Mahabharata · Chapter 12.34
tapasā karmaṇā caiva pradānena ca bhārata /
punāti pāpaṃ puruṣaḥ pūtaścenna pravartate //
ekakālaṃ tu bhuñjānaścaranbhaikṣaṃ svakarmakṛt /
kapālapāṇiḥ khaṭvāṅgī brahmacārī sadotthitaḥ //
anasūyuradhaḥ śāyī karma loke prakāśayan /
pūrṇairdvādaśabhirvarṣairbrahmahā vipramucyate //
lakṣyaḥ śastrabhṛtāṃ vā syādviduṣāmicchayā'tmanaḥ /
prāsyedātmānamagnau vā samiddhe triravāk्śirāḥ //
japanvā'nyatamaṃ vedaṃ yojanānāṃ śataṃ vrajet /
sarvasvaṃ vā vedavide brāhmaṇāyopapādayet //
dhanaṃ vā jīvanāyālaṃ gṛhaṃ vā saparicchadam /
mucyate brahmahatyāyā goptā gobrāhmaṇasya ca //
ṣaṅgirvarṣaiḥ kṛcchrabhojī brahmahā pūyate naraḥ /
māsemāse samaśnaṃstu tribhirvarṣaiḥ pramucyate //
saṃvatsareṇa māsāśī pūyate nātra saṃśayaḥ /
tathaivopavasanrājansvalpenāpi prapūyate //
kratunā cāśvamedhena pūyate nātra saṃśayaḥ / ye cāpyavabhṛthasnātāḥ kecidevaṃvidhā narāḥ /
te sarve dhūtapāpmāno bhavantīti parā śrutiḥ //
brāhmaṇārthe hato yuddhe mucyate brahmahatyayā //
gavāṃ śatasahasraṃ tu pātrebhyaḥ pratipādayet /
brahmahā vipramucyeta sarvapāpebhya eva ca //
kapilānāṃ sahasrāṇi yo dadyātpañcaviṃśatim /
dogdhrīṇāṃ sa ca pāpebhyaḥ sarvebhyo vipramucyate //
gosahasraṃ savatsānāṃ dogdhrīṇāṃ prāṇasaṃśaye /
sādhubhyo vai daridrebhyo dattvā mucyeta kilviṣāt //
śataṃ vai yastu kāmbhojānbrāhmaṇebhyaḥ prayacchati /
niyatebhyo mahīpāla sa ca pāpātpramucyate //
manorathaṃ tu yo dadyādekasmā api bhārata /
na kīrtayeta dattvā yaḥ sa ca pāpātpramucyate //
surāpānaṃ sakṛtkṛtvā yo'gnivarṇāṃ surāṃ pibet /
sa pāvayatyathātmānamiha loke paratra ca //
maruprapātaṃ prapatañjvalanaṃ vā samāviśan /
mahāprasthānamātiṣṭhanmucyate sarvakilbiṣaiḥ //
bṛhaspatisaveneṣṭvā surāpo brāhmaṇaḥ punaḥ /
samitiṃ brāhmaṇo gacchediti vai brahmaṇaḥ śrutiḥ //
bhūmipradānaṃ kuryādyaḥ surāṃ pītvā vimatsaraḥ /
punarna ca pibedrājansaṃskṛtaḥ sa ca śudhyati //
gurutalpī śilāṃ taptāmāyasīmabhisaṃviśet /
avakṛtyātmanaḥ śephaṃ pravrajedūrdhvadarśanaḥ //
śarīrasya vimokṣeṇa mucyate karmaṇo'śubhāt /
karmabhyo vipramucyante yatāḥ saṃvatsaraṃ striyaḥ //
mahāvrataṃ caredyastu dadyātsarvasvameva tu /
gurvarthe vā hato yuddhe sa mucyetkarmaṇo'śubhāt //
anṛtenopavartī cetpratiroddhā gurostathā /
upāhṛtya priyaṃ tasmai tasmātpāpātpramucyate //
avakīrṇanimittaṃ tu brahmahatyāvrataṃ caret /
gocarmavāsāḥ ṣaṇmāsāṃstathā mucyeta kilbiṣāt //
paradāropasevī tu parasyāpaharanvasu /
saṃvatsaraṃ vratī bhūtvā tathā mucyeta kilbiṣāt //
dhanaṃ tu yasyāpaharettasmai dadyātsamaṃ vasu /
vividhenābhyupāyena tadā mucyeta kilbiṣāt //
kṛcchrāddvādaśarātreṇa saṃyatātmā vrate sthitaḥ /
parivettā bhavetpūtaḥ parivittistathaiva ca //
niveśyaṃ tu punastena bhavettārayatā pitṝn /
na tu striyā bhaveddoṣo na tu sā tena lipyate //
bhojanaṃ hyantarāśuddhaṃ cāturmāsye vidhīyate /
striyastena praśudhyanti iti dharmavido viduḥ //
striyastvāśaṅkitāḥ pāpe nopagamyā vijānatā /
rajasā tā viśudhyante bhasmanā bhājanaṃ yathā //
pādajocchiṣṭakāṃsyaṃ yadgavā ghrātamathāpi vā /
gaṇḍūṣocchiṣṭamapi vā viśudhyeddaśabhistu tat //
catuṣpātsakalo dharmo brāhmaṇasya vidhīyate /
pādona iṣṭo rājanye tathā dharmo vidhīyate //
tathā vaiśye ca śūdre ca pādaḥ pādo vidhīyate /
vidyādevaṃvidhanaiṣāṃ gurulāghavaniścayam //
tiryagyonivadhaṃ kṛtvā drumāṃśchitvottarānbahūn /
trirātraṃ vāyubhakṣaḥ syātkarma ca prathayannaraḥ //
agamyāgamane rājanprāyaścittaṃ vidhīyate /
ārdravastreṇa ṣaṇmāsānvibhāvyaṃ bhasmaśāyinā //
evameva tu sarveṣāmakāryāṇāṃ vidhirbhavet /
brahmaṇoktena vidhinā dṛṣṭāntāgamahetubhiḥ //
sāvitrīmapyadhīyānaḥ śucau deśe mitāśanaḥ /
ahiṃso mandakaṃ jalpānmucyate sarvakilbiṣāt //
ahaḥ su satataṃ tiṣṭhedabhyākāśaṃ niśāḥ svapan /
trirahni trirniśāyāṃ ca savāsā jalamāviśet //
strīśūdrapatitāṃścāpi nābhibhāṣedbratānvitaḥ /
pāpānyajñānataḥ kṛtvā mucyedevaṃvrato dvijaḥ //
śubhāśubhaphalaṃ pretya labhate bhūtasākṣikam /
atiricyettayoryastu tatkartā labhate phalam //
tasmāddānena tapasā karmaṇā ca phalaṃ śubham /
vardhayedaśubhaṃ kṛtvā yathā syādatirekavān //
kuryācchubhāni karmāṇi nimitte pāpakarmaṇām /
dadyānnityaṃ ca vittāni tathā mucyeta kilbiṣāt //
anurūpaṃ hi pāpasya prāyaścittamudāhṛtam /
mahāpātakavarjaṃ tu prāyaścittaṃ vidhīyate //
bhakṣyābhakṣyeṣu cānyeṣu vācyāvācye tathaiva ca /
ajñānajñānayo rājanvihitānyanujānataḥ //
jānatā tu kṛtaṃ pāpaṃ guru sarvaṃ bhavatyuta /
ajñānātskhalite doṣe prāyaścittaṃ vidhīyate //
śakyate vidhinā pāpaṃ yathoktena vyapohitum /
āstike śraddadhāne ca vidhireṣa vidhīyate //
nāstikāśraddadhāneṣu puruṣeṣu kadācana /
dambhadveṣapradhāneṣu vidhireṣa na śiṣyate //
śiṣṭācāraśca diṣṭaśca dharmo dharmabhūtāṃ vara /
sevitavyo naravyāghra pretyeha ca hitepsunā //
sa rājanmokṣyate pāpāttena pūrṇena hetunā /
trāṇārthaṃ vā vadhe teṣāmathavā nṛpakarmaṇā //
athavā te ghṛṇā kācitprāyaścittaṃ cariṣyasi /
mā caivānāryajuṣṭena mṛtyunā nidhanaṃ gamaḥ //
vaiśampāyana uvāca /
evamukto bhagavatā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
cintayitvā muhūrtena pratyuvāca tapodhanam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0