Mahabharata · Chapter 12.46
śaratalpe śayānastu bharatānāṃ pitāmahaḥ /
kathamutsṛṣṭavāndehaṃ kaṃ ca yogamadhārayat //
vaiśampāyana uvāca /
śṛṇuṣvāvahito rājañśucirbhūtvā samāhitaḥ /
bhīṣmasya kuruśārdūla dehotsargaṃ mahātmanaḥ //
pravṛttamātre tvayanamuttareṇa divākare /
śuklapakṣasya cāṣṭabhyāṃ māghamāsasya pārthiva //
prājāpatye ca nakṣatre madhyaṃ prāpte divākare / samāveśayadātmānamātmatyeva samāhitaḥ //
vikīrṇāṃśurivādityo bhīṣmaḥ śaraśataiścitaḥ /
śuśubhe parayā lakṣmyā vṛto brāhmaṇasattamaiḥ //
vyāsena devaśravasā nāradena surarṣiṇā /
devasthānena vātsyena tathā'śmakasumantunā //
tathā jaimininā caiva pailena ca mahātmanā /
śāṇḍilyadevalābhyāṃ ca maitreyeṇa ca dhīmatā //
asitena vasiṣṭhena kauśikena mahātmanā /
hāritalomaśābhyāṃ ca tathā'treyeṇa dhīmatā //
[bṛhaspatiśca śukraśca cyavanaśca mahāmuniḥ /
sanatkumāraḥ kapilo cālmīkistumburuḥ kuruḥ //
maudgalyo bhārgavo rāmastṛṇabindurmahāmuniḥ /
pippalādo'tha vāyuśca savartaḥ pulahaḥ kacaḥ //
kāśyapaśca pulastyaśca kraturdakṣaḥ parāśaraḥ /
marīciraṅgirāḥ kāśyo gautamo gālavo muniḥ //
dhaumyo vibhāṇḍo māṇḍavyodhaumraḥ kṛṣṇānubhautikaḥ / ulūkaḥ paramo vipro mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ /
bhāskariḥ pūraṇaḥ kṛṣṇaḥ sūtaḥ paramadhārmikaḥ //
etaiścānyairmunigaṇairmahābhāgairmahātmabhiḥ /
śraddhādamaśamopetairvṛtaścandra iva grahaiḥ //
bhīṣmastu puruṣavyāghraḥ karmaṇā manasā girā /
śaratalpagataḥ kṛṣṇaṃ pradadhyau prāñjaliḥ śuciḥ //
svareṇa hṛṣṭapuṣṭena tuṣṭāva madhusūdanam / yogeśvaraṃ pajhanābhaṃ viṣṇuṃ jiṣṇuṃ jagatpatim /
anādinidhanaṃ viṣṇumātmayoniṃ sanātanam //
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vāgvidāṃ pravaraḥ prabhuḥ //
bhīṣmaḥ paramadharmātmā vāsudevamathāstuvat //
bhīṣma uvāca /
ārirādhayiṣuḥ kṛṣṇaṃ vācaṃ jigadiṣāmi yām /
tayā vyāsasamāsinyā prīyatāṃ puruṣottamaḥ //
śuciṃ śucipadaṃ haṃsaṃ tatparaṃ parameṣṭhinam /
yuktvā sarvātmanā'tmānaṃ taṃ prapadye prajāpatim //
anādyantaṃ paraṃ brahma na devā narṣayo viduḥ /
eko'yaṃ veda bhagavāndhātā nārāyaṇo hariḥ //
nārāyaṇādṛṣigaṇāstathā siddhamahoragāḥ /
devā devarṣayaścaiva yaṃ vidurduḥkhabheṣajam //
devadānavagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ /
yaṃ na jānanti ko hyeṣa kuto vā bhagavāniti //
yamāhurjagataḥ kośaṃ yasmiṃśca nihitāḥ prajāḥ / yasmim̐llokāḥ sphurantyete jāle śakunayo yathā //
yasminviśvāni bhūtāni tiṣṭhanti ca viśanti ca /
guṇabhūtāni bhūteśe sūtre maṇigaṇā iva //
yaṃ ca viśvasya kartāraṃ jagatastasthuṣāṃ patim vadanti jagato'dhyakṣamadhyātmaparicintakāḥ //
yasminnitye tate tantau dṛḍhe sragiva tiṣṭhati /
sadasadgrathitaṃ viśvaṃ viśvāṅge viśvakarmaṇi //
hariṃ sahasraśirasaṃ sahasracaraṇekṣaṇam /
sahasrabāhumakuṭaṃ sahasravadanojjvalam //
prāhurnārāyaṇaṃ devaṃ yaṃ viśvasya parāyaṇam / aṇīyasāmaṇīyāṃsaṃ sthaviṣṭhaṃ ca sthavīyasām /
garīyasāṃ gariṣṭhaṃ ca śreṣṭhaṃ ca śreyasāmapi //
caṃ vākeṣvanuvākeṣu niṣatsūpaniṣatsu ca /
gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu //
caturbhiścaturātmānaṃ satvasthaṃ sātvatāṃ patim /
yaṃ divyairdevamarcanti guhyaiḥ paramanāmabhiḥ //
[yasminnityaṃ tapastaptaṃ yadaṅgeṣvanutiṣṭhati / sarvātmā sarvavitsarvaḥ sarvajñaḥ sarvabhāvanaḥ // ]
yaṃ devaṃ devakī devī vasudevādajījanat /
bhaumasya brahmaṇo guptyai dīptamagnimivāraṇiḥ //
yamananyo vyapetāśīrātmānaṃ vītakalmaṣam /
iṣṭvānantyāya govindaṃ paśyatyātmānamātmani //
apratarkyamavijñeyaṃ hariṃ nārāyaṇaṃ vibhum / ativāyvindrakarmāṇamatisūryāgnitejasam /
atibuddhīndriyātmānaṃ taṃ prapadye prajāpatim //
purāṇe puruṣaṃ proktaṃ brahmaproktaṃ yugādiṣu /
kṣaye sankarṣaṇaṃ proktaṃ tamupāsyamupāsmahe //
yamekaṃ bahudhātmānaṃ prādurbhūtamadhokṣajam /
nānyabhaktāḥ kriyāvanto yajante sarvakāmadam //
ṛtamekākṣaraṃ brahma yattatsadasataḥ param /
anādimadhyaparyantaṃ na devā narṣayo viduḥ //
yaṃ surāsuragandharvāḥ siddhā ṛṣimahoragāḥ /
prayatā nityamarcanti paramaṃ sukhabheṣajam //
anādinidhanaṃ devamātmayoniṃ sanātanam /
aprekṣyamanabhijñeyaṃ hariṃ nārāyaṇaṃ prabhum //
atha bhīṣmastavarājaḥ //
hiraṇyavarṇaṃ yaṃ garbhamaditirdaityanāśanam /
ekaṃ dvādaśadhā jajñe tasmai sūryātmane namaḥ //
śukle devānpitṝnkṛṣṇe tarpayatyamṛtena yaḥ /
yaśca rājā dvijātīnāṃ tasmai somātmane namaḥ //
hutāśanamukhairdevairdhāryate sakalaṃ jagat / haviḥ prathamabhoktā yastasmai hotrātmane namaḥ //
mahatastamasaḥ pāre puruṣaṃ hyatitejasam /
yaṃ jñātvā mṛtyumatyeti tasmai jñeyātmane namaḥ //
yaṃ bṛhantaṃ bṛhatyukthe yamagnau yaṃ mahādhvare /
yaṃ viprasaṅghā gāyanti tasmai vedātmane namaḥ //
pādāṅgaṃ sandhiparvāṇaṃ svaravyañjanabhūṣitam /
yamāhurakṣaraṃ viprāstasmai vāgātmane namaḥ //
[yajñāṅgo yo varāho vai bhūtvā gāmujjahāraha / lokatrayahitārthāya tasmai vīryātmane namaḥ // ]
ṛgyajuḥsāmadhāmānaṃ daśārdhahavirākṛtim /
yaṃ saptatantuṃ tanvanti tasmai yajñātmane namaḥ //
[caturbhiśca caturbhiśca dvābhyāṃ pañcabhireva ca / hūyate ca punardvābhyāṃ tasmai homātmane namaḥ // ]
yaḥ suparṇo yajurnāma cchandogātrastrivṛcchirāḥ /
rathantarabṛhatpakṣastasmai stotrātmane namaḥ //
yaḥ sahasrasave satre jajñe viśvasṛjāmṛṣiḥ /
hiraṇyapakṣaḥ śakunistasmai tārkṣyātmane namaḥ //
yaścinoti satāṃ setumṛtenāmṛtayoninā /
dharmārthavyavahārāṅgaistasmai satyātmane namaḥ //
yaṃ pṛthagdharmacaraṇāḥ pṛthagdharmaphalaiṣiṇaḥ /
pṛthagdharmaiḥ samarcanti tasmai dharmātmane namaḥ //
[yataḥ sarve prasūyante hyanaṅgātmāṅgadehinaḥ / unmādaḥ sarvabhūtānāṃ tasmai kāmātmane namaḥ // ]
yaṃ taṃ vyaktasthamavyaktaṃ vicinvanti maharṣayaḥ /
kṣetre kṣetrajñamāsīnaṃ tasmai kṣetrātmane namaḥ //
yaṃ dṛgātmānamātmasthaṃ vṛtaṃ ṣoḍaśabhirguṇaiḥ /
prāhuḥ saptadaśaṃsāṅkhyāstasmai sāṅkhyātmane namaḥ //
yaṃ vinidrā jitaśvāsāḥ santuṣṭāḥ saṃyatendriyāḥ /
jyotiḥ paśyanti yuñjānāstasmai yogātmena namaḥ //
apuṇyapuṇyoparame yaṃ punarbhavanirbhayāḥ /
śāntāḥ sannyāsino yānti tasmai mokṣātmane namaḥ //
yasyāgrirāsyaṃ dyaurmūrdhā khaṃ nābhiścaraṇau kṣitiḥ /
sūryaścakṣurdiśaḥ śrotraṃ tasmai lokātmane namaḥ //
yugeṣvāvartate yoṃ'śairmāsartvayanahāyanaiḥ /
sargapralayayoḥ kartā tasmai kālātmane namaḥ //
yo'sau yugasahasrānte pradīptārcirvibhāvasuḥ /
sambhakṣayati bhūtāni tasmai ghorātmane namaḥ //
sambhakṣya sarvabhūtāni kṛtvā caikārṇavaṃ jagat /
bālaḥ svapiti yaścaikastasmai māyātmane namaḥ //
sahasraśirase tasmai puruṣāyāmitātmane /
catuḥsamudrapayasi yoganidrātmane namaḥ //
ajasya nābhāvadhyekaṃ yasminviśvaṃ pratiṣṭhitam /
puṣkaraṃ puṣkarākṣasya tasmai pajhātmane namaḥ //
yasya keśeṣu jīmūtā nadyaḥ sarvāṅgasandhiṣu /
kukṣau samudrāścatvārastasmai toyātmane namaḥ //
yasmātsargāḥ pravartante sargapralayavikriyāḥ /
yasmiṃścaiva pralīyante tasmai hetvātmane namaḥ //
[yo niṣaṇṇo bhavedrātrau divā bhavati viṣṭhitaḥ / iṣṭāniṣṭasya ca draṣṭā tasmai draṣṭrātmane namaḥ // ]
akāryaḥ sarvakāryeṣu dharmakāryārthamudyataḥ /
vaikuṇṭhasya hi tadrūpaṃ tasmai kāryātmane namaḥ //
brahma vaktaṃ bhujau kṣatraṃ kṛtsnamūrūdaraṃ viśaḥ /
pādau yasyāśritāḥ śūdrāstasmaivarṇātmane namaḥ //
annapānendhanamayo rasaprāṇavivardhanaḥ /
yo dhārayati bhūtāni tasmai prāṇātmane namaḥ //
[prāṇānāṃ dhāraṇārthāya yo'nnaṃ bhuṅkte caturvidham / antarbhūtaḥ pacatyagnistasmai pākātmane namaḥ // ]
viṣaye vartamānānāṃ yaṃ taṃ vaiṣayikairguṇaiḥ /
prāhurviṣayagoptāraṃ tasmai goptrātmane namaḥ //
aprameyaśarīrāya sarvato buddhicakṣuṣe /
apāraparimāṇāya tasmai divyātmane namaḥ //
paraḥ kālātparo yajñātparaḥ sadasataśca yaḥ /
anādirādirviśvasya tasmai viśvātmane namaḥ //
vaidyuto jāṭharaścaiva pāvakaḥ śucireva ca /
dahanaḥ sarvabhakṣāṇāṃ tasmai vahnyātmane namaḥ //
rasātalagataḥ śrīmārnananto bhagavānprabhuḥ /
jagaddhārayate yo'sau tasmai śeṣātmane namaḥ //
jvalanārkendutārāṇāṃ jyotiṣāṃ divyamūrtinām /
yastejayati tejāṃsi tasmai tejātmane namaḥ //
ātmajñānamidaṃ jñānaṃ jñātvā pañcasvavasthitam /
yaṃ jñānenādhigacchanti tasmai jñānātmane namaḥ //
sāṅkhyairyogairviniścitya sādhyaiśca paramarṣibhiḥ /
yasya tu jñāyate tatvaṃ tasmai guhyātmane namaḥ //
jaṭine daṇḍine nityaṃ lambodaraśarīriṇe /
kamaṇḍaluniṣaṅgāya tasmai brahmātmane namaḥ //
[śūline tridaśeśāya tryambakāya mahātmane /
bhasmadigdhordhvaliṅgāya tasmā rudrātmane namaḥ //
candrārdhakṛtaśīrṣāya vyālayajñopavītine / pinākaśūlahastāya tasmai ugrātmane namaḥ // ]
yo jāto vasudevena devakyāṃ yadunandanaḥ /
śaṅkhacakragadāpāṇirvāsudevātmane namaḥ //
śiraḥkapālamālāya vyāghracarmanivāsine /
bhasmadigdhaśarīrāya tasmai rudrātmane namaḥ //
yo mohayati bhūtāni sarvapāśānubandhanaiḥ /
sarvasya rakṣaṇārthāya tasmai mohātmane namaḥ //
caitanyaṃ sarvato nityaṃ sarvaprāṇihṛdi sthitam /
sarvātītataraṃ sūkṣmaṃ tasmai sūkṣmātmane namaḥ //
pañcabhūtātmabhūtāya bhūtādinidhanāya ca /
akrodhadrohamohāya tasmai śāntātmane namaḥ //
yasminsarvaṃ yataḥ sarvaṃ yaḥ sarvaṃ sarvataśca yaḥ /
yaśca sarvamayo devastasmai sarvātmane namaḥ //
yaḥ śete kṣīraparyaṅke divyanāgavibhūṣite /
phaṇāsahasraracite tasmai nidrātmane namaḥ //
viśve ca marutaścaiva rudrādityāśvināvapi /
vasavaḥ siddhasādhyāśca tasmai devātmane namaḥ //
avyaktaṃ buddhyahankāro manobuddhīndriyāṇi ca /
tanmātrāṇi viśeṣāśca tasmai tatvātmane namaḥ //
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca bhūtādiprabhavāvyayaḥ /
yo'grajaḥ sarvabhūtānāṃ tasmai bhūtātmane namaḥ //
yaṃ hi sūkṣmaṃ vicinvanti paraṃ sūkṣmavido janāḥ /
sūkṣmātsūkṣmaṃ ca yadbrahma tasmai sūkṣmātmane namaḥ //
matsyo bhūtvā viriñcāya yena vedāḥ samāhṛtāḥ /
rasātalagataḥ śīghraṃ tasmai matsyātmane namaḥ //
mandarādrirdhṛto yena prāpte hyamṛtamanthane /
atikarkaśadehāya tasmai kūrmātmane namaḥ //
vārāhaṃ rūpamāsthāya mahīṃ savanaparvatām /
uddharatyekadaṃṣṭreṇa tasmai kroḍātmane namaḥ //
nārasiṃhavapuḥ kṛtvā sarvalokabhayankaram /
hiraṇyakaśipuṃ jaghne tasmai siṃhātmane namaḥ //
piṅgekṣaṇasaṭaṃ yasya rūpaṃ daṃṣṭrānakhairyutam /
dānavendrāntakaraṇaṃ tasmai dṛptātmane namaḥ //
yaṃ na devā na gandharvā na daityā na ca dānavāḥ / tatvato hi vijānanti tasmai sūkṣmātmane namaḥ // ]
vāmanaṃ rūpamāsthāya baliṃ saṃyamya māyayā / trailokyaṃ krāntavānyastu tasmai krāntātmane namaḥ //
jamadagnisuto bhūtvā rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ /
mahīṃ niḥkṣatriyāṃ cakre tasmai rāmātmane namaḥ //
triḥsaptakṛtvo yaścaiko dharme vyutkrāntigauravāt /
jaghāna kṣatriyānsaṅkhye tasmai krodhātmane namaḥ //
[vibhajya pañcadhā'tmānaṃ vāyurbhūtvā śarīragaḥ / yaśceṣṭayati bhūtāni tasmai vāyvātmane namaḥ // ]
rāmo daśirathirbhūtvā pulastyakulanandanam /
jaghāna rāvaṇaṃ saṅkhye tasmai kṣatrātmane namaḥ //
yo halī musalī śrīmānnīlāmbaradharaḥ sthitaḥ /
rāmāya rauhiṇeyāya tasmai bhogātmane namaḥ //
śaṅkhine cakriṇe nityaṃ śārṅgiṇe pītavāsase /
vanamālādharāyaiva tasmai kṛṣṇātmane namaḥ //
vasudevasutaḥ śrīmānkrīḍito nandagokule /
kaṃsasya nidhanārthāya tasmai krīḍātmane namaḥ //
vāsudevatvamāgamya yadorvaṃśasamudbhavaḥ /
bhūbhāraharaṇaṃ cakre tasmai kṛṣṇātmane namaḥ //
sārathyamarjunasyājau kurvangītāmṛtaṃ dadau /
lokatrayopakārāya tasmai brahmātmane namaḥ //
dānavāṃstu vaśe kṛtvā punarbuddhatvamāgataḥ /
sargasya rakṣaṇārthāya tasmai buddhātmane namaḥ //
haniṣyati kalau prāpte mlecchāṃsturagavāhanaḥ /
dharmasaṃsthāpako yastu tasmai kalkyātmane namaḥ //
tārānvaye kālanemiṃ hatvā dānavapuṅgavam /
dadau rājyaṃ mahendrāya tasmai sāṅkhyātmane namaḥ //
yaḥ sarvaprāṇināṃ dehe sākṣibhūto hyavasthitaḥ /
akṣaraḥ kṣaramāṇānāṃ tasmai sākṣyātmane namaḥ //
namostu te mahādeva namaste bhaktavatsala /
subrahmaṇya namaste'stu prasīda parameśvara //
avyaktavyaktarūpeṇa vyāptaṃ sarvaṃ tvayā vibho /
nārāyaṇaṃ sahasrākṣaṃ sarvalokamaheśvaram //
hiraṇyanābha yajñāṅgamamṛtaṃ viśvatomukham /
sarvadā sarvakāryeṣu nāsti teṣāmamaṅgalam //
yeṣāṃ hṛdistho deveśo maṅgalāyatanaṃ hariḥ /
maṅgala bhagavānviṣṇurmaṅgalaṃ madhusūdanaḥ //
maṅgalaṃ puṇ़ḍarīkākṣo maṅgalaṃ garuḍadhvajaḥ /
viśvakarmannamaste'stu viśvātmanviśvasambhava //
apavargasthabhūtānāṃ pañcānāṃ paramāsthita /
namaste triṣu lokeṣu vamaste paratastriṣu //
namaste dikṣu sarvāsu tvaṃ hi sarvaparāyaṇam /
namaste bhagavanviṣṇo tyekānāṃ prabhavāvyaya //
tvaṃ hi kartā hṛṣīkeśaḥ saṃhartā cāparājitaḥ /
tena paśyāmi te divyānbhāvānhi triṣuvartmasu //
tacca paśyāmi tatvena yatte rūpaṃ sanātanam / divaṃ te śirasā vyāptaṃ padbhyāṃ devī vasundharā /
vikrameṇa trayo lokāḥ puruṣo'si sanātanaḥ //
[diśo bhujā raviścakṣurvīrye śukraḥ pratiṣṭhitaḥ / saptamārgā niruddhāste vāyoramitatejasaḥ // ]
vyaktāvyaktasvarūpeṇa vyāptaṃ sarvaṃ tvayā vibho /
avyaktaṃ brāhmaṇaṃ rūpaṃ vyaktametaccarācaram //
atasīpuṣpasankāśaṃ pītavāsasamacyutam /
ye namasyanti govindaṃ na teṣāṃ vidyate bhayam //
[eko'pi kṛṣṇasya kṛtaḥ praṇāmo daśāśvamedhāvabhṛthena tulyaḥ /
daśāśvamedhī punareti janma kṛṣṇapraṇāmī na punarbhavāya //
kṛṣṇavratāḥ kṛṣṇamanusmaranto rātrau ca kṛṣṇaṃ punarutthitā ye /
te kṛṣṇadehāḥ praviśanti kṛṣṇa mājyaṃ yathā mantrahutaṃ hutāśe //
namo narakasantrāsarakṣāmaṇḍalakāriṇe /
saṃsāranimnagāvartatarikāṣṭhāya viṣṇave //
namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca /
jagaddhitāya kṛṣṇāya govindāya namonamaḥ //
prāṇakāntārapātheyaṃ saṃsārocchedabheṣajam / duḥkhaśokaparitrāṇaṃ harirityakṣaradvayam // ]
nārāyaṇaparaṃ brahma nārāyaṇaparaṃ tapaḥ /
nārāyaṇaparaṃ satyaṃ nārāyaṇaparaṃ param //
yathā viṣṇumayaṃ satyaṃ yathā viṣṇumayaṃ haviḥ /
tathā viṣṇumayaṃ sarvaṃ pāpmā ne naśyatāṃ tathā //
tasya yajñavarāhasya viṣṇoramitatejasaḥ /
praṇāmaṃ ye'pi kurvanti teṣāmapi namonamaḥ //
tvāṃ prapannāya bhaktāya gatimiṣṭāṃ jigīṣave /
yacchreyaḥ puṇḍarīkākṣa taddhyāyasva surottama //
iti vidyātapoyonirayonirviṣṇurīḍitaḥ /
vāgyajñenārcito devaḥ prīyatāṃ me janārdanaḥ //
vaiśampāyana uvāca /
etāvaduktvā vacanaṃ bhīṣmastadratamānasaḥ /
nama ityeva kṛṣṇāya praṇāmamakarottadā //
tasminnuparate vākye tataste brahmavādinaḥ /
bhīṣmaṃ vāgbhirvāṣpagalāstamānarcurmahādyutim //
te'stuvantaśca viprendrāḥ keśavaṃ puruṣottamam /
bhīṣmaṃ ca śanakaiḥ sarve praśaśaṃsuḥ punaḥ punaḥ //
adhigamya tu yogena bhaktiṃ bhīṣmasya mādhavaḥ /
trailokyadarśanaṃ jñānaṃ divyaṃ dattvā yayau hariḥ //
viditvā bhaktiyogaṃ taṃ bhīṣmasya puruṣottamaḥ /
sahasotthāya taṃ hṛṣṭo yānamevānvapadyata //
keśavaḥ sātyakiścaiva rathenakena jagmatuḥ /
apareṇa mahātmānau yudhiṣṭhiradhanañjayau //
bhīmaseno yamau cobhau rathamekaṃ samāsthitāḥ /
kṛpo yuyutsuḥ sūtaśca sañjayaścāparaṃ ratham //
te rathairnagarākāraiḥ prayātāḥ puruṣarṣabhāḥ /
nemighoṣeṇa mahatā kampayante vasundharām //
tato giraḥ puruṣavarastaveritāṃ dvijeritāḥ pathiṣu manāk sa śuśruve /
kṛtāñjaliṃ praṇatamathāparaṃ janaṃ sa keśihā muditamanāsthanandata //
iti smaranpaṭhati ca śārṅgadhanvanaḥ śṛṇotu vā yadukulanandanastavam /
sa cakrabhṛtpratihatasarvākilviṣo janārdanaṃ praviśati dehasankṣaye //
yaṃ yoginaḥ prāṇaviyogakāle yatnena citte viniveśayanti /
sa taṃ purastāddharimīkṣamāṇaḥ prāṇāñjahau prāptaphalo hi bhīṣmaḥ //
svavarājaḥ samāpto'yaṃ viṣṇoradbhutakarmaṇaḥ /
gāṅgeyena purā gīto mahāpātakanāśanaḥ //
imaṃ naraḥ stavarājaṃ mumukṣuḥ paṭhañśuciḥ kaluṣitakalmaṣāpaham /
atītya lokānmalinaḥ samāmatā npadaṃ sa gacchatyamṛtaṃ mahātmanaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0