Mahabharata · Chapter 12.29

sa kathaṃ kāñcanaṣṭhīvī sṛñjayasya suto'bhavat /
parvatena kimathe vā dattastena mamāra ca //

yadā varṣasahasrāyustadā bhavati mānavaḥ /
kathamaprāptakaumāraḥ sṛñjayasya suto mṛtaḥ //

utāho nāmamātraṃ vai suvarṇaṣṭhīvino'bhavat /
kathaṃ vā kāñcanaṣṭhīvītyetadicchāmi veditum //
śrīkṛṣṇa uvāca /

atra te varṇayiṣyāmi yathāvṛttaṃ janeśvara /
nāradaḥ parvataścaiva dvāvṛvī lokasattamau //

mātulo bhāgineyaśca devalokādihāgatau /
vihartukāmau samprītyā mānuṣeṣu purā vibho //

haviḥpavitrabhojyena devabhojyena caiva hi /
nārado mātulastatra bhāgineyaśca parvataḥ //

tāvubhau tapasopetāvavanītalacāriṇau /
bhuñjānau mānuṣānbhogānyathāvatparyadhāvatām //

prītimantau mudā yuktau samayaṃ caiva cakratuḥ /
yo bhaveddhṛdi sankalpaḥ śubho vā yadi vā'śubhaḥ //

anyonyasya ca ākhyeyo mṛṣā śāpo'nyathā bhavet /
tau tatheti pratijñāya maharṣī lokapūjitau //

sṛñjayaṃ śvaityamabhyetya rājānamidamūcatuḥ /
āvāṃ bhavati vatsyāvaḥ kañcitkālaṃ hitāya te //

yathāvatpṛthivīpāla āvayoḥ praguṇībhava /
tatheti kṛtvā rājā tau satkṛtyopacacāra ha //

tataḥ kadācittau rājā mahātmānau tapodhanau /
abravītparamaprītaḥ suteyaṃ devarūpiṇī //

ekaiva mama kanyaiṣā yuvāṃ paricariṣyati / darśanīyānavadyāṅgī śīlavṛttasamāhitā /
sukumārī kumārī ca pajhakiñjalkasuprabhā //

paramaṃ saumyamityuktaṃ tābhyāṃ rājā śaśāsa tām /
kanye viprāvupacara devavatpitṛvacca ha //

sā tu kanyā tathetyuktvā pitaraṃ dharmacāriṇī /
yathānideśaṃ rājñastau satkṛtyopacacāra ha //

tasyāstenopacāreṇa rūpeṇāpratimena ca /
nāradaṃ hṛcchayastūrṇaṃ sahasaivābhyapadyata //

vavṛdhe hi tatastasya hṛdi kāmo mahātmanaḥ /
yathā śuklasya pakṣasya pravṛttau candramāḥ śanaiḥ //

na ca taṃ bhāgineyāya parvatāya mahātmane /
śaśaṃsa manmathaṃ tīvraṃ vrīḍamānaḥ sa dharmavit //

tapasā ceṅgitaiścaiva parvato'tha bubodha tam /
kāmārtaṃ nāradaṃ kruddhaḥ śaśāpainaṃ tato bhṛśam //

kṛtvā samayamavyagro bhavānvai sahito mayā /
yo bhaveddhṛdi sankalpaḥ śubho vā yadi vā'śubhaḥ //

anyonyasya sa ākhyeya iti tadvai mṛṣā kṛtam /
bhavatā vacanaṃ brahmaṃstasmādeṣa śapāmyaham //

na hi kāmaṃ pravartantaṃ bhavānācaṣṭa me purā /
sukumāryāṃ kumāryāṃ te tasmānnaiṣa kṣamāmyaham //

brahmacārī gururyasmāttapasvī brāhmaṇaśca san /
akārṣīḥ samayabhraṃśamāvābhyāṃ yaḥ kṛto mithaḥ //

śapsye tasmātsusankruddho bhavantaṃ taṃ nibodha me //

sukumārī ca te bhāryā bhaviṣyati na saṃśayaḥ / vānaratvaṃ ca te kanyā vivāhātprabhṛti prabho /
sandrakṣyanti narāścānye svarūpeṇa vinākṛtam //

sa tadvākyaṃ tu vijñāya nāradaḥ parvataṃ tathā /
aśapattamapi krodhādbhāgineyaṃ sa mātulaḥ //

tapasā brahmacaryeṇa satyena ca damena ca /
yukto'pi nityadharmaśca na vai svargamavāpsyasi //

tau tu śāvā bhṛśaṃ kruddhau parasparamamarṣaṇau /
pratijagmatuhṛnyonyaṃ kruddhāviva gajottamau //

parvataḥ pṛthivīṃ kṛtsnāṃ vicacāra mahāmatiḥ /
pūjyamāno yathānyāṃyaṃ tejasā svena bhārata //

atha tāmalabhatkanyāṃ nāradaḥ sṛñjayātmajām /
dharmeṇa viprapravaraḥ sukumārīmaninditām //

sā tu kanyā yathāśāpaṃ nāradaṃ taṃ dadarśa ha /
pāṇigrahaṇamantrāṇāṃ niyogādeva nāradam //

sukumārī ca devarṣi vānarapratimānanam /
naivāvamanyata tadā prītimatyeva cābhavat //

upatasthe ca bhartāraṃ na cānyaṃ manasā'pyagāt /
devaṃ munīṃ vā yakṣaṃ vā patitve pativatsalā //

tataḥ kadācidbhagavānparvato'nucacāra ha /
vanaṃ virahitaṃ kiñcittatrāpaśyatsa nāradam //

tato'bhivādya provāca nāradaṃ parvatastadā /
bhavānprasādaṃ kurutātsvargādeśāya ye prabho //

tamuvāca tato dṛṣṭvā parvataṃ nāradastathā /
kṛtāñjalimupāsīnaṃ dīnaṃ dīnataraḥ svayam //

tvayā'haṃ prathamaṃ śapto vānarastvaṃ bhaviṣyasi /
ityuktena mayā paścācchaptastavamapi matsarāt //

adyaprabhṛti vai vāsaṃ svarge nāvāpsyasīti ha /
tava naitadvisadṛśaṃ putrasthāne hi me bhavān //

nivartayetāṃ tau śāpāvanyonyena tadā munī //

śrīsamṛddhaṃ tadā dṛṣṭvā nāradaṃ devarūpiṇam /
sukumārī pradudrāva parapuṃsaviśaṅkayā //

tāṃ parvatastato dṛṣṭvā pradravantīmaninditām /
abravīttava bhartaiṣa nātra kāryā vicāraṇā //

ṛṣiḥ paramadharmātmā nārado bhagavānprabhuḥ /
tavaivābhedyahṛdayo mā te bhūdatra saṃśayaḥ //

sānunītā bahuvidhaṃ parvatena mahātmanā / śāpadoṣaṃ ca taṃ bhartuḥ śrutvā prakṛtimāgatā /
parvato'tha yayau svargaṃ nārado'bhyagamadgṛhān //
vāsudeva uvāca /

pratyakṣakartā sarvasya nārado bhagavānṛṣiḥ /
eṣa vakṣyati te pṛṣṭo yathāvṛttaṃ narottama //