Mahabharata · Chapter 12.263

prajāsarganimittaṃ me kāryavattāmimāṃ prabho /
viddhi sṛṣṭāstvayā hīmā mā kupyāsāṃ pitāmaha //

tava tejogninā deva prajā dahyanti sarvaśaḥ /
tā dṛṣṭvā mama kāruṇyaṃ mā kupyāsāṃ jagatprabho //
prajāpatiruvāca /

na kupye na ca me kāmo nabhaveyuḥ prajā iti /
lāghavārthaṃ dharaṇyāstu tataḥ saṃhāra iṣyate //

iyaṃ hi māṃ sadā devī bhārārtā samacodayat /
saṃhārārthaṃ mahādeva bhāreṇāpsu nimajjatī //

yadā'haṃ nādhigacchāmi buddhyā bahu vicārayan /
saṃhāramāsāṃ vṛddhānāṃ tato māṃ krodha āviśat //
sthāṇuruvāca /

saṃhārāttvaṃ nivartasya mā krudho vivudheśvara /
mā prajāḥ sthāvaraṃ caiva jaṅgamaṃ ca vyanīnaśaḥ //

palvalāni ca sarvāṇi sarvaṃ caiva tṛṇīlapam /
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva bhūtagrāmaṃ caturvidham //

akāle bhasmasādbhūtaṃ jagatsarvamupaplutam /
prasīda bhagavansādho vara eṣa vṛto mayā //

naṣṭā na punareṣyanti prajā hyetāḥ kathañcana /
tasmānnivartatāmetattena sveneva tejasā //

upāyamanyaṃ sampaśya bhūtānāṃ hitakāmyayā /
yathāmī jantavaḥ sarve na dahyeranpitāmaha //

abhāvaṃ hi na gaccheyurutsannaprajanāḥ prajāḥ / putratvenānusankalpye tadā'haṃ tapya dānavaiḥ /
adhidaive niyuktosmi tvayā lokahitepsunā //

tvadbhavaṃ hi jagannātha etatsthāvarajaṅgamam /
prasādya tvāṃ mahādeva yācāmyāvṛttijāḥ prajāḥ //
nārada uvāca /

śrutvā tu vacanaṃ devaḥ sthāṇorniyatavāṅbhanāḥ /
tejastatsannijagrāha punarevāntarātmani //

tato'gnimupasangṛhya bhagavām̐llokapūjitaḥ /
pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kalpayāmāsa vai prabhuḥ //

upasaṃharatastasya tamagniṃ roṣajaṃ tadā /
prādurbabhūva viśvebhyaḥ khebhyo nārī mahātmanaḥ //

kṛṣṇaraktāmbaradharā kṛṣṇanetratalāntarā /
divyakuṇḍalasampannā divyābharaṇabhūṣitā //

sā viniḥsṛtya vai khebhyo dakṣiṇāmāśritā diśam /
dadṛśāte ca tāṃ kanyāṃ devau viśveśvarāvubhau //

tāmāhūya tadā devo lokānāmādirīśvaraḥ /
mṛtyo iti mahīpāla jahi cemāḥ prajā iti //

tvaṃ hi saṃhārabuddhyā me cintitā ruṣitena ca /
tasmātsaṃhara sarvāstvaṃ prajāḥ sajaḍapaṇḍitāḥ //

aviśeṣeṇa caiva tvaṃ prajāḥ saṃhara kāmini /
mama tvaṃ hi niyogena śreyaḥ paramavāpsyasi //

evamuktā tu yā devī mṛtyuḥ kamalamālinī /
pradadhyau duḥkhitā bālā sāśrupātamatīva ca //

pāṇibhyāṃ caiva jagrāha tānyaśrūṇi janeśvaraḥ /
mānavānāṃ hitārthāya yayāce punareva ha //