Mahabharata · Chapter 12.201
yadindriyaistūpagataiḥ purastā tprāptānguṇānsaṃsmarate cirāya /
teṣvindriyeṣūpahateṣu paścā tsa buddhirūpaḥ paramaḥ svabhāvaḥ //
ya indriyārthānyugapatsamantā nnāvekṣate kṛtsnaśastulyakālam /
yathākramaṃ sañcarate sa vidvāṃ stasmātsa ekaḥ paramaḥ śarīrī //
rajastamaḥ satvamatho tṛtīyaṃ gacchatyasau jñānaguṇānvirūpān /
na tairnibaddhaḥ sa tu badhnāti viśvaṃ na cānuyātīhāguṇānparātmā / tathendriyāṇyāviśate śarīrī hutāśanaṃ vāyurivendhanastham //
na cakṣuṣā paśyati rūpamātmano na paśyati sparśanamindriyendriyam /
na śrotraliṅgaṃ śravaṇena darśanaṃ tathā kṛtaṃ paśyati tadvinaśyati //
śrotrādīni na paśyanti svaṃsvamātmānamātmanā /
sarvajñaḥ sarvadarśī ca kṣetrajñastāni paśyati //
yathā himavataḥ pārśve pṛṣṭhaṃ candramaso yathā /
na dṛṣṭapūrvaṃ manujairna ca tannāsti tāvatā //
tadvadbhūteṣu bhūtātmā sūkṣmo jñānātmavānasau /
adṛṣṭapūrvaścakṣurmyāṃ na cāsau nāsti tāvatā //
paśyannapi yathā lakṣma janaḥ somena vindati /
evamasti na cotpannaṃ na ca tanna parāyaṇam //
rūpavantamarūpatvādudayāstamane budhāḥ /
dhiyā samanupaśyanti tadgatāḥ saviturgatim //
tathā buddhipradīpena dūrasthaṃ suvipaścitaḥ /
pratyāsannaṃ niṣīdanti jñeyaṃ jñānābhisaṃhitam //
na hi svalvanupāyena kaścidartho'bhisiddhyati /
sūtrajālairyathā matsyānbadhnanti jalajīvinaḥ //
mṛgairmṛgāṇāṃ grahaṇaṃ pakṣiṇāṃ pakṣibhiryathā /
gajānāṃ ca gajaireva jñeyaṃ jñānena gṛhyate //
ahireva hyaheḥ pādānpaśyatīti nidarśanam /
tadvanmūrtiṣu mūrtisthaṃ jñeyaṃ jñānena paśyati //
notsahante yathā vettumindriyairindriyāṇyapi /
tathaiveha parā buddhiḥ paraṃ buddhyā na paśyati //
yathā candro hyamāvāsyāmaliṅgatvānna dṛśyate /
na ca nāśo'sya bhavati tathā viddhi śarīriṇam //
kṣīṇakośo hyamāvāsyāṃ candramā na prakāśate /
tadvanmūrtivimukto'sau śarīrī nopalabhyate //
yathā kośāntaraṃ prāpya candramā bhrājate punaḥ /
tadvalliṅgāntaraṃ prāpya śarīrī bhrājate punaḥ //
janma buddhiḥ kṣayaścāsya pratyakṣeṇopalabhyate /
sā tu candramaso vyaktirna tu tasya śarīriṇaḥ //
utpattivṛddhivyayato yathā sa iti gṛhyate /
candra eva tvamāvāsyāṃ tathā bhavati mūrtimān //
nābhisarpadvimuñcadvā śaśinaṃ dṛśyate tamaḥ /
visṛjaṃścopasarpaṃśca tadvatpaśya śarīriṇam //
yathā candrārkasaṃyuktaṃ tamastadupalabhyate /
tadvaccharīrasaṃyuktaṃ jñānaṃ tadupalabhyate //
yathā candrārkanirmuktaḥ sa rāhurnopalabhyate /
tadvaccharīranirmuktaḥ śarīrī nopalabhyate //
yathā candro hyamāvāsyāṃ nakṣatrairyujyate gataḥ /
tadvaccharīranirmuktaḥ phalairyujyati karmaṇaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0