Mahabharata · Chapter 12.247
yadidaṃ vedavacanaṃ kuru karma tyajeti ca /
kāṃ diśaṃ vidyayā yānti kāṃ ca gacchanti karmaṇā //
etadvai śrotumicchāmi tadbhavānprabravītu me /
etaccānyonyavairūpye vartete pratikūlataḥ //
bhīṣma uvāca /
ityuktaḥ pratyuvācedaṃ parāśarasutaḥ sutam /
karmavidyāmayāvetau vyākhyāsyāmi kṣarākṣarau //
yāṃ diśaṃ vidyayā yānti yāṃ ca gacchanti karmaṇā /
śṛṇuṣvaikamanā vatsa gahvaraṃ hyetadantaram //
asti dharma iti hyuktvā nāstītyatraiva yo vadet /
tasya pakṣasya sadṛśamidaṃ mama bhavedatha //
dvāvimāvatha panthānau yatra vedāḥ pratiṣṭhitāḥ /
pravṛttilakṣaṇo dharmo nivṛttau ca vyavasthitaḥ //
karmaṇā badhyate janturvidyayā tu pramucyate /
tasmātkarma na kurvanti yatayaḥ pāradarśinaḥ //
karmaṇā jāyate pretya mūrtimānṣoḍaśātmakaḥ /
vidyayā jāyate nityamavyayo hyakṣarātmakaḥ //
karma tveke praśaṃsanti svalpabuddhitayā narāḥ /
tena te dehajālāni ramayanta upāsate //
ye sma buddhiṃ parāṃ prāptā dhamairnapuṇyadarśinaḥ /
na te karma praśaṃsanti kūpaṃ nadyāṃ pibanniva //
karmaṇaḥ phalamāpnoti sukhaduḥkhe bhavābhavau /
vidyayā tadavāpnoti yatra gatvā na śocati //
yatra gatvā na mriyate yatra gatvā na jāyate /
na jīryate yatra gatvā yatra gatvā na vardhate //
yatra tadbrahma paramamavyaktamacalaṃ dhravam /
avyāhatamanāyāsamamṛtaṃ cāviyogi ca //
dvandvairna yatra bādhyante mānasena ca karmaṇā /
samāḥ sarvatra maitrāśca sarvabhūtahite ratāḥ //
vidyāmayo'nyaḥ puruṣastāta karmamayo'paraḥ / viddhi candramasaṃ darśe sūkṣmayā kalayā sthitam /
vidyāmayaṃ taṃ puruṣaṃ nityaṃ jñānaguṇātmakam //
tadetadṛṣiṇā proktaṃ vistareṇānumīyate /
navaṃ tu śaśinaṃ dṛṣṭvā vakratantumivāmbare //
ekādaśavikārātmā kalāsambhārasambhṛtaḥ /
mṛrtimāniti taṃ viddhi tāta karma guṇātmakam //
tasminyaḥ saṃsthito hyagnirnityaṃsthālyāmivāhitaḥ /
ātmānaṃ taṃ vijānīhi nityaṃ tyāgajitātmakaṃ //
devo yaḥ saṃśritastasminnabvinduriva puṣkare /
kṣetrajñaṃ taṃ vijānīyānnityaṃ yogajitātmakam //
tamorajaśca sattvaṃ ca viddhi jīvaguṇātmakam /
jīvamātmaguṇaṃ vidyādātmānaṃ pa-----naḥ //
acetanaṃ jīvaguṇaṃ vadanti sa ceṣṭate ceṣṭayate ca sarvam
tataḥ paraṃ kṣetravido vadanti prākalpayadyo bhuvanāni sapta //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0