Mahabharata · Chapter 12.187

brāhmaṇaḥ kena bhavati kṣatriyo vā dvijottama /
vaiśyaḥ śūdraśca viprarṣe tadbrūhi vadatāṃ vara //
bhṛguruvāca /

jātakarmādibhiryastu saṃskāraiḥ saṃskṛtaḥ śuciḥ /
vedādhyayanasampannaḥ ṣaṭ्su karmasvavasthitaḥ //

śaucācārasthitaḥ samyagvighasāśī gurupriyaḥ /
nityavratī satyaparaḥ sa vai brāhmaṇa ucyate //

satyaṃ dānamathādroha ānṛśaṃsyaṃ kṣamā dhṛṇā /
tapaśca dṛśyate yatra sa brāhmaṇa iti smṛtaḥ //

kṣatrajaṃ sevate karma devādhyayanasangataḥ /
dānādānaratiryastu sa vai kṣatriya ucyate //

kṛpigorakṣavāṇijyaṃ yo viśatyaniśaṃ śuciḥ /
vedādhyayanasampannaḥ sa vaiśya iti sañjñitaḥ //

sarvabhakṣaratirnityaṃ sarvakarmakaro'śuciḥ /
tyaktavedastvanācāraḥ sa vai śūdra iti smṛtaḥ //

śūdre caitadbhavellakṣyaṃ dvije tacca na vidyate /
na vai śūdro bhavecchradro brāhmaṇo na ca brāhmaṇaḥ //

sarvopāyaistu lobhasya krodhasya ca vinigrahaḥ /
etatpavitraṃ jñātavyaṃ tathā caivātmasaṃyamaḥ //

vāryau sarvātmanā tau hi śreyoghātārthamucchritau //

nityaṃ krodhācchriyaṃ rakṣettapo rakṣecca matsarāt /
vidyāṃ mānāpamānābhyāmātmānaṃ tu pramādataḥ //

yasya sarve samārambhā nirāśābandhanā dvija /
tyāge yasya hutaṃ sarvaṃ sa tyāgī ca sa buddhimān //

ahiṃsraḥ sarvabhūtānāṃ maitrāyaṇagatiścaret / parigrahānparityajya bhavedbuddhyā jitendriyaḥ /
acalaṃ sthānamātiṣṭhediha cāmutra cobhayoḥ //

taponityena dāntena muninā saṃyatātmanā /
ajitaṃ jetukāmena bhāvyaṃ saṅgeṣvasaṅginā //

indriyairgṛhyate yadyattattadvyaktamiti sthitiḥ /
avyaktamiti vijñeyaṃ liṅgagrāhyamatīndriyam //

avisrambhe na gantavyaṃ visrambhe dhārayenmanaḥ /
manaḥ prāṇe nigṛhṇīyātprāṇaṃ brahmaṇi dhārayet //

nirvedādeva nirvāyānna ca kiñcidvicintayet /
sukhaṃ vai brāhmaṇo brahma sa vai tenādhigacchati //

śaucena satataṃ yuktaḥ sadācārasamanvitaḥ /
sānukrośaśca bhūteṣu taddvijātiṣu lakṣaṇam //