Mahabharata · Chapter 12.239

pratyāhāraṃ tu vakṣyāmi śarvaryādau gate'hani /
yathedaṃ kurute'dhyātmaṃ susūkṣmaṃ viśvamīśvaraḥ //

divi sūryastathā sapta dahanti śikhino'rciṣaḥ /
sarvametattadā'rcirbhiḥ pūrṇaṃ jājvalyate jagat //

pṛthivyāṃ yāni bhūtāni jaṅgamāni dhruvāṇi ca /
tānyevāgre pralīyante bhūmitvamupayānti ca //

tataḥ pralīne sarvāsminsthāvare jaṅgame tathā /
akāṣṭhā nistṛṇā bhūmirdṛśyate kūrmapṛṣṭhavat //

bhūmerapi guṇaṃ gandhamāpa ādadate yadā /
āttagandhā tadā bhūmiḥ pralayatvāya kalpate //

āpastatra pratiṣṭhante ūrmimatyo mahāsvanāḥ /
sarvamevedamāpūrya tiṣṭhanti ca caranti ca //

apāmapi guṇāṃstāta jyotirādadate yadā /
āpastadā tvāttaguṇā jyotiḥ ṣūparamanti vai //

yadā'dityaṃ sthitaṃ madhye gūhanti śikhino'rciṣaḥ /
sarvamevedamarcirbhiḥ pūrṇaṃ jājvalyate namaḥ //

jyotiṣo'pi guṇaṃ rūpaṃ vāyurādadate yadā /
praśāmyati tato jyotirvāyurdodhūyate mahān //

tatastu mūlamāsādya vāyuḥ sambhavamātmanaḥ /
adhaścordhvaṃ ca tiryakca dodhavīti diśo daśa //

vāyorapi guṇaṃ sparśamākāśaṃ grasate yadā /
praśāmyati tadā vāyuḥ khaṃ tu tiṣṭhati nānadan //

arūpamarasasparśamagandhaṃ na ca mūrtimat /
sarvalokapraṇuditaṃ svaṃ tu tiṣṭhati nānadat //

ākāśasya guṇaṃ śabdamabhivyaktātmakaṃ manaḥ / grasate ca yadā so'pi śāmyati pratisañcare /
manaso vyaktamavyaktaṃ brāhmaḥ sampratisañcaraḥ //

tadā'tmaguṇamāviśya mano grasati candramāḥ /
manasyuparate cātmā candramasyupatiṣṭhate //

taṃ tu kālena mahatā sankalpaṃ kurute vaśe /
cittaṃ grasati sankalpastacca jñānamanuttamam //

kālo girati vijñānaṃ kālaṃ balamiti śrutiḥ /
balaṃ kālo grasati tu taṃ vidvānkurute vaśe //

[ākāśasya tadā ghoṣaṃ taṃ vidvānkurute'tmani.] tadavyaktaṃ paraṃ brahma tacchāśvatamanuttamam /
evaṃ sarvāṇi bhūtāni brahmaiva pratisaṃharet //

yathāvatkīrtitaṃ satyamevametadasaṃśayam /
bodhyaṃ vidyāmayaṃ dṛṣṭvā yogibhiḥ paramātmabhiḥ //

evaṃ vistārasankṣepau brahmāvyakte punaḥpunaḥ /
yugasāhasrayorādāvahorātryāstathaiva ca //