Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.276

12.276.1

vedāḥ pramāṇaṃ lokānāṃ na vedāḥ pṛṣṭhataḥ kṛtāḥ /
dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat //

12.276.2

śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati /
śarīrametatkurute yadvede kurute tanum //

12.276.3

kṛtaśuddhaśarīro hi pātraṃ bhavati brāhmaṇaḥ /
ānantyamanucintyedaṃ karmaṇāṃ tadbrabīmi te //

12.276.4

nirāgamamanaitihyamatyakṣaṃ lokasākṣikam /
dharma ityeva ye yajñānvitanvanti nirāśiṣaḥ //

12.276.5

utpannatyāgino lubdhāḥ kṛpāsūyāvivarjitāḥ /
dhanināmeṣa vai panthāstīrtheṣu pratipādanam //

12.276.6

anāśritāḥ pāpakṛtyāḥ kadācitkarmayoginaḥ /
manaḥ sankalpasaṃsiddhā viśuddhajñānaniścayāḥ //

12.276.7

akrudhyanto'nasūyanto nirahankāramatsarāḥ /
jñānaniṣṭhāstriśuklāśca sarvabhūtahite ratāḥ //

12.276.8

āsangṛhasthā bhūyiṣṭhā apakrāntāḥ svakarmasu /
rājānaśca tathā yuktā brāhmaṇāśca yathāvidhi //

12.276.9

samā hyārjavasampannāḥ santuṣṭā jñānaniścayāḥ /
pratyakṣadharmāḥ śucayaḥ śraddadhānāḥ parāvare //

12.276.10

purastādbhāvitātmāno yathāvaccaritavratāḥ /
caranti dharmaṃ kṛcchre'pi durge caivāpi saṃhatāḥ //

12.276.11

saṃhatya dharmaṃ caratāṃ purā'sītsukhameva tat /
teṣāṃ nāsīdvidhātavyaṃ prāyaścittaṃ kathañcana //

12.276.12

satyaṃ hi dharmamāsthāya durādharṣatamā matāḥ /
na mātrāmanurudhyante na dharmacchalamantataḥ //

12.276.13

ya eva prathamaḥ kalpastamevātra caranmahān //

12.276.14

asyāṃ sthitau sthitānāṃ hi prāyaścittaṃ na vidyate /
yadā tu durbalātmānaḥ prāyaścittaṃ tadā bhavet //

12.276.15

eta evaṃvidhāḥ prāhuḥ purāṇā yajñavāhanāḥ /
traividyavṛddhāḥ śucayo vṛttavanto yaśasvinaḥ //

12.276.16

yajanto'haraharyajñairnirāśīrbandhanā budhāḥ /
teṣā yajñāśca vedāśca karmāṇi ca yathāgamam //

12.276.17

āgamāśca yathākāmaṃ sankalpāśca yathāvratam /
apetakāmakrodhānāṃ duścarācārakarmaṇām //

12.276.18

svakarmabhiḥ śaṃsitānāṃ prakṛtyā śaṃsitātmanām /
ṛjūnāṃ śamanityānāṃ sveṣu karmasu vartatām //

12.276.19

sarvamānantyamevāsīditi naḥ śāśvatāścutiḥ /
teṣāmadīnasatvānāṃ duścarācārakarmaṇām //

12.276.20

svakarmabhiḥ saṃsitānāṃ tapo ghoratvamāgatam /
saṃ sadācāramāścaryaṃ purāṇaṃ śāśvataṃ dhruvam //

12.276.21

aśaknuvadbhiścarituṃ kiñciddharmeṣu sūcitam /
nirāpaddharma ācāro hyapramādo'parābhavaḥ //

12.276.22

sarvavarṇeṣu yatteṣu nāsītkaścidvyatikramaḥ /
dharmamekaṃ catuṣpādamāśritāste narā vibho //

12.276.23

taṃ santo vidhivatprāpya gacchanti paramāṃ gatim /
gṛhebhya eva niṣkramya vanamanye samāśritāḥ //

12.276.24

gṛhamevābhisaṃśritya tato'nye brahmacāriṇaḥ /
vyastamekaṃ caturdhā tu brāhmaṇā āśramaṃ viduḥ //

12.276.25

sarve sarvatra tiṣṭhanto gacchanti paramāṃ gatim / eva evaṃvidhāḥ prāhuḥ purāṇā brahmacāriṇaḥ //

12.276.26

ta ete divi dṛśyante jyotirbhūtā dvijātayaḥ / nakṣatrāṇīva dhiṣṇyeṣu bahavastārakāgaṇāḥ /
ānantyamupasamprāptāḥ santoṣāditi vaidikam //

12.276.27

yadyāgacchanti saṃsāraṃ punaryoniṣu tādṛśāḥ /
na lipyante pārakṛtyaiḥ kadācitkarmayonitaḥ //

12.276.28

evameva brahmacārī śuśrūṣurghoraniścayaḥ /
evaṃyukto brāhmaṇaḥ syādanyo brāhmaṇako bhavet //

12.276.29

karmaiva puruṣasyāha śubhaṃ vā yadi vā'śubham /
evaṃ pakvakaṣāyāṇāmānantyena śrutena ca //

12.276.30

sarvamānantyamevāsīditi naḥ śāśvatī śrutiḥ /
teṣāmapetatṛṣṇānāṃ nirṇiktānāṃ śubhātmanām //

12.276.31

caturtha aupaniṣado dharmaḥ sādhāraṇaḥ smṛtaḥ /
saṃsiddhaiḥ sevyate nityaṃ brāhmaṇairniyatātmabhiḥ //

12.276.32

santoṣamūlastyāgātmā jñānādhiṣṭhānamucyate /
apavargamatirnityo yatidharmaḥ sanātanaḥ //

12.276.33

sādhāraṇaḥ kevalo vā yathābalamupāsyate / gacchante balinaḥ kṣemaṃ durbalo'trāvasīdati /
brāhmaṇaḥ padamanvicchansaṃsārānmucyate śuciḥ //
syūmaraśmiruvāca /

12.276.34

ye bhuñjate ye dadate yajante'dhīyate ca ye /
mātrābhirdharmalubdhābhirye vā tyāgaṃ samāśritāḥ //

12.276.35

eteṣāṃ pretyabhāve tu katamaḥ svargajittamaḥ /
etadācakṣva me brahmanyāthātathyena pṛcchataḥ //
kapila uvāca /

12.276.36

parigrahāḥ śubhāḥ sarve guṇato'bhyudayāśca te /
na tu tyāgasukhaṃ prāptā etattvamapi paśyasi //
syūmaraśmiruvāca /

12.276.37

bhavanto jñānaniṣṭhā vai gṛhasthāḥ karmaniścayāḥ /
āśramāṇāṃ ca sarveṣāṃ niṣṭhāyāmaikyamucyate //

12.276.38

ekatvena pṛthaktvena viśeṣo nānya ucyate /
tadyathāvadyathānyāyaṃ bhagavānprabravītu me //
kapila uvāca /

12.276.39

śarīrapaktiḥ karmāṇi jñānaṃ tu paramā gatiḥ /
pakve kaṣāyavijñānaṃ yathā jñānaṃ ca tiṣṭhati //

12.276.40

ānṛśaṃsyaṃ kṣamā śāntirahiṃsā satyamārjavam /
adroho'nabhimānaśca hrīstitikṣā śamastathā //

12.276.41

panthāno brahmaṇastveta etaiḥ prāpnoti yatparam /
tadvidvānanubuddhyeta manasā karmaniścayam //

12.276.42

yāṃ viprāḥ sarvataḥ śāntā viśuddhā jñānaniścayāḥ /
gatiṃ gacchanti santuṣṭāstāmāhuḥ paramāṃ gatim //

12.276.43

vedāṃśca veditavyaṃ ca viditvā ca yathāsthitim /
evaṃ vedavidityāhurato'nyo vātarecakaḥ //

12.276.44

sarvaṃ vidurvedavido vede sarvaṃ pratiṣṭhitam /
vede hi niṣṭhā sarvasya yadyadasti ca nāsti ca //

12.276.45

eṣaiva niṣṭhā sarvatra yattadasti ca nāsti ca /
etadantaṃ ca madhyaṃ ca saccā'sacca vijānataḥ //

12.276.46

samāptaṃ tyāga ityeva śama ityeva niścitam /
santoṣa ityanugatamapavarge pratiṣṭhitam //

12.276.47

ṛtaṃ satyaṃ viditaṃ veditavyaṃ sarvasyātmā sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca /
sarvaṃ sukhaṃ yacchivamuttaraṃ ca brahmāvyaktaṃ prabhavaścāvyayaṃ ca //

12.276.48

tejaḥ kṣamā śāntiranāmayaṃ śubhaṃ tathāvidhaṃ vyoma sanātanaṃ dhruvam /
etaiḥ śabdairgamyate buddhinetrai stasmai namo brahmaṇe brāhmaṇāya //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc