma śirasā pādau yajñe viṣṇormahātmanaḥ /
darśayāmāsa taṃ viṣṇū rūpamāsthāya vāsavam //

12.63.14

sa pārthivairvṛtaḥ sadbhirarcayāmāsa taṃ prabhum / tasya pārthivasaṅghasya tasya caiva mahātmanaḥ /
saṃvādo'yaṃ mahānāsīdviṣṇuṃ prati mahādyutim //
indra uvāca /

12.63.15

kimiṣyase dharmabhūtāṃ variṣṭha yaṃ draṣṭukāmo'si tamaprameyam /
anantamāyāmitamantravīryaṃ nārāyaṇaṃ hyādidevaṃ purāṇam //

12.63.16

nāsau devo viśvarūpo mayā'pi śakyo draṣṭuṃ brahmaṇā vā'pi sākṣāt
ye'nye kāmāstava rājanhṛdisthā dāsye caitāṃstvaṃ hi martyeṣu rājā //

12.63.17

satye sthito dharmaparo jitendriyaḥ śūro dṛḍhaprītirataḥ surāṇām /
buddhyā bhaktyā cottamaḥ śraddhayā ca tataste'haṃ dajhi varānyatheṣṭam //
māndhātovāca /

12.63.18

asaṃśayaṃ bhagavannādidevaṃ vakṣyāmi tvā'haṃ śirasā samprasādya /
tyaktvā kāmāndharmakāmo hyaraṇya micche gantuṃ satpathaṃ sādhujuṣṭam //

12.63.19

kṣātrāddharmādvipulādaprameyā ślokāḥ prāptāḥ sthāpitaṃ svaṃ yaśaśca /
dharmo yo'sāvādidevātpravṛtto lokaśreṣṭhaṃ taṃ na jānāmi kartum //
indra uvāca /

12.63.20

asainikā dharmaparāśca dharme parāṃ gatiṃ na nayante hyayuktam /
kṣātro dharmo hyādidevātpravṛttaḥ paścādanye śeṣabhūtāśca dharmāḥ //

12.63.21

śeṣāḥ sṛṣṭā hyantavanto hyanantāḥ saprasthānāḥ kṣātradharmā viśiṣṭāḥ /
asmindharme sarvadharmāḥ praviṣṭāḥ kṣātraṃ dharmaṃ śreṣṭhatamaṃ vadanti //

12.63.22

karmaṇā vai purā devā ṛṣayaścāmitaujasaḥ /
trātāḥ sarve prasahyārīnkṣatradharmeṇa viṣṇunā //

12.63.23

yadi hyasau bhagavannāhaniṣya dripū sarvānasurānaprameyaḥ /
na ca brahmā naiva lokādikartā santo dharmāścādidharmāśca na syuḥ //

12.63.24

imāmurvī nājayadvikrameṇa devaśreṣṭhaḥ sāsurāmādidevaḥ /
cāturvarṇyaṃ cāturāśramyadharmāḥ sarve na syurbrāhmaṇānāṃ vināśāt //

12.63.25

naṣṭā dharmāḥ śatadhā śāśvatāste kṣātreṇa dharmeṇa punaḥ pravṛddhāḥ /
yugeyuge hyādidharmāḥ pravṛttā lokajyeṣṭhaṃ kṣātradharmaṃ vadanti //

12.63.26

ātmatyāgaḥ sarvabhūtānukampā lokajñānaṃ pālanaṃ mokṣaṇaṃ ca /
viṣaṇṇānāṃ mokṣaṇaṃ pīḍitānāṃ kṣātre dharme vidyate pārthivānām //

12.63.27

nirmaryādāḥ kāmamanyupravṛttā bhītā rājño nādhigacchanti pāpam /
śiṣṭāścānye sarvadharmopapannāḥ sādhvācārāḥ sādhudharmaṃ vadanti //

12.63.28

putravatpālyamānāni dharmaliṅgāni pārthivaiḥ /
loke bhūtāni sarvāṇi carante nātra saṃśayaḥ //

12.63.29

sarvadharmaparaṃ kṣātraṃ lokaśreṣṭhaṃ sanātanam /
śaśvadakṣaraparyantamakṣaraṃ sarvatomukham //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc