Mahabharata · Chapter 12.267

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
tulādhārasya vākyāni dharme jājalinā saha //

vane vanacaraḥ kaścijjājalirnāma vai dvijaḥ /
sāgaroddeśamāgamya tapastepe mahātapāḥ //

niyato niyatāhāraścīrājinajaṭādharaḥ /
malapaṅkadharo dhīmānbahūnvarṣagaṇānmuniḥ //

sa kadācinmahātejā jalavāso mahīpate /
cacāra lokānviprarṣiḥ prekṣamāṇo manojavaḥ //

sa cintayāmāsa munirjalamadhye kadācana /
viprekṣya sāgarāntāṃ vai mahīṃ savanakānanām //

na mayā sadṛśo'stīha loke sthāvarajaṅgame /
apsu vaihāyasaṃ gacchenmayā yo'nyaḥ saheti vai //

sa dṛśyamāno rakṣobhirjalamadhye ca bhārata /
āsphoṭayattadā'kāśe dharmaḥ prāpto mayeti vai //

abruvaṃśca piśācāstaṃ naivaṃ tvaṃ vaktumarhasi / tulādhāro vaṇigdharmā vārāṇasyāṃ mahāyaśāḥ /
so'pyevaṃ nārhate vaktuṃ yathā tvaṃ dvijasattama //

ityukto jājalirbhūtaiḥ pratyuvāca mahātapāḥ /
paśyeyaṃ tamahaṃ prājñaṃ tulādhāraṃ yaśasvinam //

iti bruvāṇaṃ tamṛṣiṃ rakṣāṃsyutthāya sāgarāt /
abruvangaccha panthānamāsthāyemaṃ dvijottam //

ityukto jājalirbhūtairjagāma vimanāstadā /
vārāṇasyāṃ tulādhāraṃ samāsādyābravīdidam //
yudhiṣṭhira uvāca /

kiṃ kṛtaṃ duṣkaraṃ tāta karma jājalinā purā /
yena siddhiṃ parāṃ prāptastanme vyākhyātumarhasi //
bhīṣma uvāca /

atīva tapasā yukto ghoreṇa sa babhūva ha /
nadyupasparśanaparaḥ sāyamprātarmahātapāḥ //

agnīnparicaransamyaksvādhyāyaparamo dvijaḥ /
vānaprastha vidhānajño jājalirjvalitaḥ śriyā //

vane tapasyatiṣṭhatsa na cādharmamavaikṣata /
varṣāsvākāśaśāyī ca hemante jalasaṃśrayaḥ //

vātātapasaho grīṣme na cādharmamavindata /
duḥkhaśayyāśca vividhā bhūmau ca parivartanam //

tataḥ kadācitsa munirvarṣāsvākāśamāsthitaḥ /
antarikṣājjalaṃ mūrdhnāṃ pratyagṛhṇānmuhurmuhuḥ //

āplutasya jaṭāḥ klinnā babhūvurgrathitāḥ prabho /
araṇyagamanānnityaṃ malino'malasaṃyutaḥ //

sa kadācinnirāhāro vāyubhakṣo mahātapāḥ /
tasthau kāṣṭhavadavyagro na cacāla ca karhicit //

tasya sma sthāṇubhūtasya nirviceṣṭasya bhārata /
kuliṅgaśakunau rājannīḍaṃ śirasi cakratuḥ //

sa tau dayāvānbrahmarṣirupapraikṣata dampatī /
kurvāṇau nīḍakaṃ tatra jaṭāsu tṛṇatantubhiḥ //

yadā na sa calatyeva sthāṇubhūto mahātapāḥ /
tatastau sukhaviśvastau sukhaṃ tatroṣatustadā //

atītāsvatha varṣāsu śaratkāla upasthite /
prājāpatyena vidhinā viśvāsātkāmamohitau //

tatrotpādayatāṃ rājañśirasyaṇḍāni khecarau /
tānyabudhyata tejasvī sa vipraḥ saṃśitavrataḥ //

buddhvā ca sa mahātejā na cacāla ca jājaliḥ /
dharme kṛtamanā nityaṃ nādharmaṃ sa tvarocayat //

ahanyahani cāgatya tatastau tasya mūrdhani /
āśvāsitau nivasataḥ samprahṛṣṭau tadā vibhau //

aṇḍebhyastvatha puṣṭebhyaḥ prājāyanta śakuntakāḥ /
vyavardhanta ca tatraiva na cākampata jājaliḥ //

sa rakṣamāṇastvaṇ़ḍāni kuliṅgānāṃ dhṛtavrataḥ /
tathaiva tasthau dharmātmā nirviceṣṭaḥ samāhitaḥ //

tatastu kāle rājendra babhūvuste'tha pakṣiṇaḥ /
bubudhe tāṃstu sa munirjātapakṣānkuliṅgakān //

tataḥ kadācittāṃstatra paśyanpakṣīnyatavrataḥ /
babhūva paramaprītastadā matimatāṃ varaḥ //

tathā tānabhisaṃvṛddhāndṛṣṭvā caivāptavānmudam /
śakunau nirbhayau tatra ūṣatuścātmajaiḥ saha //

jātapakṣāṃśca so'paśyaduḍḍīnānpunarāgatān /
sāyaṃsāyaṃ dvijānvipro na cākampata jājaliḥ //

kadācitpunarabhyetya punargacchanti santatam /
tyaktā mātāpitṛbhyāṃ te nacākampata jājaliḥ //

tathā te divasaṃ cāpi gatvā sāyaṃ punarnṛpa /
upāvartanta tatraiva nivāsārthaṃ śakuntakāḥ //

kadāciddivasānpañca samutpatya vihagamāḥ /
ṣaṣṭhe'hani samājagmurna cākampata jājaliḥ //

krameṇa ca punaḥ sarve divasānsubahūnatha /
nopāvartanta śakunā jātapakṣāśca te yadā //

kadācinmāsamātreṇa samutpatya vihangamāḥ /
naivāgacchaṃstato rājanprātiṣṭhata sa jājaliḥ //

tatasteṣu pralīneṣu jājalirjātavismayaḥ /
siddhosmīti matiṃ cakre tatastaṃ māna āviśat //

sa tathā nirgatāndṛṣṭvā śakuntānniyatavrataḥ /
sambhāvitātmā sambhāvya bhṛśaṃ prītastadā'bhavat //

sa nadyāṃ samupaspṛśya tarpayitvā hutāśanam /
udayantamathādityamabhyāgacchanmahātapāḥ //

sambhāvya caṭakānmūrdhni jājalirjapatāṃvaraḥ /
āsphoṭayattathā'kāśe dharmaḥ prāpto mayeti vai //

athāntarikṣe vāgāsīttāṃ ca śuśrāva jājaliḥ /
dharmeṇa na samastvaṃ vai tulādhārasya jājale //

vārāṇasyāṃ mahāprājñastulādhāraḥ pratiṣṭhitaḥ /
so'pyevaṃ nārhate vaktuṃ yathā tvaṃ bhāṣase dvija //

somarṣavaśamāpannastulādhāradidṛkṣayā /
pṛthivīmacaradrājanyatrasāyangṛho muniḥ //

kālena mahatā'gacchatsa tu vārāṇasīṃ purīm /
vikrīṇantaṃ ca paṇyāni tulādhāraṃ dadarśa saḥ //

so'pi dṛṣṭvaiva taṃ vipramāyāntaṃ bhāṇḍajīvanaḥ /
samutthāya susaṃhṛṣṭaḥ svāgatenābhyapūjayat //
tulādhāra uvāca /

āyānevāsi vidito mama brahmanna saṃśayaḥ /
bravīmi yattu vacanaṃ tacchṛṇuṣva dvijottama //

sāgarānūpamāśritya tapastaptaṃ tvayā mahat /
na ca dharmasya sañjñāṃ tvaṃ purā vettha kathañcana //

tataḥ siddhasya tapasā tava vipra śakuntakāḥ /
kṣipraṃ śirasyajāyanta te ca sambhāvitāstvayā //

jātapakṣā yadā te ca gatā sañcarituṃ tataḥ / manyamānastato dharmaṃ caṭakaprabhavaṃ dvija /
khe vācāṃ tvamathāśrauṣīrmāṃ prati dvijasattama //

amarṣavaśamāpannastataḥ prāpto bhavāniha /
karavāṇi priyaṃ kiṃ te tadbrūhi dvijasattama //