Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.193

12.193.1

hanta vakṣyāmi te pārtha dhyānayogaṃ caturvidham /
yaṃ jñātvā śāśvatīṃ siddhiṃ gacchantīha maharṣayaḥ //

12.193.2

yathā svanuṣṭhitaṃ dhyānaṃ tathā kurvanti yoginaḥ /
maharṣayo jñānatṛptā nirvāṇagatamānasāḥ //

12.193.3

nāvartante punaḥ pārtha muktāḥ saṃsāradoṣataḥ /
anmadoṣaparikṣīṇāḥ svabhāve paryupasthitāḥ //

12.193.4

nirdvandvā nityasatvasthā vimuktiṃ nityamaśritāḥ /
asaṅgīnyavivādīni manaḥ śāntikarāṇi ca //

12.193.5

tatra dhyānena saṃśliṣṭamekāgre dhārayenmanaḥ /
tatra ca dhyānasaṃrodhādatha jñānī bhavatyuta //

12.193.6

caturvidheṣu bhāveṣu yo'rthasaktaḥ sadaiva hi / tajjñātvā vāstavaṃ teṣāmartheṣu parivartate /
piṇḍīkṛtyendriyagrāmamāsīnaḥ kāṣṭhavanmuniḥ //

12.193.7

śabdaṃ na vindecchrotreṇa tvacā sparśaṃ na vedayet /
rūpaṃ na cakṣuṣā vidyājjihvayā na rasāṃstathā //

12.193.8

ghreyāṇyapi ca sarvāṇi jahyādrāṇena yogavit /
pañcavargapramāthīni neccheccaitāni vīryavān //

12.193.9

tato manasi saṃsṛjya pañcavarga vicakṣaṇaḥ /
samādadhyānmano bhrāntamindriyaiḥ saha pañcamiḥ //

12.193.10

visañcāri nirālambaṃ pañcadvāraṃ calācalam /
pūrvaṃ dhyānapade dhīraḥ samādadhyānmano naraḥ //

12.193.11

indriyāṇi manaścaiva yadā piṇḍīkarotyayam /
eva dhyānapathaḥ pūrvo mayā samanuvarṇitaḥ //

12.193.12

tasya tatpūrvasaṃruddhamātsaṣaṣṭhaṃ mano'ntarā /
sphuriṣyati samuddhāntaṃ vidyudambudhare yathā //

12.193.13

jalabinduryathā lolaḥ parṇasthaḥ sarvataścalaḥ /
evamevāsya taccittaṃ bhramati dhyānavartmani //

12.193.14

samāhitaṃ kṣaṇaṃ kiñciddhyānavartmani tiṣṭhati /
punarvāyupathaṃ prāptaṃ mano bhavati vāyuvat //

12.193.15

anirvedo gatakleśo gatatandrīramatsaraḥ /
samādadhyātpunaśceto dhyānena dhyānayogavit //

12.193.16

vicāraśca vivekaśca vitarkaścopajāyate /
muneḥ samādadhānasya prathamaṃ dhyānamāditaḥ //

12.193.17

manasā kliśyamānastu samādhānaṃ ca kārayet /
na nirvedaṃ munirgacchetkuryādevātmano hitam //

12.193.18

pāṃsubhasmakarīṣāṇāṃ yathā vai rāśayaścitāḥ /
sahasā vāriṇā siktā na yānti paribhāvanam //

12.193.19

kiñcitsnigdhaṃ yathā ca syācchuṣkacūrṇamabhāvitam /
kramaśastu śanairgacchetsarvaṃ tatparibhāvanam //

12.193.20

evamevendriyagrāmaṃ śanaiḥ samparibhāvayet /
saṃharetkramaśaścainaṃ sa samyakpraśamiṣyati //

12.193.21

svayameva manaścaivaṃ pañcavargaṃ ca bhārata /
pūrvaṃ dhyānapathe sthāpya nityayogena śāmyati //

12.193.22

na tatpuruṣakāreṇa na ca daivena kenacit /
sukhameṣyati tattasya na bhavanti vipattayaḥ //

12.193.23

sukhena tena saṃyukto rasyate dhyānakarmaṇi /
gacchanti yogino hyevaṃ nirvāṇaṃ tannirāmayam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc