Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.188

12.188.1

satyaṃ brahma tapaḥ satyaṃ satyaṃ sṛjati ca prajāḥ /
satyena dhāryate lokaḥ svargaṃ satyena gacchati //

12.188.2

anṛtaṃ tamaso rūpaṃ tamasā nīyate hyadhaḥ /
tamograstā na paśyanti prakāśaṃ tamasā'vṛtam //

12.188.3

svargaḥ prakāśa ityāhurnarakaṃ tama eva ca /
satyānṛtāttadubhayaṃ prāpyate jagatīcaraiḥ //

12.188.4

tatra tvevaṃvidhā loke vṛttiḥ satyānṛte bhavet /
dharmādharmau prakāśaśca tamo duḥkhaṃ sukhaṃ tathā //

12.188.5

tatra yatsatyaṃ sa dharmo yo dharmaḥ sa prakāśo yaḥ prakāśastatsukhamiti / tatra yadanṛtaṃ so'dharmo yo'dharmastattamo yattamastadduḥkhamiti //
atrocyate /

12.188.6

śārīrairmānasairduḥkhaiḥ sukhaiścāpyasukhodayaiḥ /
lokasṛṣṭiṃ prapaśyanto na muhyanti vicakṣaṇāḥ //

12.188.7

tatra duḥkhavimokṣārthaṃ prayateta vicakṣaṇaḥ /
sukhaṃ hyanityaṃ bhūtānāmiha loke paratra ca //

12.188.8

rāhugrastasya somasya yathā jyotsnā na bhāsate /
tathā tamobhibhūtānāṃ bhūtānāṃ bhraśyate sukham //

12.188.9

tatkhalu dvividhaṃ sukhamucyate śārīraṃ mānasaṃ ca / iha khalvamuṣmiṃśca loke sarvārambhapravṛttayaḥ sukhārthamabhidhīyante na hyataḥ paraṃ trivargaphalaṃ viśiṣṭataramasti sa eṣa kāmyo guṇaviśeṣo dharmārthaguṇārambhastaddheturasyotpattiḥ sukhaprayojanārtha ārambhaḥ //
bharadvāja uvāca /

12.188.10

yadetadbhavatā'bhihitaṃ sukhānāṃ paramārthasthitiriti tanna gṛhṇīmo na hyeṣāmṛṣīṇāṃ tapasi sthitānāmaprāpya eva kāmyo guṇaviśeṣo na cainamabhilaṣanti ca tapasi śrūyate trilokekṛdbrahmā prabhurekākī tiṣṭhati / brahmacārī na kāmasukheṣvātmānamavadadhāti / apica bhagavānviśveśvara [umāpatiḥ] kāmamabhivartamānamanaṅgatvena nāśamanayat / tasmādbrūmo na tu mahātmabhiḥ pratigṛhīto'yamartho tatveṣa tāvadviśiṣṭo guṇagaṇa iti / naitadbhagavānpratyeti bhagavatoktaṃ sukhānāṃ paramārthasthitiriti lokapravādo hi dvividhaḥ phalodayaḥ sukṛtātsukhamavāpyate duṣkṛtādduḥkhamiti //
bhṛguruvāca /

12.188.11

atrocyate / anṛtātkhalu tamaḥ prādurbhūtaṃ tatastamograstā adharmamevānuvartante na dharmam / krodhalobhamohamadādibhiravacchannā na khalvasmim̐lloke nāmutra sukhamāpnuvanti / vividhavyādhivraṇarujopatāpairavakīryante / vadhabandhananirodhaparikleśādibhiśca kṣutpipāsāśramakṛtairupatāpairupatapyante / caṇḍavātātyuṣṇātiśītakṛtaiśca pratibhayaiḥ śārīrairduḥkhairupatapyante / bandhudhanavinanāśaviprayogakṛtaiśca mānasaiḥ śokairabhibhūyante jarāmṛtyukṛtaiścānyairiti //

12.188.12

yadaitaiḥ śārīrairmānasairduḥkhairna spṛśyate tatsukhaṃ vidyāt /
na caite doṣāḥ svarge prādurbhavanti tatra khalu bhavanti //

12.188.13

susukhaḥ pavanaḥ svarge gandhaśca surabhistathā /
kṣutpipāsāśramo nāsti na jarā na ca pātakam //

12.188.14

nityameva sukhaṃ svarge sukhaṃ duḥkhamihobhayam /
narake duḥkhamevāhuḥ sukhaṃ tu paramaṃ padam //

12.188.15

pṛthivī sarvabhūtānāṃ janitrī tadvidhāḥ striyaḥ /
pumānprajāpatistatra śukraṃ tejomayaṃ viduḥ //

12.188.16

ityetallokanirmāṇaṃ brahmaṇā vihitaṃ purā /
prajā viparivarntate svaiḥ svaiḥ karmabhirāvṛtāḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc