Mahabharata · Chapter 12.184

yadi prāṇayate vāyurvāyureva viceṣṭate /
śvasityābhāṣate caiva tasmājjīvo nirarthakaḥ //

yadūṣmabhāva āgneyo vahninā pacyate yadi /
agnirjarayate caitattasmājjīvo nirarthakaḥ //

jantoḥ pramīyamāṇasya jīvo naivopalabhyate /
vāyureva jahātyenamūṣmabhāvaśca naśyati //

yadi vāyumayo jīvaḥ saṃśleṣo yadi vāyunā /
vāyumaṇḍalavaddṛśyedgacchansaha marudgaṇaiḥ //

śleṣmaṃ vā yadi vā jīvaḥ saha tena praṇaśyati /
mahārṇavaviyuktatvādanyatsalilabhājanam //

yatkṣipetsalilaṃ kūpe pradīpaṃ vā hutāśane /
tannaśyatyubhayaṃ tadvajjīvo vātānalātmakaḥ //

pañca sādhāraṇo hyasmiñśarīre jīvitaṃ kutaḥ /
teṣāmanyataratyāgāccaturṇāṃ nāsti sangrahaḥ //

naśyantyāpo hyanādhārādvāyurucchvāsanigrahāt /
naśyate koṣṭhabhedātkhamagnirnaśyatyabhojanāt //

vyādhiprāṇaparikleśairmedinī caiva śīryate /
pīḍite'nyatame hyeṣāṃ sanghāto yāti pañcatām //

tasminpañcatvamāpanne jīvaḥ kimanudhāvati /
kiṃ vedayati vā jīvaḥ kiṃ śṛṇoti bravīti ca //

eṣā gauḥ paralokasthaṃ tārayiṣyati māmiti /
yo dattvā mriyate jantuḥ sā gauḥ kaṃ tārayiṣyati //

gauśca pratigrahītā ca dātā caiva samaṃ yadā /
ihaiva vilayaṃ yānti kutasteṣāṃ samāgamaḥ //

vihagairupabhuktasya śailāgnātpatitasya ca /
agninā copayuktasya kutaḥ sañjīvanaṃ punaḥ //

chinnasya yadi vṛkṣasya na mūlaṃ pratirohati /
bījānyasya prarohanti mṛtaḥ kva punareṣyati //

bījamātraṃ purā sṛṣṭaṃ yadetatparivartate /
mṛtāmṛtāḥ praṇaśyanti bījādvījaṃ pravartate //