Mahabharata · Chapter 12.58

tataḥ kalyaṃ samutthāya kṛtapūrvāhṇikakriyāḥ /
yayuste nagarākāraiḥ rathaiḥ pāṇḍavayādavāḥ //

pratipadya kurukṣetraṃ bhīṣmamāsādya cānagham /
sukhāṃ ca rajanīṃ pṛṣṭvā gāṅgeyaṃ rathināṃ varam //

vyāsādīnabhivādyarṣīnsarvaistaiścābhinanditāḥ /
niṣedurabhito bhīṣmaṃ parivārya samantataḥ //

tato rājā mahātejā dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ /
abravītprāñjalirbhīṣmaṃ pratipūjya yathāvidhi //
yudhiṣṭhira uvāca /

ya eṣa rājanrājeti śabdaścarati bhārata /
kathameṣa samutpannastanme brūhi pitāmaha //

tulyapāṇibhujagrīvastulyabuddhīndriyātmakaḥ /
tulyaduḥkhasukhātmā ca tulyapṛṣṭhamukhodaraḥ //

tulyaśukrāsthimajjā ca tulyamāṃsāsṛgeva ca /
neḥśvāsocchvāsatulyaśca tulyaprāṇaśarīravān //

samānajanmamaraṇaḥ samaḥ sarvairguṇairnṛṇām /
viśiṣṭabuddhīñśūrāṃśca kathameko'dhitiṣṭhati //

kathameko mahīṃ kṛtsnāṃ śūravīrāryasankulam /
rakṣatyapi ca lokasya prasādamabhivāñchati //

ekasya tu prasādena kṛtsno lokaḥ prasīdati /
vyākule cākulaḥ sarvo bhavatīti viniścayaḥ //

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ tvatto hi bharatarṣabha /
kṛtsnaṃ tanme yathātattvaṃ prabrūhi vadatāṃ vara //

naitatkāraṇamatyalpaṃ bhaviṣyati viśāmpate /
yadekasmiñjagatsarvaṃ devavadyāti sannatim //
bhīṣma uvāca /

niyatastvaṃ naravyāghra śṛṇu sarvamaśeṣataḥ /
yathā rājyaṃ samutpannamādau kṛtayuge'bhavat //

naiva rājyaṃ na rājā'sīnna ca daṇḍo na dāṇḍikaḥ /
dharmeṇaiva prajāḥ sarvā rakṣanti sma parasparam //

pālyamānāstathā'nyonyaṃ narā dharmeṇa bhārata /
dainyaṃ paramupājagmustatastānmoha āviśat //

te mohavaśamāpannā manujā manujarṣabha /
pratipattivimohācca dharmasteṣāmanīnaśat //

naṣṭāyāṃ pratipattau ca mohavaśyā narāstadā /
lobhasya vaśamāpannāḥ sarve bharatasattama //

aprāptasyābhimarśaṃ tu kurvanto manujāstataḥ /
kāmo nāmāparastatra pratyapadyata vai prabho //

tāṃstu kāmavaśaṃ prāptānrāgo nāmābhisaṃspṛśat /
raktāśca nābhyajānanta kāryākārye yudhiṣṭhira //

agamyāgamanaṃ caiva vācyāvācyaṃ tathaiva ca /
bhakṣyābhakṣyaṃ carājendra doṣādoṣaṃ ca nātyajan //

viplute naraloke'smiṃstato brahma nanāśa ha /
nāśācca brahmaṇo rājandharmo nāśamathāgamat //

naṣṭe brahmaṇi dharme ca devāstrāsamathāgaman /
te trastā naraśārdūla brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ //

prapadya bhagavantaṃ te devaṃ lokapitāmaham /
ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve duḥkhavegasamāhatāḥ //

bhagavannaralokasthaṃ grastaṃ brahma sanātanam /
lobhamohādibhirbhāvaistato no bhayamāviśat //

brahmaṇaśca praṇāśena dharmo vyanaśadīścara /
tatastu samatāṃ yātā martyaistribhuvaneśvarāḥ //

adhorbhivarṣāstu vayaṃ bhaumāstūrdhvapravarṣiṇaḥ /
kriyāvyuparamātteṣāṃ tato'gacchāma saṃśayam //

atra niḥśreyasaṃ yannastaddhyāyasva pitāmaha /
tvatprasādātsamutthosau prabhāvo no bhavatvayam //

tānuvāca surānsarvānsvayambhūrbhagavāṃstataḥ /
śreyo'haṃ cintayiṣyāmivyetu vo bhīḥ surottamāḥ //

tato'dhyāyasahasrāṇāṃ śataṃ cakre svabuddhijam /
yatra dharmastathaivārthaḥ kāmaścaivānuvarṇitaḥ //

trivarga iti vikhyāto gaṇa eva svayambhuvā /
caturtho mokṣa ityeva pṛthagarthaḥ pṛthagguṇaḥ //

mokṣasyāsti trivargo'nyaḥ proktaḥ satvaṃ rajastamaḥ /
sthānaṃ vṛddhiḥ kṣayaścaiva trivargaścaiva daṇḍajaḥ //

ātmādeśaśca kālaścāpyupāyāḥ kṛtyameva ca /
sahāyāḥ kāraṇaṃ caiva ṣaḍvargo nītijaḥ smṛtaḥ //

trayī cānvīkṣikī caiva vārtā ca bharatarṣabha /
daṇḍanītiśca vipulā vidyāstatra nidarśitāḥ //

amātyalipsā praṇidhī rājaputrasya lakṣaṇam /
cāraśca vividhopāyaḥ praṇidhiśca pṛthagvidhaḥ //

sāmabhedaḥ pradānaṃ ca tato daṇḍaśca pārthiva /
upekṣā pañcamī cātra kārtsnyena samudāhṛtā //

mantraśca varṇitaḥ kṛtsno mantrabhedārtha eva ca /
vibhramaścaiva mantrasya siddhyasiddhyośca yatphalam //

sandhiśca trividhābhikhyo hīno madhyastathottamaḥ /
bhayasatkāravittākhyaṃ kārtsnyena parivarṇitam //

yātrākālāśca catvārastrivargasya ca vistaraḥ /
vijayo dharmayuktaśca tathārthavijayaśca ha //

āsuraścaiva vijayaḥ kārtsnyena parivarṇitaḥ /
lakṣaṇaṃ pañcavargasya trividhaṃ cātra varṇitam //

prakāśaścāprakāśaśca daṇ़ḍo'tha pariśabditaḥ /
prakāśo'ṣṭavidhastatra guhyaśca bahuvistaraḥ //

rathā nāgā hayāścaiva pādātāścaiva pāṇḍava / viṣṭirnāvaścarāścaiva deśikā iti cāṣṭamaḥ /
aṅgānyetāni kauravya prakāśāni balasya tu //

jaṅgamājaṅgamāścoktāścūrṇayogā viṣādayaḥ /
sparśe cābhyavahārye cāpyupāṃśurvividhaḥ smṛtaḥ //

krīḍāpūrve raṇe dyūte visrambhaṇasamanvitam /
uktaṃ kaitavyamityetadupāyo navamo budhaiḥ //

upekṣā sarvakāryeṣu karmaṇāṃ karaṇeṣu ca /
aniṣṭānāṃ samutthāne trivargo naśyate yayā //

indrajālādikā māyā vājīvanakuśīlavaiḥ /
sunimittaidurnimittairutpātaiśca samanvitam //

ḍambho liṅgaṃ samāśritya śatruvarge prayujyate / śāṭhyaṃ niśceṣṭatā proktā cittadoṣapradūṣikā //

arirmitra udāsīna ityete'pyanuvarṇitāḥ / kṛtsnā mārgaguṇāścaiva tathā bhūmiguṇāśca ha /
ātmarakṣaṇamāśvāsaḥ sparśānāṃ cānvavekṣaṇam //

kalpanā vividhāścāpi nṛnāgarathavājinām /
vyūhāśca vividhābhikhyā vicitraṃ yuddhakauśalam //

utpātāśca nipātāśca suyuddhaṃ supalāyitam /
śastrāṇāṃ pālanaṃ jñānaṃ tathaiva bharatarṣabha //

balavyasanayuktaṃ ca tathaiva balaharṣaṇam /
pīḍā cāpadakālaśca bhayakālaśca pāṇḍava //

tathākhyātavidhānaṃ ca yogaḥ sañcāra eva ca /
corairāṭavikaiścograiḥ pararāṣṭrasya pīḍanam //

agnidairgaradaiśceva pratirūpakakārakaiḥ /
śreṇimukhyopajāpena vīrudhaśchedanena ca //

dūṣaṇena ca nāgānāmātaṅkajananena ca /
ārādhanena bhaktasya patyuścopagraheṇa ca //

saptāṅgasya ca rājyasya hrāsavṛddhisamīkṣaṇam /
dūtasāmarthyayogaśca rāṣṭrasya ca vivardhanam //

arimadhyasthamitrāṇāṃ samyakcoktaṃ prapañcanam /
avamardaḥ pratīghātastathaiva ca balīyasām //

vyavahāraḥ susūkṣmaśca tathā kaṇṭakaśodhanam /
śramo vyāyāmayogaśca yogadravyasya sañcayaḥ //

abhṛtānāṃ ca bharaṇaṃ bhṛtānāṃ cānvavekṣaṇam /
antakāle pradānaṃ ca vyasane cāprasaṅgitā //

tathā rājaguṇāścaiva senāpatiguṇāśca ha /
karaṇasya ca kartuśca guṇadoṣāstathaiva ca //

duṣṭeṅgitaṃ ca vividhaṃ vṛttiścaivānuvartinām /
śaṅkitatvaṃ ca sarvasya pramādasya ca varjanam //

alabdhalipsā labdhasya tathaiva ca vivardhanam /
pradānaṃ ca vivṛddhasya pātrebhyo vidhivattathā //

visargo'rthasya dharmārthamarthārthaṃ kāmahetukam /
caturthaṃ vyasanāghāte tathaivātrānuvarṇitam //

krodhajāni tatogrāṇi kāmajāni tathaiva ca /
daśoktāni kuruśreṣṭha vyasanānyatra caiva ha //

mṛgayākṣāstathā pānaṃ striyaśca bharatarṣabha /
kāmajānyāhurācāryāḥ proktānīha svayambhuvā //

vākpāruṣyaṃ tathogratva daṇḍapāruṣyameva ca /
ātmano nigrahastyāgo hyarthadūṣaṇameva ca //

yantrāṇi vividhānyeva kriyāsteṣāṃ ca varṇitāḥ /
avamardaḥ pratīghātaḥ ketanānāṃ ca bhañjanam //

caityadrumāvamardaśca rodhaḥ karmāntanāśanam /
apaskaro'tha vamanaṃ tathopāsyā ca varṇitā //

paṇavānakaśaṅkhānāṃ bherīṇāṃ ca yudhiṣṭhira /
upārjanaṃ ca dravyāṇāṃ paramarma ca tāni ṣaṭ //

labdhasya ca praśamanaṃ satāṃ caivābhipūjanam /
vidvadbhirekībhāvaśca japahomavidhijñatā //

maṅgalālambhanaṃ caiva śarīrasya pratikriyā /
āhārayojanaṃ caiva nityamāstikyameva ca //

ekena ca yathottheyaṃ satyatvaṃ madhurā giraḥ /
uttamānāṃ samājānāṃ kriyāḥ ketanajāstathā //

pratyakṣāśca parokṣāśca sarvādhikaraṇeṣvatha /
vṛtterbharataśārdūla nityaṃ caivānvavekṣaṇam //

adaṇḍyatvaṃ ca viprāṇāṃ yuktyā daṇ़ḍanipātanam /
anujīvi svajātibhyo guṇebhyaśca samudbhavaḥ //

rakṣaṇaṃ caiva paurāṇāṃ rāṣṭrasya ca vivardhanam /
maṇḍalasthā ca yā cintā rājandvādaśarājikā //

dvisaptatimatiścaiva proktā yā ca svayambhuvā /
deśajātikulānāṃ ca dharmāḥ samanuvarṇitāḥ //

dharmaścārthaśca kāmaśca mokṣaścātrānuvarṇitāḥ /
upāyāścārthalipsā ca vividhā bhūridakṣiṇaḥ //

mūlakarmakriyā cātra māyāyogaśca varṇitaḥ /
dūṣaṇaṃ srotasāṃ caiva varṇitaṃ ca sthirāmbhasām //

yairyairupāyairlokastu na caledāryavartmanaḥ /
tatsarvaṃ rājaśārdūla nītiśāstre'bhivarṇitam //

etatkṛtvā subhaṃ śāstraṃ tataḥ sa bhagavānprabhuḥ /
devānuvāca saṃhṛṣṭaḥ sarvāñchakrapurogamān //

upakārāya lokasya trivargasthāpanāya ca /
navanītaṃ sarasvatyā buddhireṣā prabhāṣitā //

daṇḍena sahitā hyeṣā lokarakṣaṇakārikā /
nigrahānugraharatā lokānanucariṣyati //

daṇḍena nīyate cedaṃ daṇḍaṃ nayati vā punaḥ /
daṇḍanītiritikhyātā trīm̐llokānavapatsyate //

pāṅguṇyaguṇasāraiṣā sthāsyatyagre mahātmasu /
dharmārthakāmamokṣāśca sakalā hyatra śabditāḥ //
bhīṣma uvāca /

tatastāṃ bhagavānnītiṃ pūrvaṃ jagrāha śankaraḥ /
bahurūpo viśālākṣaḥ śivaḥ sthāṇurumāpatiḥ //

anādinidhano devaścaitanyādisamanvitaḥ /
jñānāni ca vaśe yasya tārakādīnyaśeṣataḥ //

aṇimādiguṇopetamaiśvaryaṃ na ca kṛtrimam /
tuṣṭyarthaṃ brahmaṇaḥ putro lalāṭādutthitaḥ prabhuḥ //

arudatsasvanaṃ ghoraṃ jagataḥ prabhuravyayaḥ /
jāyamānaḥ pitā putre putraḥ pitari caiva hi //

buddhiṃ viśvasṛje dattvā brahmāṇḍaṃ yena nirmitam /
yasminhiraṇmayo haṃsaḥ śakuniḥ samapadyata //

kartā sarvasya lokasya brahmā lokapitāmahaḥ / sa devaḥ sarvabhūtānāṃ mahādevaḥ sanātanaḥ /
asaṃkhyātasahasrāṇāṃ rudrāṇāṃ sthānamavyayam //

yugānāmāyuṣo hrāsaṃ vijñāya bhagavāñśivaḥ /
sañcikṣepa tataḥ śāstraṃ mahāstraṃ brahmaṇā kṛtam //

vaiśālākṣamiti proktaṃ tadindraḥ pratyapadyata /
daśādhyāyasahasrāṇi subrahmaṇyo mahātapāḥ //

maghavānapi tacchāstraṃ devātprāpya maheśvarāt /
prajānāṃ hitamanvicchansañcikṣepa purandaraḥ //

sahastraiḥ pañcabhistāta yaduktaṃ bāhudantakam / adhyāyānāṃ sahastraistu tribhireva bṛhaspatiḥ /
sañcikṣepeśvaro buddhyā bārhaspatyaṃ yaducyate //

adhyāyānāṃ sahasreṇa kāvyaḥ sankṣepamabravīt /
tacchāstramamitaprajño yogācāryo mahāyaśāḥ //

evaṃ lokānurodhena śāstrametanmaharṣibhiḥ /
sankṣiptamāyurvijñāya lokānāṃ hrāsi pāṇḍava //

atha devāḥ samāgamya viṣṇumūcuḥ prajāpatim /
eko yo'rhati martyebhyaḥ śraiṣṭhya vai taṃ samādiśa //

tataḥ sañcintya bhagavāndevo nārāyaṇaḥ prabhuḥ /
taijasaṃ vai virajasaṃ so'sṛjanmānasaṃ sutam //

virajāstu mahābhāgaḥ prabhutvaṃ bhuvi naicchata /
nyāsāyaivābhavadvuddhiḥ praṇītā tasya pāṇḍava //

kīrtimāṃstasya putro'bhūtso'pi martyādhiko'bhavat /
kardamastasya tu sutaḥ so'pyatapyanmahattapaḥ //

prajāpateḥ kardamasya tvanaṅgo nāma vīryavān /
prajā rakṣayitā sādhurdaṇḍanītiviśāradaḥ //

anaṅgaputro'tibalo nītimānabhigamya vai /
pratipede mahārājyamathendriyavaśo'bhavat //

prāpya nārīṃ mahābhāgāṃ rūpiṇīṃ kāmamohitaḥ /
saubhāgyena ca sampannāṃ guṇaiścānuttamāṃ satīm //

mṛtyostu duhitā rājansunīthā nāma nāmataḥ /
prakhyātā triṣu lokeṣu yā sā venamajījanat //

taṃ prajāsu vidharmāṇaṃ rāgadveṣavaśānugam /
mantrapūtaiḥ kuśairjaghnurṛṣayo brahmavādinaḥ //

mamanthurdakṣiṇaṃ corumṛṣayastasya bhārata /
tato'sya vikṛto jajñe hrasvakaḥ puruṣo'śuciḥ //

dagdhasthūṇāpratīkāśo raktākṣaḥ kṛṣṇamūrdhajaḥ /
niṣīdetyevamūcustamṛṣayo brahmavādinaḥ //

tasmānniṣādāḥ sambhūtāḥ krūrāḥ śailavanāśrayāḥ /
ye cānye vindhyanilayā mlecchāḥ śatasahasraśaḥ //

bhūyo'sya dakṣiṇaṃ pāṇiṃ mamanthuste maharṣayaḥ /
tataḥ puruṣa utpanno rupeṇendra ivāparaḥ //

kavacī baddhanistriṃśaḥ saśaraḥ saśarāsanaḥ /
vedavedāṅgaviccaiva dhanurvede ca pāragaḥ //

taṃ daṇḍanītiḥ sakalā śritā rājannarottamam /
tatastu prāñjalirvainyo maharṣīstānuvāca ha //

susūkṣmā me samutpannā buddhirdhararmārthadarśinī /
anayā kiṃ mayā kāryaṃ tanme tattvena śaṃsata //

yanmāṃ bhavanto vakṣyanti kāryamarthasamanvitam /
tadahaṃ vaḥ kariṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā //

tamūcustatra devāste te caiva paramarṣayaḥ /
niyato yatra dharmo vai tamaśaṅkaḥ samācara //

priyāpriye parityajya samaḥ sarveṣu jantuṣu /
kāmaṃ krodhaṃ ca lobhaṃ ca mānaṃ cotsṛjya dūrataḥ //

yaśca dharmātpravicalelloke kaścana mānavaḥ /
nigrāhyaste svabāhubhyāṃ śaśvaddharmamavekṣatā //

pratijñāṃ cādhirohasva manasā karmaṇā girā /
pālayiṣyāmyahaṃ bhaumaṃ brahma ityeva cāsakṛt //

yaścātra dharma ityukto daṇḍanītivyapāśrayaḥ /
tamaśaṅkaḥ kariṣyāmi svavaśo na kadācana //

adaṇḍyā me dvijāśceti pratijānīṣva cābhibho /
lokaṃ ca sankarātkṛtsnaṃ trātā'smīti parantapa //

vainyastatastānuvāca devānṛṣipurogamān /
brāhmaṇā me sahāyāścedevamastu surarṣabhāḥ //

evamastviti vainyastu tairukto brahmavādibhiḥ /
purodhāścābhavattasya śukro brahmamayo nidhiḥ //

mantriṇo vālakhilyāśca sārasvatyo gaṇastathā /
maharṣirbhagavāngargastasya sāṃvatsaro'bhavat //

ātmanā'ṣṭama ityeva śrutireṣāṃ parā nṛṣu /
utpannau bandinau cāsya tatpūrvau sūtamāgadhau //

tayo prīto dadau rājā pṛthurvainyaḥ pratāpavān /
anūpadeśaṃ sūtāya magadhaṃ māgadhāya ca //

samatāṃ vasudhāyāśca sa samyagudapādayat /
vaiṣamyaṃ hi paraṃ bhūmeriti naḥ paramā śrutiḥ //

manvantareṣu sarveṣu viṣamā jāyate mahī /
ujjahāra tato vainyaḥ śilājālānsamantataḥ //

dhanuṣkoṭyā mahārāja tena śailā vimarditāḥ / sa viṣṇunā ca devena śakreṇa vibudhaiḥ saha /
ṛṣibhiśca prajāpālye brahmaṇā cābhiṣecitaḥ //

taṃ sākṣātpṛthivī bheje ratnānyādāya pāṇ़ḍava /
sāgaraḥ saritāṃ bhartā himavāṃścācalottamaḥ //

śakraśca dhanamakṣayyaṃ prādāttasmai yudhiṣṭhira /
rukmaṃ cāpi mahāmeruḥ svayaṃ kanakaparvataḥ //

yakṣarākṣasabhartā ca bhagavānnaravāhanaḥ /
dharme cārthe ca kāme ca samarthaṃ pradadau dhanam //

hayā rathāśca nāgāśca koṭiśaḥ puruṣāstathā /
prādurbabhūvurvainyasya cintayānasya pāṇḍava //

na jarā na ca durbhikṣaṃ nādhayo vyādhayaḥ kutaḥ / sarīsṛpebhyaḥ stenebhyo na cānyebhyaḥ kadācana /
bhayamāsīttatastasya pṛthivī sasyamālinī //

āpastastambhire cāsya samudramabhiyāsyataḥ /
parvatāśca dadurmārgaṃ dhvajabhaṅgaśca nābhavat //

teneyaṃ pṛthivī dugdhā sasyāni daśa sapta ca /
yakṣarākṣasanāgānāmīpsitaṃ yasya yasya yat //

tena dharmottaraścāyaṃ kṛto loko mahātmanā /
rañjitāśca prajāḥ sarvāstena rājeti śabdyate //

brāhmaṇānāṃ kṣatatrāṇāttataḥ kṣatriya ucyate /
prathitā dharmataśceyaṃ pṛthivī sādhubhiḥ smṛtā //

sthāpanaṃ cākarodviṣṇuḥ svayameva sanātanaḥ /
nātivartiṣyate kaścidrājaṃstvāmiti bhārata //

tataḥ sa bhagavānviṣṇurāviveśa ca pārthivam /
devavannaradevānāṃ namatīdaṃ jagattataḥ //

daṇḍanītyā ca satataṃ rakṣitāraṃ nareśvaram /
nādharṣayettathā kaściccāraniṣpandadarśanāt //

śubhaṃ hi karma rājendra śubhatvāyopakalpate /
ātmanā karaṇaiścaiva samasyeha mahīkṣitaḥ //

ko heturyadvaśe tiṣṭhelloko daivādṛte guṇāt //

viṣṇorlalāṭātkamalaṃ sauvarṇamabhavattadā /
śrīḥ sambhūtā tatastasmindevī dharmasya pāṇḍava //

śriyaḥ sakāśādarthaśca jāto dharmasya pāṇḍava /
atha dharmastathaivārthaḥ śrīśca rājye pratiṣṭhitā //

sukṛtasya kṣayāccaiva svarlokādetya medinīm /
pārthivo jāyate tāta daṇḍanītiviśāradaḥ //

māhātmyena ca saṃyukto vaiṣṇavena naro bhuvi /
buddhyā bhavati saṃyukto māhātmyaṃ cādhigacchati //

sthāpitaṃ ca tato devairna kaścidativartate /
tiṣṭhatyekasya ca vaśe taṃ caivānuvidhīyate //

śubhaṃ hi karma rājendra śubhatvāyopakalpate /
tulyasyaikasya yenāyaṃ loko vacasi tiṣṭhati //

yo'sya vai mukhamadrākṣītso'sya sarvo vaśānugaḥ /
subhagaṃ cārthavantaṃ ca rūpavantaṃ ca paśyati //

mahattvāttasya daṇḍasya nītirvispaṣṭalakṣaṇā /
nayaścāraśca vipulo yena sarvamidaṃ tatam //

āgamaśca purāṇānāṃ maharṣīṇāṃ ca sambhavaḥ /
tīrthavaṃśaśca vaṃśaśca kṣatriyāṇāṃ yudhiṣṭhira //

sakalaṃ cāturāśramyaṃ cāturhotraṃ tathaiva ca /
cāturvarṇyaṃ tathaivātra cāturvidyaṃ ca kīrtim //

itihāsopavedāśca nyāyaḥ kṛtsnaśca varṇitaḥ /
tapo jñānamarhisā ca satyaṃ dānamamatsaraḥ //

vṛddhopasevā dānaṃ ca śaucamutthānameva ca /
sarvabhūtānukampā ca sarvamatropavarṇitam //

bhuvi vācogataṃ yacca tacca sarvaṃ samarpitam /
tasminpaitāmahe śāstre pāṇḍaveya na saṃśayaḥ //

tato jagati rājendra satataṃ śabditaṃ budhaiḥ /
devāśca naradevāśca tulyā iti viśāmpate //

etatte sarvamākhyātaṃ mahattvaṃ prati rājasu /
kārtsnyena bharataśreṣṭha kimanyadiha vartate //