Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.280

12.280.1

mokṣaḥ pitāmahenokta upāyānnānupāyataḥ /
tamupāyaṃ yathānyāyaṃ śrotumicchāmi bhārata //
bhīṣma uvāca /

12.280.2

tvayyevaitanmahāprājña yuktaṃ nipuṇadarśanam /
yadupāyena sarvārthaṃ nityaṃ mṛgayase'nagha //

12.280.3

karaṇe ghaṭasya yā buddhirghaṭotpattau na sā matā /
evaṃ dharmābhyapāyeṣu nānyaddharmeṣu kāraṇam //

12.280.4

pūrve samudre yaḥ panthāḥ sa na gacchati paścimam /
ekaḥ panthā hi mokṣasya tanme vistarataḥ śṛṇu //

12.280.5

kṣamayā krodhamucchindyātkāmaṃ sankalpavarjanāt /
satvasaṃsevānaddhīro nidrāmucchettumarhati //

12.280.6

apramādādbhayaṃ rakṣecchvāsaṃ kṣetrajñaśīlanāt /
icchāṃ dveṣaṃ ca kāmaṃ ca dhairyeṇa vinivartayet //

12.280.7

bhramaṃ sammohamāvartamabhyāsādvinivartayet /
nidrāṃ cāpratibhāṃ caiva jñānābhyāsena tattvavit //

12.280.8

upadravāṃstathā rogānhitajīrṇamitāśanāt /
lobhaṃ mohaṃ ca santoṣādviṣayāṃstattvadarśanāt //

12.280.9

anukrośādadharmaṃ ca jayeddharmamavekṣayā /
āyatyā ca jayedāśāmarthaṃ saṅgavivarjanāt //

12.280.10

anityatvena ca snehaṃ kṣudhaṃ yogena paṇḍitaḥ /
kāruṇyenātmano mānaṃ tṛṣṇāṃ ca paritoṣataḥ //

12.280.11

utthānena jayettandrīṃ vitarkaṃ niścayājjayet /
maunena bahubhāṣāṃ ca śauryeṇa ca bhayaṃ jayet //

12.280.12

yacchedvāṅbhanasī buddhyā tāṃ yacchejjñānacakṣuṣā /
jñānamātmā mahānyacchettaṃ yacchejjñānamātmanaḥ //

12.280.13

tadetadupaśāntena boddhavyaṃ śucikarmaṇā /
yogadoṣānsamucchidyātpañca yānkavayo viduḥ //

12.280.14

kāmaṃ krodhaṃ ca lobhaṃ ca bhayaṃ svapnaṃ ca pañcamam /
parityajya niṣeveta tathemānyogasādhanān //

12.280.15

dhyānamadhyayanaṃ dānaṃ satyaṃ hrīrārjavaṃ kṣamā /
śaucamāhārataḥ śuddhirindriyāṇāṃ ca saṃyamaḥ //

12.280.16

etairvivardhate tejaḥ pāpmānamapahanti ca /
sidhyanti cāsya sankalpā vijñānaṃ ca pravartate //

12.280.17

dhūtapāpaḥ sa tejasvī ladhvāhāro jitendriyaḥ /
kāmakrodhau vaśe kṛtvā ninīṣedbrahmaṇaḥ padam //

12.280.18

amūḍhatvamasaṅgitvaṃ kāmakrodhavivarjanam /
adainyamanudīrṇatvamanudvego vyavasthitiḥ //

12.280.19

eṣa mārgo hi mokṣasya prasanno vimalaḥ śuciḥ /
tathā vākkāyamanasāṃ niyamaḥ kāmato'nyathā //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc