Mahabharata · Chapter 12.249

--tīyamāyuṣo bhāgaṃ gṛhamedhī gṛhe vaset /
dharmalabdhairyuto dārairagnīnāhṛtya suvrataḥ //

gṛhasthavṛttayaścaiva catasraḥ kavibhiḥ smṛtāḥ /
kumūladhānyaḥ prathamaḥ kumbhadhānyastvanantaram //

aśvastano'tha kāpotīmāśrito vṛttimāharet /
teṣāṃ paraḥ paro jyāyāndharmato lokajittamaḥ //

ṣaṭ्karmāvartayatyekastribhiranyaḥ pravartate /
dvābhyāmekaścaturthastu brahmasatre vyavasthitaḥ //

gṛhamedhivratānyatra mahāntīha pracakṣate /
nātmārthe pācayedannaṃ na vṛthā ghātayetpaśūn //

prāṇī vā yadi vā'prāṇī saṃskāraṃ yajuṣā'rhati /
na divā prasvapejjātu na pūrvāpararātrayoḥ //

na bhuñjītāntarākāle nānṛtāvāhvayetstriyam /
nāsyānaśnangṛhe vipro vasetkaścidapūjitaḥ //

tathāsyātithayaḥ pūjyā havyakavyavahāḥ sadā /
vedavidyāvratasnātāḥ śrotriyā vedapāragāḥ //

svakarmajīvino dāntāḥ kriyāvantastapasvinaḥ /
teṣāṃ havyaṃ ca kavyaṃ cāpyarhaṇārthaṃ vidhīyate //

nakharaiḥ samprayātasya svakarmavyāpakasya ca /
apaviddhāgnihotrasya gurorvā'līkacāriṇaḥ //

saṃvibhāgo'tra bhūtānāṃ sarveṣāmeva śiṣyate /
tathaivāpacamānebhyaḥ pradeyaṃ gṛhamedhinā //

vissāśī bhavennityaṃ nityaṃ cāmṛtabhojanaḥ /
asuta --śeṣaṃ syādbhojanaṃ haviṣā samam //

bhṛtyaśeṣa tu yo'śnāti tamāhurvighasā śinam /
vighasaṃ bhṛtyaśeṣaṃ tu yajñaśeṣamathāsmṛtaya //

svadāranirato dānto hyanasūyurjitendriyaḥ /
ṛtvikpurohitācāryarmālulātithinaṃśritaiḥ //

vṛddhabālāturairvaidyairjñātisambandhirāndhavaiḥ /
mātāpitṛbhyāṃ jāmībhirbhrātrā putreṇa bhāvayā //

duhitrā dāsavargeṇa vivādaṃ na samācarat /
etānvimucya saṃvādānsarvapāpairvimucyate //

etairjitastu jayati sarvāllom̐kānna saṃśayaḥ /
ācāryo brahmalokeśaḥ prājāpatye pitā prabhuḥ //

atithistvindralokasya devalokasya cartvijaḥ /
jāmayo'psarasāṃ loke vaiśvadeve tu jñātayaḥ //

sambandhibāndhavā dikṣu pṛthivyāṃ mātṛmātulau /
bṛddhabāvāturakṛśāstvākāśe prabhaviṣṇavaḥ //

bhrātā jyeṣṭhaḥ samaḥ pitrā bhāryā putraḥ svakā tanuḥ /
chāyā svā dāsavargaśca duhitā kṛpaṇaṃ param //

tasmādetairadhikṣiptaḥ sahennityamasañjvaraḥ /
gṛhadharmarato vidvāndharmanityo jitaklamaḥ //

na cārthabaddhaḥ karmāṇi dharmaṃ vā kiñcidācaret /
gṛhasthavṛttayastisrastāsāṃ niḥśreyasaṃ param //

paramparaṃ tathaivāhuścāturāśramyameva tat /
ye coktā niyamāsteṣāṃ sarvaṃ kāryaṃ bubhūṣatā //

kumbhadhānyairucchaśilaiḥ kāpotīṃ cāsthitāstathā /
yasmiṃścaite vasantyarhāstadrāṣṭramabhivardhate //

daśa pūrvāndaśa parānpunāti ca pitāmahān /
gṛhasthavṛttīścāpyetā vartayedyo gatavyathaḥ //

sa cakradharalokānāṃ sadṛśīmāpnuyādgatim /
vitendriyāṇāmathavā gatireṣā vidhīyate //

sarvaloko gṛhasthānāmudāramanasāṃ hitaḥ /
-- vimānasaṃyukto vedadṛṣṭaḥ ----- //

--loko gṛhasthānāṃ pratiṣṭhā nivatātmanān / brahmaṇā vihitā śreṇireṣā paspādvidhīyate /
dvitīyaṃ kramaśaḥ prāpya svargaloke mahīyate //

ataḥ paraṃ paramamudāramāśram tṛtīyamāhustyajatāṃ kalevaram /
vanaukasāṃ gṛhapatināmanuttamaṃ śṛṇuṣva saṃśliṣṭaśarīrakāriṇām //