Mahabharata · Chapter 12.279
kathaṃ bhavati pāpātmā kathaṃ dharmaṃ karoti vā /
kena nirvedamādatte mokṣaṃ vā kena gacchati //
bhīṣma uvāca /
viditāḥ sarvadharmāste sthityarthamanupṛcchasi /
śṛṇu mokṣaṃ sanirvedaṃ pāpaṃ dharmaṃ ca mūlataḥ //
vijñānārthaṃ hi pañcānāmicchāpūrvaṃ pravartate /
prāpyatāṃ vartate kāmo dveṣo vā bharatarṣabha //
tatastadarthaṃ yatate karma cārabhate mahat /
iṣṭānāṃ rūpagandhānāmabhyāsaṃ ca cikīrṣati //
tato rāgaḥ prabhavati dveṣaśca tadanantaram /
tato lobhaḥ prabhavati mohaśca tadanantaram //
lobhamohābhibhūtasya rāgadveṣānvitasya ca /
na dharme jāyate buddhirvyājāddharmaṃ karoti ca //
vyājena carate dharmamarthaṃ vyājena rocate /
vyājena siddhyamāneṣu dharmeṣu kurunandana //
tatraiva kurute buddhiṃ tataḥ pāpaṃ cikīrṣati /
suhṛdbhirvāryamāṇo'pi paṇ़ḍitaiścāpi bhārata //
uttaraṃ nyāyasambaddhaṃ bravīti vidhicoditam /
adharmastrividhastasya vardhate rāgamohajaḥ //
pāpaṃ cintayate karma prabravīti karoti ca /
tasyādharmapravṛttasya doṣānpaśyanti sādhavaḥ //
ekaśīlāśca mitratvaṃ bhajante pāpakarmiṇaḥ /
sa neha sukhamāpnoti kuta eva paratra vai //
evaṃ bhavati pāpātmā dharmātmānaṃ tu me śṛṇu /
yathā kuśaladharmā sa kuśalaṃ pratipadyate //
kuśalenaiva dharmeṇa gatimiṣṭāṃ prapadyate /
ya etānprajñayā doṣānpūrvamevānupaśyati //
kuśalastu sukhārthāya sādhūṃścāpyupasevate /
tasya sādhusamācārādabhyāsāccaiva vardhate //
prājño dharme ca ramate dharmaṃ caivopajīvati /
so'tha dharmādavāpteṣu dhaneṣu kurunandana //
tasyaiva siñcate mūlaṃ guṇānpaśyati yatra vai /
dharmātmā bhavati hyevaṃ mitraṃ ca labhate śubham //
sa mitradhanalābhāttu pretya ceha ca nandati /
śabde sparśe rase rūpe tathā gandhe ca bhārata //
prabhutvaṃ labhate janturdharmasyaitatphalaṃ viduḥ /
sa tu dharmaphalaṃ labdhvā na tṛṣyati yudhiṣṭhira //
dharme sthitānāṃ kaunteya sarvabhogakriyāsu ca / atṛpyamāṇo nirvedamādatte jñānacakṣuṣā /
prajñācakṣuryadā kāme doṣamevānupaśyati //
śabde sparśe tathā rūpe na ca bhāvayate manaḥ /
vimucyate tadā kāmānna ca dharmaṃ vimuñcati //
sarvatyāge ca yatate dṛṣṭvā lokaṃ kṣayātmakam /
tato mokṣāya yatate nānupāyādupāyataḥ //
śanairnirvedamādatte pāpaṃ karma jahāti ca /
dharmātmā caiva bhavati mokṣaṃ ca labhate param //
etatte kathitaṃ tāta yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
pāpaṃ dharmastathā mokṣo nirvedaścaiva bhārata //
tasmāddharme pravartethāḥ sarvāvasthaṃ yudhiṣṭhira /
dharme sthitānāṃ kaunteya siddhirbhavati śāśvatī //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0