Mahabharata · Chapter 12.181

merumadhye sthito brahmā kathaṃ sa sasṛje prajāḥ /
etanme sarvamācakṣva yāthātathyena pṛcchataḥ //
bhṛguruvāca /

prajāvisargaṃ pūrvaṃ sa mānaso manasā'sṛjat /
saṃrakṣaṇārthaṃ bhūtānāṃ sṛṣṭaṃ prathamato jalam //

yatprāṇaḥ sarvabhūtānāṃ vardhante yena ca prajāḥ /
parityaktāśca naśyanti tenedaṃ sarvamāvṛtam //

pṛthivī parvatā meghā mūrtimantaśca ye pare /
sarvaṃ tadvāruṇaṃ jñeyamāpastastambhire hi tāḥ //
bharadvāja uvāca /

kathaṃ salilamutpannaṃ kathaṃ caivāgnimārutau /
kathaṃ vā medinī sṛṣṭetyatra me saṃśayo mahān //
bhṛguruvāca /

brahmakalpe purā brahmanbrahmarṣīṇāṃ samāgame /
lokasambhavasandehaḥ samutpanno mahātmanām //

te'tiṣṭhandhyānamālambya maunamāsthāya niścalāḥ /
tyaktāhārāḥ pavanapā divyaṃ varṣaśataṃ dvijāḥ //

teṣāṃ brahmamayī vāṇī sarveṣāṃ śrotramāgamat /
divyā sarasvatī tatra sambabhūva nabhastalāt //

purā'stamitaniḥśabdamākāśamacalopamam /
naṣṭacandrārkapavanaṃ prasuptamiva sambabhau //

tataḥ salilamutpannaṃ tamasīvāparaṃ tamaḥ /
tasmācca salilotpīḍātsamajāyata mārutaḥ //

yathā bhājanamacchidraṃ niḥśabdamiha lakṣyate /
taccāmbhasā pūryamāṇaṃ saśabdaṃ kurute'nilaḥ //

tathā salilasaṃruddhe nabhasonte nirantare /
bhittvā'rṇavatalaṃ vāyuḥ samutpatati ghoṣavān //

sa eṣa carate vāyurarṇavotpīḍasambhavaḥ /
ākāśasthānamāsādya praśāntiṃ nādhigacchati //

tasminvāyvambusangharṣe dīptatejā mahābalaḥ /
prādurbabhūvordhvaśikhaḥ kṛtvā nistimiraṃ nabhaḥ //

agniḥ pavanasaṃyuktaḥ svātsamutkṣipate jalam /
so'gnimārutasaṃyogāddhanatvamupapadyate //

tasyākāśānnipatitaḥ snehastiṣṭhati yo'paraḥ /
sa sanghātatvamāpanno bhūmitvamanugacchati //

rasānāṃ sarvagandhānāṃ snehānāṃ prāṇināṃ tathā /
bhūmiryoniriha jñeyā yasyāṃ sarvaṃ prasūyate //