Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.201

12.201.1

yadindriyaistūpagataiḥ purastā tprāptānguṇānsaṃsmarate cirāya /
teṣvindriyeṣūpahateṣu paścā tsa buddhirūpaḥ paramaḥ svabhāvaḥ //

12.201.2

ya indriyārthānyugapatsamantā nnāvekṣate kṛtsnaśastulyakālam /
yathākramaṃ sañcarate sa vidvāṃ stasmātsa ekaḥ paramaḥ śarīrī //

12.201.3

rajastamaḥ satvamatho tṛtīyaṃ gacchatyasau jñānaguṇānvirūpān /
na tairnibaddhaḥ sa tu badhnāti viśvaṃ na cānuyātīhāguṇānparātmā / tathendriyāṇyāviśate śarīrī hutāśanaṃ vāyurivendhanastham //

12.201.4

na cakṣuṣā paśyati rūpamātmano na paśyati sparśanamindriyendriyam /
na śrotraliṅgaṃ śravaṇena darśanaṃ tathā kṛtaṃ paśyati tadvinaśyati //

12.201.5

śrotrādīni na paśyanti svaṃsvamātmānamātmanā /
sarvajñaḥ sarvadarśī ca kṣetrajñastāni paśyati //

12.201.6

yathā himavataḥ pārśve pṛṣṭhaṃ candramaso yathā /
na dṛṣṭapūrvaṃ manujairna ca tannāsti tāvatā //

12.201.7

tadvadbhūteṣu bhūtātmā sūkṣmo jñānātmavānasau /
adṛṣṭapūrvaścakṣurmyāṃ na cāsau nāsti tāvatā //

12.201.8

paśyannapi yathā lakṣma janaḥ somena vindati /
evamasti na cotpannaṃ na ca tanna parāyaṇam //

12.201.9

rūpavantamarūpatvādudayāstamane budhāḥ /
dhiyā samanupaśyanti tadgatāḥ saviturgatim //

12.201.10

tathā buddhipradīpena dūrasthaṃ suvipaścitaḥ /
pratyāsannaṃ niṣīdanti jñeyaṃ jñānābhisaṃhitam //

12.201.11

na hi svalvanupāyena kaścidartho'bhisiddhyati /
sūtrajālairyathā matsyānbadhnanti jalajīvinaḥ //

12.201.12

mṛgairmṛgāṇāṃ grahaṇaṃ pakṣiṇāṃ pakṣibhiryathā /
gajānāṃ ca gajaireva jñeyaṃ jñānena gṛhyate //

12.201.13

ahireva hyaheḥ pādānpaśyatīti nidarśanam /
tadvanmūrtiṣu mūrtisthaṃ jñeyaṃ jñānena paśyati //

12.201.14

notsahante yathā vettumindriyairindriyāṇyapi /
tathaiveha parā buddhiḥ paraṃ buddhyā na paśyati //

12.201.15

yathā candro hyamāvāsyāmaliṅgatvānna dṛśyate /
na ca nāśo'sya bhavati tathā viddhi śarīriṇam //

12.201.16

kṣīṇakośo hyamāvāsyāṃ candramā na prakāśate /
tadvanmūrtivimukto'sau śarīrī nopalabhyate //

12.201.17

yathā kośāntaraṃ prāpya candramā bhrājate punaḥ /
tadvalliṅgāntaraṃ prāpya śarīrī bhrājate punaḥ //

12.201.18

janma buddhiḥ kṣayaścāsya pratyakṣeṇopalabhyate /
sā tu candramaso vyaktirna tu tasya śarīriṇaḥ //

12.201.19

utpattivṛddhivyayato yathā sa iti gṛhyate /
candra eva tvamāvāsyāṃ tathā bhavati mūrtimān //

12.201.20

nābhisarpadvimuñcadvā śaśinaṃ dṛśyate tamaḥ /
visṛjaṃścopasarpaṃśca tadvatpaśya śarīriṇam //

12.201.21

yathā candrārkasaṃyuktaṃ tamastadupalabhyate /
tadvaccharīrasaṃyuktaṃ jñānaṃ tadupalabhyate //

12.201.22

yathā candrārkanirmuktaḥ sa rāhurnopalabhyate /
tadvaccharīranirmuktaḥ śarīrī nopalabhyate //

12.201.23

yathā candro hyamāvāsyāṃ nakṣatrairyujyate gataḥ /
tadvaccharīranirmuktaḥ phalairyujyati karmaṇaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc