Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.241

12.241.1

trayīṃ vidyāmavekṣeta vedepūttamatāṃ gataḥ /
ṛksāmavarṇākṣarato yajuṣo'tharvaṇastathā //

12.241.2

[tiṣṭhatyeteṣu bhagavānṣaṭ्su karmasu saṃsthitaḥ.] vedavādeṣu kuśalā hyadhyātmakuśalāśca ye //

12.241.3

satvavanto mahābhāgāḥ paśyanti prabhavāpyayau /
evaṃ dharmeṇa varteta kriyāḥ śiṣṭavadācaret //

12.241.4

asaṃrodhena bhūtānāṃ vṛttiṃ lipseta vai dvijaḥ /
sadbhya āgatavijñānaḥ śiṣṭaḥ śāstravicakṣaṇaḥ //

12.241.5

svadharmeṇa kriyā loke kurvāṇaḥ so'pyasaṅkaraḥ /
tiṣṭhate teṣu gṛhavānṣaṭ्su karmasu sa dvijaḥ //

12.241.6

pañcabhiḥ satataṃ yajñaiḥ śraddadhāno yajeta ca / dhṛtimānapramattaśca dānto dharmavidātmavān /
vītaharṣamadakrodho brāhmaṇo nāvasīdati //

12.241.7

dānamadhyayanaṃ yajñastapo hrīrārjavaṃ damaḥ /
etairvivardhate tejaḥ pāpmānaṃ cāpakarṣati //

12.241.8

dhūtapāpmā ca medhāvī laghvāhāro jitendriyaḥ /
kāmakrodhau vaśe kṛtvā ninīṣedbrahmaṇaḥ padam //

12.241.9

agnīṃśca brāhmaṇāṃścārceddevatāḥ praṇameta ca /
varjayeduśatīṃ vācaṃ hiṃsāṃ cādharmasaṃhitām //

12.241.10

eṣā pūrvatarā vṛttirbrāhmaṇasya vidhīyate /
jñānāgamena karmāṇi kurvankarmasu siddhyati //

12.241.11

pañcendriyajalāṃ ghorāṃ lobhakūlāṃ sudustarām /
manyupaṅkāmanādhṛṣyāṃ nadīṃ tarati buddhimān //

12.241.12

kālamabhyudyataṃ paśyennityamatyantamohanam //

12.241.13

mahatā vidhidṛṣṭena balinā'pratighātinā /
svabhāvasrotasā vṛttamuhyate satataṃ jagat //

12.241.14

kālodakena mahatā varṣāvartena santatam /
māsormiṇartuvegena pakṣolapatṛṇena ca //

12.241.15

nirmaṣonmeṣaphenena ahorātrajavena ca /
kāmagrāheṇa ghoreṇa vedayajñaplavena ca //

12.241.16

dharmadvīpena bhūtānāṃ cārthakāmaraveṇa ca /
ṛtavāṅbhokṣatīreṇa vihiṃsātaruvāhinā //

12.241.17

yugahradaughamadhyena brahmaprāyabhavena ca /
dhātrā sṛṣṭāni bhūtāni kṛṣyante yamasādanam //

12.241.18

etatprajñāmayairdhīrā nistaranti manīṣiṇaḥ /
plavairaplavavanto hi kiṃ kariṣyantyacetasaḥ //

12.241.19

upapannaṃ hi yatprājño nistarennetaro janaḥ /
dūrato guṇadoṣau hi prājñaḥ sarvatra paśyati //

12.241.20

saṃśayāttu sa kāmātmā calacitto'lpacetanaḥ /
aprājño na taratyenaṃ yo hyāste na sa gacchati //

12.241.21

aplavo hi mahādoṣaṃ muhyamāno na gacchati /
kāmagrāhagṛhītasya jñānamapyasya na plavaḥ //

12.241.22

tasmādunmajjanasyārthe prayateta vicakṣaṇaḥ /
etadunmajjanaṃ tasya yadayaṃ brāhmaṇo bhavet //

12.241.23

tryavadāte kule jātastrisandehastrikarmakṛt /
tasmādunmajjanaṃ tiṣṭhetprajñayā nistaredyathā //

12.241.24

saṃskṛtasya hi dāntasya niyatasya yatātmanaḥ /
prājñasyānantarā siddhiriha loke paratra ca //

12.241.25

varteta teṣu gṛhavānakrudhyannanasūyakaḥ /
pañcabhiḥ satataṃ yajñairvighasāśī yajeta ca //

12.241.26

satāṃ dharmeṇa varteta kriyāṃ śiṣṭavadācaret /
asaṃrodhena lokasya vṛttiṃ lipsedagarhitām //

12.241.27

śrutavijñānatattvajñaḥ śiṣṭācāravicakṣaṇaḥ /
svadharmeṇa kriyāvāṃśca karmaṇā so'pyasankaraḥ //

12.241.28

kriyāvāñśraddadhāno kahi dāntaḥ prāyo'nasūyakaḥ /
dhamārdharmaviśeṣajñaḥ sarvaṃ tarati dustaram //

12.241.29

dhṛtimānapramattaśca dānto dharmavidātmavān /
vītaharṣamadakrodho brāhmaṇo nāvasīdati //

12.241.30

eṣā purātanī vṛttirbrāhmaṇasya vidhīyate /
jñānavṛddhyaiva karmāṇi kurvansarvatra sidhyati //

12.241.31

adharmaṃ dharmakāmo hi karoti hyavicakṣaṇaḥ /
dharmaṃ vā dharmasankāśaṃ śocanniva karoti saḥ //

12.241.32

dharmaṃ karomīti karotyadharma madharmakāmaśca karoti dharmam /
ubhe bālaḥ karmaṇī na prajānam sañjāyate mriyate cāpi dehī //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc